Кіріспе

Белгілі бір мақсат үшін активтерді төмендету немесе фирманың қолданыстағы бизнесін сату – қалыпты шаруашылық практика.

Қаржы және экономика саласында дивестиция, я дивестициялау – қаржылық, этикалық немесе саяси мақсаттармен активтерді төмендету немесе фирманың қолданыстағы бизнесін сату болып табылады. Дивестиция инвестицияға қарама-қарсы. Дивестициялау – компанияның меншік және бизнес портфелінің ішкі және сыртқы өзгерістерге бейімделуі мен түзетуі.

Қаржылық мақсаттар үшін инвестициялар

Көбінесе бұл термин компанияның тиімдірек немесе перспективалы деп санайтын нарыққа ресурстарын жұмылдыру үшін бизнес-бөлімшесін сату арқылы қаржылық өсу құралы ретінде қолданылады. Кейде мұндай әрекет бөліну (spin-off) болуы мүмкін. АҚШ-та, екі компанияның бірігуіне Федералды сауда комиссиясы рұқсат беру алдында, компанияның белгілі бір бөліктерін сату талап етілуі мүмкін. Компания активтерін толық құрамындағы еншілес компанияларға сата алады. Бұл активті сату процесі. Тарихтағы ең ірі корпоративтік бөліну – 1984 жылы АҚШ Әділет департаментінің Белл жүйесін AT&T және жеті «Baby Bells» компаниясына бөлуді талап еткені. Әлемдегі 1000 ең ірі компанияның ішінде, сатып алу және сату операцияларымен белсенді айналысатын компаниялар, негізінен сатып алуға бағытталған компанияларға қарағанда акционерлерге 1,5-4,7 пайыздық пунктке дейін жоғары кіріс әкеледі.

Сату әдісі

Кейбір компаниялар кейбір бөлімшелерді сату процесін жеңілдету үшін технологияны пайдаланады. Олар сатуға ниетті бөлімше туралы ақпаратты өз веб-сайтында жариялайды, осылайша бөлімшені сатып алуға қызығушылық танытқан кез келген компанияға қолжетімді етеді. Мысалы, Alcoa компаниясы сатуға арналған бөлімшелердің онлайн көрмесін құрды. Ақпаратты онлайн режимінде тарату арқылы Alcoa қонақүй, саяхат және кездесу шығындарын азайтты. Компаниялар бөлімше сатудың стратегиялық артықшылықтарын арттыру үшін мерзімдік қызмет көрсету келісімдерін қолданады. Бөлімше сатуды іске асыру бес маңызды жұмыс ағынынан тұрады: басқару, салық, бөлінген қаржылық есептіліктер, келісім негізіндегі ақпарат және операциялық бөліну. Компаниялар көбінесе IT, кадрлық ресурстар, құқықтық қызмет, салық және басқа да маңызды бизнес-бөлімдерден құралған көп салалық командаларды құрайды, олар бизнес бөлінуді іске асыруға жауапты. Үндістан экономикасының либерализациясымен Үндістанның Қаржы министрлігі жекелендіру департаментін құрды.