Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық мәдениет тарихшысы (1872–1945)
Голландия тарихшысы
Dutch cultural historian (1872–1945)
the Dutch historian
Йохан Хуизинга (7 желтоқсан 1872 – 1 ақпан 1945) – голландиялық тарихшы және қазіргі заманғы мәдениет тарихының негізін қалаушылардың бірі.
Johan Huizinga (; 7 December 1872 – 1 February 1945) was a Dutch historian and one of the founders of modern cultural history.
Өмір
Гронинген қаласында физиология профессоры Дирк Хуизинга мен оның туғанына екі жыл өткен соң қайтыс болған Якоба Тонкенстің ұлы болып дүниеге келген ол, 1895 жылы диплом алып, Үнді-Еуропа тілдерін зерттеуді бастады. Содан кейін салыстырмалы тіл білімімен айналысып, санскрит тілін жақсы меңгерді. 1897 жылы Үнді драмасындағы клоунның рөлі туралы докторлық диссертациясын қорғады. 1902 жылы оның қызығушылығы ортағасырлық және Ренессанс тарихына ауысты. 1905 жылы Гронинген университетінде жалпы және голланд тарихының профессоры боларша, ол шығыстанушы ретінде оқытуын жалғастырды. 1915 жылы Лейден университетінде жалпы тарих профессоры болып тағайындалды және 1942 жылға дейін осы қызметте болды. 1916 жылы Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. 1942 жылы ол елдің неміс басқыншыларын сынап сөйледі, бұл пікірлері 1930 жылдардағы фашизм туралы жазған еңбектерімен үйлесімді болды. 1942 жылдың тамыз және қазан айлары аралығында нацистер оны тұтқындады. Босатылғаннан кейін Лейденге қайтуына тыйым салынды. Кейіннен ол Арнемге жақын Гелдерландтағы Де-Штег қаласында әріптесі Рудольф Клеверинганың үйінде тұрды. Нацистік үкімет аяқталар алдында бірнеше апта өткен соң қайтыс болды. Ол Оегстгеесттегі 6 Haarlemmerstraatweg мекенжайындағы Реформаттық шіркеудің зиратына жерленген.
Born in Groningen as the son of Dirk Huizinga, a professor of physiology, and Jacoba Tonkens, who died two years after his birth, he started out as a student of Indo European languages, earning his degree in 1895. He then studied comparative linguistics, gaining a good command of Sanskrit. He wrote his doctoral thesis on the role of the jester in Indian drama in 1897. In 1902 his interest turned towards medieval and Renaissance history. He continued teaching as an Orientalist until he became a Professor of General and Dutch History at Groningen University in 1905. In 1915, he was made Professor of General History at Leiden University, a post he held until 1942. In 1916 he became member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. In 1942, he spoke critically of his country's German occupiers, comments that were consistent with his writings about Fascism in the 1930s. He was held in detention by the Nazis between August and October 1942. Upon his release, he was banned from returning to Leiden. He subsequently lived at the house of his colleague Rudolph Cleveringa in De Steeg in Gelderland, near Arnhem, where he died just a few weeks before Nazi rule ended. He lies buried in the graveyard of the Reformed Church at 6 Haarlemmerstraatweg in Oegstgeest.
Шығармалары
Хуицинганың тарихқа эстетикалық көзқарасы болды, онда өнер мен көрініс маңызды рөл атқарды. Оның ең танымал еңбегі – "Орта ғасырдың күзі" (сонымен қатар "Орта ғасырдың тоқырауы" немесе "Орта ғасырдың күзгі уақыты" деп те аталады) (1919). Басқа еңбектері: "Эразм" (1924) және "Homo Ludens" (1938). Соңғы кітабында ол ойынның адам мәдениетін қалыптастырушы негізгі элемент болу мүмкіндігін талқылады. Хуицинга 17 ғасырдағы Америка тарихы және Голландия тарихы туралы да кітаптар жазды. Германиядағы ұлттық социализмнің күшеуіне алаңдап, Хуицинга бірнеше мәдени сын туындыларын жазды. Оның талдауы мен Ортега-и-Гассет және Освальд Шпенглер сияқты замандас сыншылардың талдаулары арасында көптеген ортақ белгілерді көруге болады. Хуицинга техникалық және механикалық ұйымдастыру рухы мәдени және саяси өмірдегі табиғи және органикалық тәртіптің орнын басып алды деп сақты. Хуизинга лекциясы (нидерланд тілінде: Huizingalezing) – Нидерландыда Йохан Хуицинганың құрметіне мәдени тарих немесе философия салаларындағы тақырыптар бойынша жыл сайынғы беделді лекция. Йохан Хуицинганың мұрағаты мен қолжазбалары Лейден университеті кітапханасының арнайы коллекциясында сақталады және оның цифрлық коллекциясында қолжетімді. Толық тізімі жарияланған.
Huizinga had an aesthetic approach to history, where art and spectacle played an important part. His most famous work is The Autumn of the Middle Ages (also released as The Waning of the Middle Ages or Autumntide of the Middle Ages) (1919). Other works include Erasmus (1924) and Homo Ludens (1938). In the latter book he discussed the possibility that play is the primary formative element in human culture. Huizinga also published books on American history and Dutch history in the 17th century. Alarmed by the rise of National Socialism in Germany, Huizinga wrote several works of cultural criticism. Many similarities can be noted between his analysis and that of contemporary critics such as Ortega y Gasset and Oswald Spengler. Huizinga argued that the spirit of technical and mechanical organisation had replaced spontaneous and organic order in cultural as well as political life. The Huizinga Lecture (Dutch: Huizingalezing) is a prestigious annual lecture in the Netherlands about a subject in the domains of cultural history or philosophy in honour of Johan Huizinga. Johan Huizinga’s archive and papers are held by Leiden University Libraries’ Special Collections and also available in its Digital Collections. A complete inventory has been published.
Отбасы
Хуицинганың ұлы Леонард Хуицинга жазушы болды, оның ішінде голланд аристократиялық егіздер Адриаан мен Оливье ("Адриаан мен Оливье") туралы әжуалы романдар сериясы бар.
Huizinga's son Leonhard Huizinga became a writer, including his series of tongue in cheek novels on the Dutch aristocratic twins Adriaan en Olivier ("Adriaan en Olivier").