Кіріспе

Италияның премьер-министрі 1922 жылдың ақпанынан қазанға дейін

Луиджи Факта (16 қараша 1861 – 5 қараша 1930) – итальяндық саясаткер, заңгер және журналист, Бенито Муссолининің диктатурасына дейінгі Италияның соңғы премьер-министрі.

Түпнұсқасы мен алғашқы мансабы

Факта Италияның Пьемонт аймағындағы Пинероло қаласында дүниеге келген. Ол құқық білімін алып, кейін адвокат және журналист болды. 1892 жылы Пинероло округінен депутаттар палатасына сайланып саясатқа қадам басқан, және ол 30 жыл бойы осы мандатты сақтап қалды. Либералдық партия мүшесі Факта парламенттегі көп жылдары коалициялық үкіметте әділет және ішкі істер министрліктерінің орынбасары болып қызмет етті. Сонымен қатар, ол 1910 жылдан 1914 жылға дейін және 1920 жылдан 1921 жылға дейін Италияның қаржы министрі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Факта Италияның бейтарап болуын жақтады, бірақ Италия соғысқа қатысқаннан кейін соғысты қолдады. Оның ұлы соғыста қаза тапты, және ол өзінің ұлын елге арнағаны үшін мақтан тұтатынын айтты.

Италияның премьер-министрі

1922 жылы ақпанда Факта премьер-министр болып тағайындалды. Ол кезде Италияда саяси дағдарыс болды және Муссолинидің фашистік бүліктерімен күресіп жатты. Муссолини Римге қарай жорыққа шыққанда, Факта қарсы әрекет етіп, әскери жағдай жариялауды және Муссолиниді тоқтату үшін әскерді жіберуді қалады. Мұндай жағдайға монархтың қол қоюы қажет еді. Факта патша Виктор Эммануэль III-нің төтенше жағдай туралы жарлыққа қол қоймауының себептерін ешқашан ашпады. Бір күннен кейін Факта және оның үкіметі патшаның шешімімен келіспегендігін көрсету үшін отставкаға кетті. Патша содан кейін Муссолиниді Римге шақырып, жаңа үкімет құруды ұсынды.

Өмірінің соңғы жылдары; өлім және мұра

1924 жылы король Виктор Эммануэль III Факті Италия Сенатының сенаторы етіп тағайындады. Факт 1930 жылы Италияның Пинероло қаласында қайтыс болды, ал көпшілік оның Муссолини мен фашизмнің күшеуін тоқтату үшін жеткілікті күшті болмағанын және корольге берілгендігі соншалық, одан белсендірек әрекет етуге бармағанын сенеді.