Кіріспе

Суда араласатын майлы бояу (суда еритін майлы бояу немесе суда қосылатын майлы бояу деп те аталады) – технологиялық тұрғыдан жасалған немесе құрамына эмульгатор қосылған майлы бояу, оны сумен сұйытуға және тазалауға болады. Бұл бояулар терпентин сияқты, тыныс алғанда зиянды болуы мүмкін, ұшпа органикалық қосылыстарды пайдалануды болдырмауға немесе азайтуға мүмкіндік береді. Суда араласатын майлы бояуды дәстүрлі майлы бояу сияқты әдістермен араластыруға және жағуға болады, бірақ ол әлі ылғал болғанда, щеткалардан, палитралардан және маталардан қарапайым сабын мен сумен жуып тастауға болады. Оның суда ерігіштігіне себеп болатын нәрселердің бірі – молекуланың бір жағы гидрофильді болу үшін жасалған және осылайша ерітіндідегідей су молекулаларымен әлсіз байланысқа түсетін майлы ортаны пайдалану. Бұл бояулар щеткалар мен жабдықты сумен жууға мүмкіндік беру үшін жасалған, бірақ олардың өзі сумен сұйылмайтын бояулардан өзгеше.

Тарих

Сумен араласатын майлы бояуға дейінгі дайындық – "темпера грасса", бұл жұмыртқа темперасының әдісі, онда майлы бояу темперамен араластырылады, ал жұмыртқа эмульгатор ретінде қолданылып, суреттерге жылтыр жағу үшін және олардың жарық беруін арттыру үшін пайдаланылады.

Басқа құралдармен салыстырғанда өңдеу

Қабаттарды жіктеудің дәстүрлі ережесі – "майлыдан арыққа" немесе икемдісінен аз икемдісіне қарай – сумен араласатын майлы бояуларға дәстүрлі майға да қатысты, және осы тұрғыдан екі түрлі бояу бірдей әрекет етеді. Дегенмен, оларды қолдану әлдеқайда өзгеше: сумен сұйық фазаға дейін сұйытылғанда, сумен араласатын майлы бояу акварель сияқты сезіледі және сол сияқты мінез-құлық көрсетеді (бірақ акварельге қарағанда, тіпті дәстүрлі майға қарағанда, тым сұйытылған жағдайда, бояу негізге жабысу қабілетін жоғалтады); ал ауыр импасто жұмыстары үшін сусыз, қысқа паста ретінде қолданғанда, бояу сүйреуге бейімделіп, майлы бояуға тән, бірақ одан сәл "жабысқақ" немесе "серпімді" консистенцияға ие болады. Орташа жағдайда (қысқа және ұзақ паста арасында) сумен араласатын майлы бояу гуаш сияқты, мөлдір акварель мен жасырмайтын майдың қасиеттерін бөліседі (мысалы, акварель сияқты, кейбір түстер кепкен кезде қараңғыланады, бояуға қанша көп су қосылса, соғұрлым қараңғы болады, ал май сияқты, бояу қабатының қалыңдығы болады). Гуаш сияқты, бояудың жалпы әсері де майға қарағанда матовый болады, бірақ бұл да қолданылған пигментке, оған қосылған орталықтарға (немесе сұйытқыштарға) және бояудың пасталығына байланысты өзгереді (әдетте, қанша пасталы болса, соғұрлым жылтыр болады). Қорытындылай айтқанда, сумен араласатын майлы бояуды қолдану бір фазадан екінші фазаға өте келе айтарлықтай өзгереді. Бұл оны әмбебап құралға айналдырады, бірақ сонымен қатар суретші оны тиімді пайдалану және қажетті нәтижеге қол жеткізу үшін тәжірибе арқылы белгілі бір дағдыларды меңгеруді қажет етеді. Сумен араласатын майларды акрилмен араластыру мүмкін болғанымен (кейбір брендтер осылай мәлімдейді), картинаның ұзақ сақталуын қамтамасыз ету үшін бұл ұсынылмайды. Себебі акрил кепкеннен кейін оның өткізбейтін қасиеті майды оттегіден оқшаулап, дұрыс тотығу процесіне кедерілтеді. Бұл бояулардың әрбір өндірушісі сумен араласу қабілетін жасау үшін өзіндік формулаға ие болғандықтан, әрбір өндірушінің бояуында төмендегілерді тексеру қажет. Осы абзацты жазған суретші Лукас Берлиннің сумен араласатын майларын қолданғандықтан, келесілер Лукас Берлинге қатысты қолданылады. Олар акрилді грунтталған беттерде өте тұрақты. Сондықтан, толық полимерленгеннен кейін, зақымдаушы күшке ұшырағанда, бояу қабатына зақым келтірмей, айтарлықтай күшке төтеп бере алады. Бұл майлы грунтталған немесе майлы негізделген беттерге (мысалы, мата, картон немесе қағаз) қолданғанда дұрыс емес. Толық кепкеннен кейін бояу майлы бетке толық жабыспайды. Ол кез келген күш әсерінен оңай зақымдалады. Соңғы сынақтар Royal Talents Cobra, Holbein Works Duo және Daniel Smith суда еритін май бояуларының майлы грунтталған беттерде де сол проблеманы көрсеткенін анықтады.

Брендтер

Суға араласатын май бояуларын шығаратын бірнеше өндіруші бар, олардың ішінде: Daler Rowney (Georgian Water Mixable Oil); Mont Marte (H2O Water Mixable Oil); Daniel Smith (Water Soluble Oil Colors); Grumbacher (Max Water Mixable Oil); Holbein Works (DUO); Lukas (BERLIN); Martin F. Weber Co. (wOil); Reeves (түтік жиынтығы және толық бояу жиынтығы); Royal Talens (Cobra Artist және Cobra Study); Schmincke (Norma Blue Water Mixable Oil); және Winsor & Newton (Artisan Water Mixable Oil Color).

Орташа

Бұл бояуды сумен сұйытуға болады, бірақ суретшілер жақсырақ текстура мен бақылау үшін арнайы дайындалған орталықтарды пайдалануды қалайды. Бұл орталықтар ағымды жақсартады (яғни, сұйылтылған бояудың ағып кетуін азайтады және басқаруды жеңілдетеді) және кебу уақытын баяулатуға немесе жылдамдатуға мүмкіндік береді. Көптеген бояу өндірушілер осындай орталықтарды ұсынады. Royal Talens сондай-ақ сумен араластырылатын бояу пастасын жасады, ол қалыңдатқыш және мөлдірлендіргіш ретінде әрекет етеді, бояудың тұтқырлығын өзгертпейді. Бұл санаттағы үдеткіштерге қатысты жарықтардың пайда болуына және орталықтың сақталуына зиян келтіретін көптеген мәселелер тіркелген. Winsor and Newton компаниясы өздерінің "Artisan" сумен араластырылатын май бояуларының қатарын толықтыру үшін арнайы майлар, орталықтар, лактар және сұйылтқыштардан тұратын желіні құрды. Бұл желіге сұйылтқыш, зығыр майы, сафлор майы, тұрақ майы, бояу орталығы, жылдам кебу орталығы және импасто орталығы, сондай-ақ жылтыр лак, матовый лак, атлас лак және лак жою құралы кіреді. Daniel Smith де тиісті орталықтардың ассортиментін ұсынады.