Кіріспе

2002 жылғы Карл Хиасеннің романы

Hoot – Карл Хиасеннің 2002 жылғы балаларға арналған детективтік/шылымдық романы. Оқиға Флорида штатында өтеді, онда жаңадан келген Рой екі ерекше дос және бір жаман дұшпан табады. Рой құрылысы аталмыш жерде тіршілік ететін құсқұйрықтардың қонысын жоятын панкейк үйін салуға қарсы күреске қатысады. 2003 жылы бұл кітап Newbery Honor сыйлығына ие болды.

Сюжет

Басты кейіпкер Рой Эберхардт Монтанадан Флоридаға көшіп келеді және ойдан шығарылған Коконат Ков қаласына қоныстанады, онда 7-сынып оқушысы Дана Матерсон оны мазалап, қорлай бастайды. Мектепке бара жатқан автобуста Рой сыртта жалаң аяқпен жүгіріп бара жатқан бір баланың ізіне түседі. Рой автобустан түсуге тырысады, бірақ Дана оны қатыгездікпен тұншықтырып, мойнынан қысып алады. Ол Дананың бетіне соққы беріп, мұрнын сындырып, автобустан қашып құтылады. Бірақ Рой жүгіріп бара жатқан баланы жеткізе алмайды, себебі гольф добы Ройдің басына тиіп кетеді. Оқу ісі жөніндегі вице-директор Виола Хеннепин Ройді екі аптаға автобустан шеттетеді және Данадан кешірім сұрауын талап етеді. Рой бітім жасауға шақырады, бірақ Дана одан бас тартады. "Матерь Пауланың америкалық құймақ үйі" атты мейрамхана Коконат Ковта филиал ашуға шешім қабылдайды, бірақ вандализм салдарынан жұмыс тоқтап қалады. Рой жүгіріп бара жатқан баланың "Муллет Фингерс" деген атпен танылатын вандал екенін біліп, олар дос болады. Муллет Фингерс құрып кету қаупі төнген соуларды сақтау үшін Чак Мюкл қадағалап отырған құрылысты бүлдіріп, кешіктіреді. Құрылыс шебері Лерой "Керли" Бранитт соулардың бар екенін мойындамайды. Рой Муллет Фингерске олардың бар екенін дәлелдеуге көмектеседі және сыныптастарына, соның ішінде Беатрис Липке соулар туралы, құрылыстың жойылып бара жатқан түрлерге қалай зиян келтіретінін айтады және оларды наразылыққа қосылуға шақырады. Рой және оның сыныптастары құрылыс алаңындағы салтанатты шараға қатысып, шындықты ашыққа шығарады. Олар компанияның қоршаған ортаға тигізетін зиянды бағалау туралы есепті өздерінің іс қағаздарынан заңсыз алып тастағанын көрсетеді. Бұл жайт соуларды және олардың мекендеу орындарын сақтап қалуға мүмкіндік береді. "Паула ананың" американдық құймақ үйі бұрынғы қызметкерлерін кінәлайды және осы жерді соулардың қорығы ретінде сақтауға уәде береді. Мюкл журналисті ұрып-сапқа салуы үшін ашуды бақылау курсына жіберіледі. Кейін Дана тұтқындалып, жасөсперімдерге арналған түзету мекемесіне жіберіледі. Муллет Фингерстің анасы оның Рой мен сыныптастарымен бірге наразылық білдіріп жатқанын көріп, барлық телекамералардың алдына шығып, барлық назарды өзіне аударуға тырысады. Екі күннен кейін Муллет Фингерс үйінің ванна бөлмесінің терезесінен шығып, ұры деп қате түсініледі. Муллет Фингерстің анасы полицияға жалған айтады, ол өте құнды сақинаны ұрлап алғанын мәлімдейді. Олар оған сенеді және оны кәмелетке толмағандарды ұстау орталығына жібереді, ол сол жерден қашып кетеді. Соңғы тарауда Рой Муллет Фингерстің нағыз аты Наполеон Бриджер Лип екенін біледі.

Кейіпкерлер

Рой Эндрю Эберхардт – Трейс орта мектебінің жаңа оқушысы және басты кейіпкер, ол мектеп бұрынғысы Дана Матерсонмен тез арада жауласып, екі ерекше дос табады: Беатрис Лип және оның сабақтан қашқан ағасы "Мюллет Фингерс". Беатрис Лип – "Қызыл шеңберлі көзілдірігі бар, бұйралы сары шашы бар бойы биік қыз". Ол серпеліп, жігітше мінезді және агрессивті, сонымен қатар футбол командасының мүшесі. Трейс орта мектебінде оны "Айғыр Беатрис" деп атайды. "Муллет Фингерс" / Наполеон Бриджер – Беатристің өгей ағасы, Ройға бастапқыда жалаң аяқ бала ретінде таныс. Оның аты соңғы тарауға дейін айтылмайды; "Муллет Фингерс" лақап аты оның қолдарымен мулетті ұстау қабілетіне байланысты. Оның әскери мектепке жіберген анасымен қарым-қатынасы нашар. Наполеон көбінесе отбасынан қашып, өз бетімен өмір сүреді. Полиция офицері Дэвид Делинко – Кокос Ков полиция бөлімінің полиция офицері, ол Ана Пауланың Америкалық панкейк үйінің құрылыс алаңындағы вандализмды тергеп жатыр. Ықыласты және амбициялы, ол бақаларға көңіл бөліп, балаларға көмектеседі. Лерой "Керли" Бранитт – "Ана Пауланың" панкейк үйінің құрылыс алаңындағы құрылыс шебері, осы жерде құпия вандализм орын алады. Делинко офицері оның лақап атының ирониясын байқайды, өйткені ол "жағажайдағы доптай" шашы жоқ. Ол сондай-ақ "қыжырлы", "күлімдемейтін" және баршаға күдікпен қарайтын. Дана Матерсон – кіші сынып оқушыларын мазалап, зорлап-тозалап жүретін бала. Басқа да бұзақылар сияқты, ол өзгелерге азап шеккізуден ләззат алатын қарсы кейіпкер. Оның анасы онымен ұрысады және одан да жаман бұзақы, ал әкесі оны тәртіпке келтіруге тырысады. Бұрынғы тарауда Рой оның мұрнына соққы берген, ол оны есінен шығармайды. Эндрю мен Лиззи Эберхардт – Ройдың ата-анасы. Олар есті және қолдау көрсетеді. Мистер Эберхардт Әділет министрлігінде жұмыс істейді және Ана Пауланың құрылыс рұқсаттарын тексеру арқылы Ройға көмектеседі. Миссис Эберхардт йогамен айналысады және Ройді қорғайды. Чак Э. Мукл – "Ана Пауланың All American Pancake House" компаниясының корпоративтік қатынастар вице-президенті және романның басты қарсы кейіпкері. Ол өркөкірек, айлакер, аяусыз және сыбайлас жемқор басшы ретінде бейнеленеді, ол бақалардың жерінде тұрмайтынын айту арқылы үйлерін бульдозермен бұзуға тырысады. Леон мен Лонна Лип – мінез-құлқы мүлдем қарама-қайшы келетін жұп, Лип мырза Беатристің адал, бірақ бейжай әкесі, бұрынғы НБА ойыншысы. Ол барлық назарды қалайтын, мінез-құлқы тұрақсыз, нарциссистік қызметкер Лонна Липке қайтадан үйленді, оның ұлы Муллет Фингерспен арақатынасы шиеленіскен. Кимберли Лу Диксон – актриса және бұрынғы Мисс Американың жүлдегері, ол "Ана Пауланың" All American Pancake House компаниясының бас өкілі және корпоративтік талисманы. Гаррет – Ройдың Трейс орта мектебіндегі ең жақсы және бастапқыда жалғыз досы. Скейтбордшы, мектепте танымал, жалған ішек газдарының патшасы және D үлгерімді оқушы. Оның анасы сонымен қатар мектеп кеңесшісі. Виола Хеннепин – Трейс орта мектебінің директордың орынбасары. Ол Ройді бірнеше рет тәртіпке келтіруге тырысады, мысалы, оны екі аптаға мектеп автобусынан шеттетеді, бірақ Дана оны ұрғанын біледі. Оның жоғары ернінен бір ұзын қара шашы шығып тұрады; кейіннен ол түсін өзгертіп, сары түсті болады.

Жариялану тарихы

Карл Хиасен өзінің басқа романдары немере қарындастары мен немере ұлдарына тым ересек екенін түсінгенде балалар кітаптарын жазуға кірісті. Жасөспірімдерге арналған алғашқы романын жазу кезінде Хиасен бірнеше қиындыққа тап болды: "Ең үлкен қиындық – жас оқырмандар үшін бейсана түрде "жеңілдетіп" жазуға тырысу болды". Хиасен: "Мен "Хут" романының кейіпкерін жасағанда, жасөспірім кезімнен көп нәрсені еркін алғанымды білем" деді.

Тақырыптар

Романда достық, ұжымдық жұмыс, есейіп өсу, сыбайлас жемқорлық, ата-аналық махаббат, туыстық байланыс, қоршаған ортаны қорғау және адалдық сияқты тақырыптар көтеріледі. Кейіпкер мұнда жету үшін түрлі оқиғалар мен қиындықтардан өтеді.

Сыни қабылдау

"Хорн Бук" журналының пікірінде: "Хут – бұл ерекше және эксцентрикті кейіпкерлермен толы, Карл Хиасеннің өзіне тән стиліндегі туындысы. Хиасеннің жасөсперімдерге арналған алғашқы кітабы, әзіл-қалжыңға толы, көңіл көтеру ретінде сәтті аяқталды." "Publishers Weekly" басылымы былай деп мәлімдейді: "Флоридадағы оқиғалар мен экологияны қолдайтын, құрылысқа қарсы идеяны жеткізетін Хиасен, жас оқырмандарға арналған алғашқы романымен таныс тақырыпқа оралады. Күмәнді бірнеше сахналар мен әзіл-қалжыңның шамалы мөлшері осы кітапты қызықты етеді."

Бейімделулер

Кітаптың киноға бейімделуі 2006 жылғы мамыр айында шықты, онда Люк Уилсон офицер Делинко рөлінде, Логан Лерман Рой Эберхарт рөлінде, Бри Ларсон Беатрис Лип рөлінде, Тим Блейк Нельсон Леррой Браннит рөлінде, Нил Флинн мырза Эберхарт рөлінде, Роберт Вагнер Мэр Гранди рөлінде, Коди Линли Наполеон Лип рөлінде, ал Кларк Грег Чак Маккл рөлінде ойнады, Хиасен болса Макклдің ассистенті Феликс рөлін сомдады. Хиасен мен режиссер және сценарийші Уил Шрайнер «кітапқа адал болу үшін тырысып, көп күш сарп етті».