Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палеозой дәуіріндегі микроконтинент
Тарихқа дейінгі континент
Microcontinent in the Paleozoic era
the prehistoric continent
Авалония Палеозой дәуіріндегі микроконтинент болды. Бұл бұрынғы шағын континенттің қыртыс фрагменттері Ұлыбританияның оңтүстік-батысы, Ирландияның оңтүстігі және Солтүстік Американың шығыс жағалауының астында жатыр. Ол Батыс Еуропаның, Атлантикалық Канаданың және АҚШ жағалауының бір бөлігіндегі көптеген ежелгі тау жыныстарының бастауы болып табылады. Авалония Ньюфаундленд түбегіндегі Авалон түбегінің құрметіне аталған. Авалония Гондвананың солтүстік жиегіндегі жанартаулық доға ретінде қалыптасты. Кейін ол бөлініп, континенттік микроқұрлыққа айналды. Оның артында Рейк мұхиты, ал алдында Япет мұхиты кішірейді. Ол Балтикамен, содан кейін Лорентиямен және, соңында Гондванамен соқтығысып, Пангеяның ішкі бөлігінде қалды. Пангея ыдырағанда, Авалонияның қалдықтары Атлант мұхитын құраған жарылыспен бөлінді.
Avalonia was a microcontinent in the Paleozoic era. Crustal fragments of this former microcontinent underlie south west Great Britain, southern Ireland, and the eastern coast of North America. It is the source of many of the older rocks of Western Europe, Atlantic Canada, and parts of the coastal United States. Avalonia is named for the Avalon Peninsula in Newfoundland. Avalonia developed as a volcanic arc on the northern margin of Gondwana. It eventually rifted off, becoming a drifting microcontinent. The Rheic Ocean formed behind it, and the Iapetus Ocean shrank in front. It collided with the continents Baltica, then Laurentia, and finally with Gondwana, ending up in the interior of Pangea. When Pangea broke up, Avalonia's remains were divided by the rift which became the Atlantic Ocean.
Ауқымы
1964 жылы канадалық геолог Харольд Уильямс алғаш рет "Авалон" терминін қолданғанда, ол Ньюфаундлендтің шығысындағы кембрийге дейінгі жыныстарды ғана қамтыды. Он жылдан астам уақыт өткен соң ол бұл терминді Ньюфаундлендтен Род-Айлендке дейінгі барлық экзотикалық тау жыныстарын қамту үшін кеңейтті. 1980 жылдары "терране" термині енгізілгеннен бері Авалония "платформа", "құрамды терране", "супертерране", "Шығыс" және "Батыс Авалония", сондай-ақ "Avalon sensu lato" деп аталады. Осылайша, "Авалония" термині тек Ньюфаундлендтегі тау жыныстарын (Avalonia sensu stricto), террандардың жиынтығын немесе бір тектоникалық бірлікті білдіруі мүмкін. Авалония – Гондвана суперконтинентінің оңтүстік жиегінен шамамен бір уақытта бөлініп шыққан континенттік блоктардың ең ірісі, сондықтан олар ерте палеозой теңіз фаунасын ортақ бөліседі. Бұл блоктар солтүстікке қарай тартылып, ақырында соқтығысып, Аппалач, Каледонид және Вариска тау жүйелерін қалыптастырды. Солтүстік Америкадағы Батыс Авалония Жаңа Англиядан Атлантикалық Канадаға дейін, ал Еуропадағы Шығыс Авалония Оңтүстік Ұлыбританиядан Брабантқа дейін созылады. "Үлкен Авалония" деп кейде аталатын Пери-Гондвананың басқа аймақтарына Апалач тауларындағы Каролина, Солтүстік Америкадағы Флориданың терең тау жыныстары, Мексикадағы Оахакия және Юкатан, сондай-ақ Орталық Америкадағы Чортис блогы кіреді. Кейде Жаңа Шотландиядағы Мегума терраны да осы топқа қосылады. Ұлыбританиядағы Авалония бөлігі Англия мен Уэльспен шамамен сәйкес келеді. Еуропаның басқа аймақтарында Авалонияның бөліктері Бельгияның Арденн таулы аймағында және Францияның солтүстік-шығысында, Германияның солтүстігінде, Польшаның солтүстік-батысында, Ирландияның оңтүстік-шығысында және Пиреней түбегінің оңтүстік-батыс шетінде кездеседі. Британдық-бельгиялық бөлігінің бір бөлігі карбон кезеңінде арал құрап, көмір кен орындарының орналасуына әсер еткен; бұл "Лондон-Брабант аралы" деген атпен белгілі. Оның көлемді бөлігі Арденн мен Англияның орталық аймағы арасындағы геологиялық құрылымға Вариска соқтығысынан туындаған қыртыстың бүктелуіне әсер етті. Канадада Авалония Ньюфаундлендтің оңтүстік-шығысындағы Авалон түбегін, Жаңа Брунсуиктің оңтүстігін, Нова-Скотияның бір бөлігін және Принс-Эдуард аралын қамтиды. АҚШ-та Авалония Мэн штатының солтүстік жағалауын, Род-Айленд штатының барлық аумағын және Жаңа Англия жағалауының басқа бөліктерін қамтиды.
When the term "Avalon" was first coined by Canadian geologist Harold Williams in 1964, he included only Precambrian rocks in eastern Newfoundland. More than a decade later he extended the term to include all exotic rocks from Newfoundland down to Rhode Island. Since the introduction of the term terrane in the 1980s, Avalonia has been referred to as "platform", "composite terrane", "superterrane", "East" and "West Avalonia", and "Avalon sensu lato". "Avalonia" can thus refer exclusively to rocks in Newfoundland (Avalonia sensu stricto), an assembly of terranes, or a single tectonic unit. Avalonia is the largest of the peri Gondwanan terranes, a series of continental blocks that more or less simultaneously broke off the margins of the southern supercontinent Gondwana and therefore share an early Paleozoic marine fauna. They were pulled northward and eventually collided to form the Appalachian, Caledonide, and Variscan orogens. West Avalonia, in North America, stretches from New England to Atlantic Canada, and East Avalonia, in Europe, from southern Britain to Brabant. Other Peri Gondwanan terranes, sometimes called "Greater Avalonia", include Carolina in the Appalachian and the deep bedrock of Florida in North America, Oaxaquia and Yucatán in Mexico, and the Chortis Block in Central America. Sometimes the Meguma terrane in Nova Scotia is also included. The Avalonian part of Great Britain almost exactly coincides with England and Wales. Elsewhere in Europe, parts of Avalonia are found in the Ardennes of Belgium and north eastern France, north Germany, north western Poland, south eastern Ireland, and the south western edge of the Iberian Peninsula. Part of the British Belgian section formed an island in the Carboniferous, affecting the disposition of coalfields; this is known by names such as the 'London Brabant Island'. Its bulk had an effect on the geological structure between the Ardennes and the English Midlands by influencing the subsequent crustal folding resulting from the Variscan collision. In Canada, Avalonia comprises the Avalon Peninsula of southeast Newfoundland, southern New Brunswick, part of Nova Scotia, and Prince Edward Island. In the United States, Avalonia consists of northern coastal Maine, all of Rhode Island, and other sections of coastal New England.
Даму
Авалонияның ішкі құрылысы жақсы зерттелмеген, бірақ изотоптық талдауларға сүйенсек, прото-Авалония Каролинамен бірге шамамен 800 млн жыл бұрын Родиния суперконтинентінен алыс жатқан жанартаулық доғалардан, көбінесе Кадомия және Иберия сияқты Батыс Африкаға жақын континенттік аймақтардан пайда болған. 650 млн жыл бұрын Авалония белдемі Гондванамен соқтығысты. Авалония бастапқыда Родинияның жағалауында, қазіргі Арабия-Нубия қалқанында (900–700 млн жыл бұрын) және Бразилияның орталық бөлігіндегі Токантинс аймағында (950–900 млн жыл бұрын) кездесетін аралдық доғалармен бірге дамыған. Авалонияның ішкі құрылысы да осы жастағы болуы мүмкін. Кембрийге дейінгі кезеңде Авалония салқын сулы ортада орналасқан және тіпті мұз басуға ұшыраған. Ал Марокконың Батыс Гондванадағы Анти-Атлас таулары керісінше, булану ортасымен сипатталған, құрғақшылықтың белгілері және тромболиттер кездеседі. Сондықтан Авалония мен Гондвана осы кезеңде бір-бірінен қашықта орналасқан болуы керек. Дегенмен, екеуінің геологиялық тарихы кембрийдің кейінгі кезеңдерінен ордовик ортасына дейін ортақ болды. Гондвана жағалауында субдукция процесі жүрді, нәтижесінде Авалония бөлініп, кембрий мен ерте ордовик кезеңдерінің соңында Балтикаға қарай солтүстікке қарай жылжуды бастады. Рея мұхиты Авалониялық микроконтиненттердің артында ашылды. Авалонияның бұл тәуелсіз қозғалысы шамамен 60° оңтүстік ендікте басталды. Авалонияның шығыс бөлігі 30° оңтүстік ендікте Балтикамен соқтығысты, бұл Торнквист теңізін жапқан оқиға, кеш ордовик кезеңінде. Авалонияда бүктелу, жарылу және вулканизм болды, бұл Уэльс шекарасында және Лаврентиядағы Таконикалық деформацияда көрініс тапқан, олардың кейбіреуі немесе барлығы соқтығысумен байланысты. Авалония астындағы субдукция нәтижесінде Плинийлік жарылыстар болды, Балтиканың оңтүстік-батысында К-бентониттің қалың қабаттары пайда болды, ал Миллбридж жарылыстары Лаврентияда болды. Бұл ордовик кезеңінің соңғы кезеңіндегі магматизм 457 мен 449 млн жыл бұрын ең жоғары деңгейге жетті. Силурдің соңы мен девонның төменгі кезеңдерінде Балтика мен Авалония бірігіп Лаврентиямен соқтығысты, Авалонияның ұзын созылған бөлігінен басталып, қазір Солтүстік Америкаға қосылған. Нәтижесінде Еуроамерика құрылды. Бұл кезең аяқталған кезде Ұлыбритания 30° оңтүстік ендікте, ал Нова-Шотландия шамамен 45° оңтүстік ендікте орналасқан. Бұл соқтығысу Каледониялық бүктелу ретінде немесе Солтүстік Америкада Акадиялық орогенездің ерте кезеңдері ретінде көрінеді. Карбон кезеңінде жаңа континент және тағы бір аймақ – Иберияны қамтитын Арморика Гондванадан жылжып келіп, Авалонияны олардың арасында қысып, Иберия/Армориканы Еуроамерикаға қосты. Бұған Гондвананың келуі ілесуде. Бұл соқтығыстардың әсері Еуропада Варискалық бүктелу ретінде көрінеді. Солтүстік Америкада бұл Акадиялық орогенездің кейінгі кезеңдері ретінде көрінеді. Бұл оқиғалар карбонның кейінгі кезеңдерінде экватор маңында болды, Пангеяны құрады, Авалония оның ортасына жақын орналасқан, бірақ жартылай терең емес теңіз суларымен жабылған. Юра кезеңінде Пангея Лавразия мен Гондванаға бөлінді, Авалония Лавразияның бір бөлігі болды. Бор кезеңінде Лавразия Солтүстік Америка мен Еуразияға бөлінді, Авалония екеуінің арасында қалды. Кейін Гондвананың Африка бөлігі оның қасынан жылжып өткен кезде Иберия қайтадан бұрылды. Бұл соңғы қозғалыс Альпілік орогенезге, соның ішінде Миоцен және Плиоцен кезеңдерінде Пиреней тауларының көтерілуіне себеп болды. Нәтижесінде Авалонияның бір бөлігі Гибралтар бұғазының екі жағында орналасқан.
The basement of Avalonia is poorly known, but, based on isotopic analyses, proto Avalonia most likely evolved together with Carolina about 800 Ma from volcanic arcs far offshore from the supercontinent Rodinia, most likely outboard continental terranes of more obvious West African affinities, such as Cadomia and Iberia. About 650 Ma the Avalonian belt collided with Gondwana. Avalonia originally developed along the shores of Rodinia together with island arcs now found in the Arabian Nubian Shield (900–700 Ma) and Tocantins in central Brazil (950–900 Ma) and the basement of Avalonia is most likely of the same age. During the Precambrian Cambrian transition, Avalonia was located in a cool water environment and even underwent a glaciation. The Moroccan Anti Atlas range in West Gondwana was, in contrast, characterised by evaporites, evidence of desiccation, and had thrombolites. Avalonia and Gondwana must therefore have been located far from each other during this period. The two did, however, share a geological history from later in the early Cambrian until the mid Orodovician. Subduction evolved along the shores of Gondwana, which caused Avalonia to rift away and begin its northbound journey towards Baltica during late Cambrian and Early Ordovician. The Rheic Ocean opened behind the Avalonian microcontinents. This independent movement of Avalonia started from a latitude of about 60° South. The eastern end of Avalonia collided with Baltica at 30°S, an event which closed the Tornquist Sea, during the Late Ordovician. In Avalonia, folding, faulting, and volcanism followed – as evidenced in the Welsh Borderland and the Taconic deformation in Laurentia – some or all of which are related to the collision. Plinian eruptions resulted from the subduction beneath Avalonia and produced thick layers of K bentonite in southwestern Baltica, while the Millbrig eruptions occurred in Laurentia. This Late Ordovician magmatism peaked between 457 and 449 Ma. In the late Silurian and lower Devonian, the combined Baltica and Avalonia collided progressively with Laurentia, beginning with the long extremity of Avalonia, which is now attached to North America. The result of this was the formation of Euramerica. At the completion of this stage, the site of Britain was at 30°S and Nova Scotia at about 45°S. This collision is represented by the Caledonian folding or in North America as an early phase in the Acadian orogeny. In the Carboniferous, the new continent and another terrane, Armorica which included Iberia, drifted in from Gondwana, trapping Avalonia between it and the continent so adding Iberia/Armorica to Euramerica. This was followed up by the arrival of Gondwana. The effects of these collisions are seen in Europe as the Variscan folding. In North America it shows as later phases of the Acadian orogeny. This was happening at around the Equator during the later Carboniferous, forming Pangaea with Avalonia near its centre but partially flooded by shallow sea. In the Jurassic, Pangaea split into Laurasia and Gondwana, with Avalonia as part of Laurasia. In the Cretaceous, Laurasia broke up into North America and Eurasia with Avalonia split between them. Iberia was later rotated away again as the African part of Gondwana strike slipped past it. This last movement caused the Alpine orogeny including the raising of the Pyrenees during the Miocene and Pliocene. As a result of this, part of Avalonia is now to be found on each side of the Straits of Gibraltar.