Кіріспе
Канадалық мемлекеттік сектордың жетекшісі Мэтью Мендельсон – канадалық мемлекеттік саясат сарапшысы және мемлекеттік сектордың басшысы. Ол 2016-2020 жылдар аралығында Премьер-министр Джастин Трюдоның Нәтижелер мен жеткізу жөніндегі бөліміне және Канада үкіметінің Әсер мен инновация жөніндегі бөліміне жетекшілік еткенімен белгілі. Бұған дейін ол Либералдық партияның 2015 жылғы сайлау платформасын жасаудағы бас архитектор және Премьер-министр Трюдоның кезең ауысу тобының мүшесі болып қызмет еткен, кабинетті таңдауға және ашық, жария Министрлік тапсырма хаттарын дайындауға көмектескен. 2009 жылы ол Торонто университетіндегі канадалық мемлекеттік саясатты зерттейтін Моват орталығының негізін қалаушы директоры болды. Ол бұрын Онтарио үкіметінде вице-министр және Квинс университетінде саясаттану профессоры болып жұмыс істеген. Қазіргі уақытта ол 2020 жылдың ақпан айында федералдық үкіметтен кету туралы шешімін жариялағаннан кейін Торонто Метрополитен университетінде қонақ профессор болып жұмыс істейді. Сонымен қатар, ол Бостон Консалтинг Группының Global Public Sector Practice бөлімінде аға кеңесші. Ол әйелі Кирстен Мерсермен, Goldblatt Partners фирмасының заңгері және серіктесі, және екі баласымен Торонтода тұрады.
Matthew Mendelsohn is a Canadian public policy expert and public sector executive, best known for leading Prime Minister’s Justin Trudeau’s Results & Delivery Unit and the Government of Canada’s Impact & Innovation Unit from 2016 2020. These followed his role as a chief architect of the Liberals’ 2015 election platform and serving as a member of incoming Prime Minister Trudeau’s transition team, helping with cabinet selection and penning open and public Ministerial mandate letters. He was the Founding Director of the Mowat Centre in 2009, a Canadian public policy think tank at the University of Toronto. He had previously served as a deputy minister in the Ontario Government and was a professor of Political Science at Queen’s University. He is currently a Visiting Professor at Toronto Metropolitan University in Toronto after announcing his decision to leave the federal government in February 2020. He is also a Senior Advisor with Boston Consulting Group's Global Public Sector Practice. He lives in Toronto with his wife, Kirsten Mercer, a lawyer and a partner at Goldblatt Partners, and their two children.
Ерте өмір
Мендельсон Монреаль қаласында (Канада) өсті. Ол Нотр-Дам-де-Грейс ауданындағы Вест-Хилл мемлекеттік орта мектебін бітірді. Макгилл университетінде саяси ғылымдар бакалавры (B.A.) және Монреаль университетінде саяси ғылымдар докторы (Ph.D.) дәрежелерін алды. Университетте оқып жүргенде Мендельсон Макгилл дебат клубының және Канада университеттері аралық дебат қоғамының президенті болды. 1987 жылғы Канада ұлттық дебат чемпионатында «Үздік спикер» сыйлығын, ал 1986 жылы Фордэм университетінде өткен Әлем чемпионатында үшінші орынды жеңіп алды.
Академиялық мансап
Мендельсон 1992 жылы Британ Колумбия университетінде докторантурадан кейін Квинс университетінің Саяси зерттеулер кафедрасына қосылды. Ол Канада саясаты, сандық зерттеу әдістері, қоғамдық пікір және деректерді талдау, демократиялық институттар, федерализм, саяси коммуникациялар және сайлаулар салаларында курстар оқытып, жариялаған. 1999 жылы ол тұрақты қызметке бекітілді. Оның БАҚ, қоғамдық пікір, федерализм, канадалық құндылықтар, референдумдар, демократиялық институттар және Квебек ұлтшылдығы туралы ғылыми еңбектері жиі сілтеме жасалды. Квинс университетінде жұмыс істеген кезінде ол Канада зерттеу және ақпарат орталығы үшін жүргізілген «Канаданың портреттері» сауалнамасының бас архитектор болды, «Globe and Mail» газетінің «Жаңа Канада жобасы» үшін сауалнаманы жасады және Канадалық пікір зерттеу мұрағатының директоры қызметін атқарды.
Моват орталығы
Мэтью 2009 жылғы ақпанда Торонто университетінің Қоғамдық саясат және басқару мектебінде Онтарио үкіметінен 5 миллион долларлық бастапқы қаржымен Моват орталығын құрды. Моват орталығының міндеті – Онтариоға қатысты және провинция алдындағы мәселелерге негізделген саяси шешімдерді ғылыми деректермен дәлелдеу болды. Моват орталығы еңбек нарығы саясаты, әлеуметтік саясат, қаржылық шаралар, энергетика саясаты, демократиялық институттар, коммерциялық емес сектор және мемлекеттік сектор реформасы бойынша пікірталастарда жетекші роль атқарды. Ол үкіметтердің денсаулық сақтау реформасы, сайлау округтерінің шекараларын белгілеу және біліктерді дамыту бағдарламалары сияқты көптеген мәселелеріне саяси шешімдер ұсынды. Орталық теңестіру, жұмыссыздыққа байланысты төлемдер және Ұлттық хоккей лигасы туралы даулы еңбектерімен танымал болды. Мендельсон федералды саясаттың Онтарио, Торонто және қалаларға тигізетін теріс әсерін талдауымен көзге түсті. Ең көп сілтеме жасалған баяндамасы – жұмыссыздыққа байланысты төлемдер жөніндегі жұмыс тобының баяндамасы болды. 2014 жылға қарай Моват орталығында 30 қызметкер жұмыс істеді және жылдық операциялық бюджеті 2,5 миллион долларды құрады, оның 900 000 доллары мемлекеттік, ал қалғаны жеке қаржыландыру есебінен түсті. Орталық 2018 жылы, Мендельсон кеткеннен үш жыл өткен соң жабылды, бұл оқиға БАҚ-тың назарына ілікті. Торонто университетінің Мунк орталығы Моват орталығының веб-сайтын күтіп қалуда.
Онтарио үкіметі
Мендельсонды 2004 жылы премьер Далтон МакГинти және кабинет хатшысы Тони Дин Демократиялық жаңарту хатшылығын басқаруға шақырды. Демократиялық жаңарту хатшылығының (DRS) ең маңызды жетістігі – сайлау реформасы жөніндегі Азаматтар ассамблеясын құру болды, ол кеңінен кеңесу демократиясының инновациялық тәжірибесі ретінде мойындалды. Ассамблеядан кейін аралас пропорционалды сайлау жүйесін енгізу туралы ұсыныс бойынша референдум өтті. Референдумның өту тәсілі өзгеріске қарсы бағытталған деп көпшілік тарапынан сыналып, ұсыныс жеңіліске ұшырады. 2005 жылы Мендельсон Онтарионың үкіметаралық және халықаралық істер жөніндегі министрінің орынбасары болды, Онтарионың «әділ үлес» кампаниясын басқарды және федералды үкіметпен көптеген үкіметаралық келісімдерді қайта жаңартуға жетекшілік етті. Либералды премьер МакГинти мен консервативті премьер-министр Стивен Харпер осы кезеңде жиі шиеленіскен саяси күреске қатысты. Харпер және оның министрлері МакГинтиге түрлі шабуылдар жасады, оны Конфедерацияның ең әлсіз адамы деп атады және МакГинтидің саясаты, соның ішінде қатаң климаттық саясаттары мен салықтар мен әлеуметтік шығындардың өсуіне байланысты халықаралық инвесторларды Онтариоға инвестиция салудан бас тартуға шақырды. Күрес премьер-министр Харпердің сайлау картасын қайта құруға, Онтарио сайлаушыларының Өкілдер палатасындағы өкілдігін азайтуға және Канаданың қаржылық жүйесін өзгерту арқылы Онтариоға берілетін трансферттерді қысқартуға жасаған бірнеше әрекеттерімен аяқталды. Онтарио үкіметі осы әрекеттерге қарсы тұрды және Харпердің Торонто мен Онтариодан билікті ауыстыруға жасаған тырыстарына толыққанды қарсылық көрсетті. Мендельсон мемлекеттік қызмет шеңберінде осы күш-жігерді басқарды, нәтижесінде екі үкімет арасындағы қарым-қатынас жақсарды, инфрақұрылымдық жобалар бойынша табысты ынтымақтастыққа қол жеткізілді және федералды және провинциялық үкіметтер арасындағы қосылған құн салығын үйлестіруге қадам жасалды.
Федералды үкімет
Мендельсон 1995 жылғы референдумнан кейін Премьер-министр кеңсесінің саябағы үшін сайлау бөлімін басқарды, Квебектің Канададағы ерекше орнын мойындаған Калгари декларациясын, Әлеуметтік одақ аясының келісімін, Квебектің бөліну құқығы жөніндегі Жоғарғы соттың сауалы мен одан кейінгі Анықтық заңын қабылдауға федералдық күш-жігерді қолдады. Бұл заң Квебек Канададан бөліну үшін дауыс берсе, үкіметтердің міндеттемелерін белгіледі. Мендельсон Квебектің ұлтшыл қозғалысы туралы үкіметте жұмыс істеген кезеңдегі деректерді пайдалана отырып, академиялық еңбектер жариялады. Мендельсон жеке тұлғалардың айнымалылары мен «сезімдердің» маңыздылығы бұрынғы зерттеулерде, олар рационалды таңдау үлгілеріне бағытталған, жеткіліксіз бағаланғанын айтты. Мендельсон 2015 жылдың ақпанында Нәтижелер мен жеткізу жөніндегі Кабинет хатшысының бірінші орынбасары болып тағайындалды. Мендельсонның тағайындалуына сын қатысты, себебі ол Либералдық партияның бағдарламасымен жұмыс істеген. Мендельсон өзінің рөлін премьер-министрдің атынан үкіметтің бағдарламасын іске асырудағы прогресті бақылау, министрлерге табысқа жетудегі кедергілерді жеңуге көмектесу және департаменттерге күтілетін нәтижелерін, көрсеткіштерін, табыс өлшемдерін және бағалау стратегияларын нақтылау арқылы федералдық үкіметтің мәдениетін іске асыру мен нәтижелерді өлшеуге бағытталған өзгерту ретінде сипаттады. Мендельсонның жұмысы Сер Майкл Барбердің «Жеткізуді қамтамасыз ету» (Deliverology) тәсілімен тығыз байланысты болды, Барбер мен Мендельсон Трюдо үкіметінің алғашқы кабинетінде пайда болған кезде. Мендельсон өзінің жұмысын сипаттағанда «жеткізуді қамтамасыз ету» терминін қолданған жоқ, министрлерге өз мақсаттарын анық түсінуге көмектесу, департаменттерді іске асыру үшін ұйымдастыру және прогресті өлшеуде және түзетуде талмай жұмыс істеу мақсатын белгіледі. Мендельсон барлық кабинет отырыстарында үкімет міндеттемелерін орындаудағы прогресті баяндады. Нәтижелер мен жеткізу жөніндегі бөлім (RDU) балалардың кедейлігін азайту, үнді қауымдары үшін қайнаған су туралы ескертулерді жою және табиғатты қорғау сияқты мақсаттарға тиімдірек қол жеткізу үшін ведомстволармен бірге жылдам процестерді енгізді. 2017 жылдың қараша айында үкімет мандат хаттары бойынша прогресті есептейтін қоғамдық мониторинг құралын жариялады. Көптеген сыншылар бұл бастаманы бюрократиялық тіліне және міндеттемелер орындалған-орындалмағаны туралы кейбір сипаттамалармен келіспегендігіне байланысты сынады. Мендельсон бұл сынды жоққа шығарды, мандат хаттарының міндеттемелерін қадағалау ашықтық пен есеп берудің маңызды бөлігі екенін мәлімдеді. Кейінірек жүргізілген тәуелсіз академиялық зерттеулер Трюдо үкіметінің Канада тарихындағы кез келген үкіметке қарағанда өз міндеттемелерін орындауда жақсы жұмыс істегенін көрсетті. Мендельсон сондай-ақ мәдениетті өзгерту, нәтижелерге назар аудару, іске асыру қабілетін арттыру және жаңа инвестициялар мен деректерге негізделген басқару Нәтижелер мен жеткізу жөніндегі бөлім мен Әсер мен инновация жөніндегі бөлім жұмысының ең маңызды аспектілері екенін ашық айтты. Ол Трюдо үкіметінің деректерді талдау, цифрлық инфрақұрылым және жобаларды іске асыру саласындағы әлеуетті дамытуға бағытталған күш-жігерінің 2020 жылы COVID-19 жағдайына жауап ретінде жаңа бағдарламаларды сәтті іске қосуға көмектескенін мәлімдеді. Мендельсонның Әсер мен инновация жөніндегі бөліміндегі (IIU) командасы Impact Canada платформасын құруды қадағалады, ол бағдарламаларды іске асыруда нәтижеге негізделген қаржыландыру тәсілдерін сынап көрді. Оның ең табысты жобаларының көпшілігі, соның ішінде Канаданың «Ақылды қалалар» сынағы, жүлделерге арналған сынақтар болды. IIU сонымен қатар Канада үкіметінің мінез-құлық ғылымы бойынша жұмысын жүргізді және төмен кіріс табатын канадалықтардың әлеуметтік жәрдемақы бағдарламаларын пайдалану деңгейін арттыру үшін мінез-құлықтық түсініктерді пайдаланумен тәжірибе жасады. Мендельсон IIU-нің рөлі бағдарламалық қаражаттың максималды тиімділігін өлшеу екенін ашық мәлімдеді. Мендельсон IIU және RDU-ның өзара толықтығын, олардың іске асыруға, нәтижелерді өлшеуге және саясат пен бағдарламалық шешімдерді ақпараттандыру үшін дәлелдерді пайдалануға талмай ұмтылатынын жазды. IIU Канада үкіметінің инновациялар туралы блогын әзірлеуді қадағалады, онда үкіметтің адамға бағытталған дизайн, деректерді талдау, нәтижелерді өлшеу, бірлесіп құру, нәтижеге негізделген қаржыландыру және мінез-құлық ғылымы саласындағы күш-жігері көрсетілді. Оттавадағы жұмысы кезінде ол үкіметтегі ең ықпалды адамдардың бірі ретінде танылды және үкіметтің сайлау манифестін орындауын қамтамасыз етуге жауапты адам ретінде «саясаттану шебері» деп аталды.
Джастин Трюдоның сайлау науқаны
Мендельсон 2015 жылдың көктемінде Моват орталығынан демалысқа шықты және сол уақытта Трюдоның сайлау бағдарламасының алғашқы нұсқасын жазды, онда Трюдоның канадалықтарға ұсынған маңызды элементтері қамтылды, мысалы, балаларға төленетін жәрдемақыны ұлғайту, Сенат реформасы, климаттық өзгерістерге қарсы күшті шаралар, жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді жақсарту, зейнетақыны арттыру, белсенді өнеркәсіп саясаты, бюджет тапшылығын пайдалану және салық жүйесіндегі әділдік. Сайлау кампаниясынан кейін ол Джастин Трюдоның командасына қосылды, Министрлер кабинетін іріктеуге қатысты және Министрлік тапсырма хаттарының көп бөлігін жазуға жауапкер болды. Ашық тапсырма хаттарын жариялау Трюдоның қандай үкімет құруды жоспарлап отырғанының алғашқы белгісі болды.
Қоғамдық қызмет және ерікті жұмыс
Мендельсон көптеген коммерциялық емес ұйымдар кеңесінде қызмет етті, оның ішінде Торонтодағы United Way, Civix, Civic Action және Farm Radio International. Ол сондай-ақ Ұлы көлдер аймағы кеңесінің төрағасы болып қызмет атқарды. Мендельсон Банф Форумының негіздеуші мүшесі болды, алғашқы екі жылдық жиналыста сөз сөйлеп, бағдарламалық комитетте жұмыс істеді. Ол Корпоративтік директорлар институтының сертификатталған мүшесі.