Кіріспе

Американдық романист және жазушы Донна Луиза Тарт (23 желтоқсан 1963 жылы туған) – американдық романист және эссеші. Оның романдары: «Құпия тарих» (1992), «Кішкентай дос» (2002) және «Алтынқұс» (2013), сондай-ақ осы атпен 2019 жылы фильмге бейімделді. Ол 2014 жылы Time журналының «100 ең ықпалды адам» тізіміне енді.

Ерте өмір

Тарт Миссисипи штатының Гринвуд қаласында, Миссисипи дельтасында екі қыздың үлкені болып дүниеге келді. Ол жақын маңдағы Гренада қаласында өсті. Оның әкесі Дон Тарт – рок-н-ролл музыканты, кейіннен автокөлік жолындағы "сервистік станция иесі және жергілікті саясаткер" болды, ал анасы Тейлор – хатшы қызметін атқарды. Оның ата-анасы көп кітап оқыды, тіпті анасы көлік жүргізерде де кітап оқитын. «Мен көптеген өлеңдерді жатқа білемін. Кішкентай кезімде А.А. Милннің ұзақ өлеңдерін бірінші болып жаттап алдым. Сондай-ақ, мен үйренуге міндетті болған көп нәрсені де білемін. Мен, белгілі бір мағынада, нашар өлеңдердің қорқынышты жиынтығымын». 1976 жылы, он үш жасында, оның алғашқы туындысы – сонет «Mississippi Review» журналында жарияланды. Оқушы кезінде баскетбол командасының жанкүйері болды және қоғамдық кітапханада жұмыс істеді. 1981 жылы Тарт Миссисипи университетіне түсті, онда оның жазу өнері Вилли Морристің назарына ілікті. Бір күні кешке «Holiday Inn» барында Моррис оны кездестіріп: «Менің атым Вилли Моррис, мен сені гений деп санаймын» деді. Морристің ұсынысымен, сол кезде «Ole Miss» университетінде тұрақты жазушы болып жұмыс істеген Барри Ханна, он сегіз жасар Тартты қысқа әңгіме бойынша магистратураға қабылдады. «Ол терең білімді әдебиетке құштар еді», – деді Ханна. «Шын мәнінде, сирек кездесетін гений. Әдеби жұлдыз». 1982 жылы Моррис және басқалардың кеңесімен ол Беннингтон колледжіне ауысты. Беннингтонда Тарт Клод Фредерикспен классикалық пәндерді оқыды, сонымен қатар Бретт Истон Эллис, Джонатан Летем және Джилл Айзенштадтпен танысты.

Мансап

"Сырлы тарих" (1992) оның Бенингтон колледжінде оқыған кезінде пайда болды. Аманда Урбан оның әдеби агенті болды, ал роман сыншылар тарапынан мақталып, қаржылық табысқа ие болды. "Vanity Fair" журналы Тартты 29 жасында ерекше дарынды әдеби гений деп атады. Тарттың "Кішкентай дос" (2002) романы алғаш рет голланд тілінде жарық көрді, себебі оның кітаптары Нидерландта жан басына шаққанда басқа елдерге қарағанда көбірек сатылды. 2006 жылы Тарттың "The Ambush" әңгімесі "2006 жылғы үздік американдық әңгімелер" жинағына енді. 2013 жылғы "Алтынша" романы сыншылар арасында әдеби роман екендігіне қатысты пікір талас тудырды, бұл дау оның көптеп сатылуымен байланысты болуы мүмкін. Роман "Алтын құс" фильміне бейімделді. Тарт фильм құқықтары үшін 3 миллион доллар алғаны хабарланды, бірақ ол ұзақ жылдар бойы бірге жұмыс істеген әдеби агенті Аманда Урбанмен жол айырды, себебі ол Тартқа сценарий жазу немесе кең ауқымды өндірісте рөл алуға мүмкіндік бермеді. Фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан сәтсіз болды. Тарт католицизм дініне келді және "Жаһандық әлемдегі рух пен жазу" атты мақаласын "Роман, руханилық және қазіргі мәдениет" (2000) жинағына жазды. Ол өз мақаласында "сенім менің туындымды жасау процесінде және оны жасауға итермелеген себептерде маңызды рөл атқарады" деп жазды. Алайда Тарт, жазушылардың өз сенімдерін романдарына таңудың қауіптілігі туралы ескертті. Ол жазушылардың "өздерінің көзқарастарын туындыларында тікелей білдіруден сақтануы керек" деп жазды.

Жеке өмір

2002 жылы Тартт Гринвич-Виллиджде, Верхний Ист-Сайдта және Вирджиния штатының Шарлотсвилл маңындағы фермада тұрғаны хабарланды. Тарттың бойы 2 метр. Ол ешқашан үйленбейтінін де айтқан. 2013 жылы Тартт, есікті жабып, перделерді түсіріп, мәдени өмірге қатыспаудың бостандығын баса назар тартып, өзін оқшауланған деп санамайтынын мәлімдеді. 2016 жылы Virginia Living журналы Тартттың өнер галереясының иесі Нил Гумамен бірге тұрғанын жариялады. Олар екеуі де Бенингтон колледжінде оқыған. Ол және оның серігі 1997 жылы Шарлотсвиллдегі мүлікті сатып алған. Тартт екінші романын Нил есімді біреуге арнады, бірақ оның кім екенін толық айтпады.

Жалпы сілтемелер

Харгривс, Трейси (2001). Донна Тарттың "Сырлы тарих" кітабы. Нью-Йорк пен Лондон: Continuum International Publishing Group. Какутани, Мичико (1992). "Қырып-жоюға құмар студенттер". "Нью-Йорк таймс" газеті, 4 қыркүйек, 1992 жыл. Каплан, Джеймс (1992 жылғы қыркүйек). "Зерек Тарт". "Vanity Fair" журналы. МакОран Кэмпбелл, Адриан (2000 жылғы тамыз). "Сырлы тарих". Тарт, Донна (2000). "Миссисипидегі испандық шашу". "Oxford American" журналы, 2000 жылғы күзі. И, Дэнни (1994). "Ежелгі грек тілін оқу жастардың санасын бұрмалай ма?"