Кіріспе

Кубаның әскери күштері

Кубаның Революциялық Қарулы Күштері (FAR) – Кубаның әскери күштері. Оларға Революциялық армия, Революциялық флот, Революциялық әуе және әуе қорғанысы күштері, сондай-ақ Аумақтық әскерлер отары (Milicias de Tropas Territoriales – MTT), Жастар еңбек армиясы (Ejército Juvenil del Trabajo – EJT), Қорғаныс және Өндіріс бригадалары (Brigadas de Producción y Defensa – BPD) сияқты басқа да жарымәскери органдар, одан бөлек Азаматтық қорғаныс ұйымы (Defensa Civil de Cuba – DCC) және Ұлттық резервтер институты (Instituto Nacional de las Reservas Estatales – INRE) кіреді. Бұл барлық ұйымдар Революциялық Қарулы Күштер Министрлігіне (Ministro de las Fuerzas Armadas Revolucionarias – MINFAR) бағынады. Қарулы күштер ұзақ жылдар бойы Кубадағы ең беделді институт болып табылады. Әскерилер Куба экономикасының шамамен 4% құрайтын маңызды экономикалық секторлардағы көптеген кәсіпорындарды басқарады. Рауль Кастро көптеген сөздерінде әскердің "халықтың серіктесі" екенін баса көрсетті.

Тарих

Куба армиясы алғаш рет 1868 жылы Он жылдық соғыс кезінде кубалық революционерлермен құрылды. 1917 жылдың сәуір айында Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастарға қосылып, негізінен Америка Құрама Штаттарына қант жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кариб теңізіндегі шайқастарға қатысты, бұл кезде ол АҚШ қолдауымен одақтастардың бір бөлігі болды. Куба революциясы Фульгенсио Батиста үкіметін құлатқаннан кейін, Фидель Кастро басшылығымен Кубалық көтерілісші армия Кубаның қазіргі қарулы күштеріне қайта ұйымдастырылды. Салқын соғыс кезінде Кеңес Одағы Кубаға әскери және қаржылық көмек берді. 1966 жылдан 1980-жылдардың соңына дейін Кеңес үкіметінің әскери көмегі Кубаға Латын Америкасындағы әскери қуатын бірінші орынға шығаруға және шетелде күш көрсетуге мүмкіндік берді. Кубаның Африкадағы алғашқы әскери миссиясы 1961 жылы Ганада құрылды. Кубаның әскери күштері 1963 жылы Алжирде пайда болды, олар үкіметті қолдау үшін әскери медициналық бригаданы жіберді. 1960-жылдардан бастап Куба Африка және Араб елдеріне әскери күштер жіберді – 1973 жылы Сирияға, 1978 жылы Эфиопияға, 1975 жылдан 1989 жылға дейін Анголаға, ал 1980-жылдары Никарагуа мен Сальвадорға. 1980-жылдардың көп бөлігінде Кубаға советтік әскери жеткізілімдерінің көлемі 1962 жылғы Куба зымырандық дағдарысы кезіндегі әскери күшейістен бері кез келген жылғы жеткізілімдерден асып түсті. 1989 жылы үкімет қарулы күштерді және Ішкі істер министрлігін тазартты, армия генерал-майоры және Куба Республикасының Батыры Арнальдо Очоа, Ішкі істер министрлігі полковнигі Антонио де ла Гвардия (Тони ла Гвардия) және Ішкі істер министрлігі бригадир генералы Патрисио де ла Гвардияны жемқорлық және есірткі саудасы үшін айыптады. Бұл сот Кубада "Causa 1" (Бірінші іс) деп белгілі. Очоа мен Антонио де ла Гвардия өлім жазасына кесілді. Өлім жазасын орындағаннан кейін армия қысқартылды, Ішкі істер министрлігі Фидель Кастроның інісі, Революциялық қарулы күштердің бас қолбасшысы Рауль Кастроның бейресми бақылауына көшті, ал көптеген әскери офицерлер Ішкі істер министрлігіне ауыстырылды. 1998 жылы АҚШ Қорғаныс барлау агенттігі елдің жарымәскери ұйымдары – Территориялық милиция әскерлері, Жастар еңбек армиясы және Әскери-теңіз милициясы соңғы жеті жылда моральдық және дайындық жағдайының нашарлауын бастан өткергенін, бірақ әлі де "жаудың басып кіруін қиын ету" әлеуетін сақтап қалғанын хабарлады. Суық соғыс аяқталғаннан кейін Кеңес Одағының субсидияларын жоғалту Кубаның әскери күшін күрт азайтты, және бүгінде Революциялық қарулы күштерде 39 000 тұрақты әскер бар.

Революциялық армия

1979 жылы мамыр айында Орталық барлау агенттігі жазғандай, "1970 жылы экономика төмендеген кезде Кастро режимі, ішінара Кеңес Одағының ықпалымен, әскерін шамамен 60 пайызға қысқартты, нәтижесінде 150 000-нан астам адамды толық жұмыспен қамтылған азаматтық қызметке жіберді. Әуе күшінен басқа, қарулы күштердің барлық түрлері айқын әсерге ұшырады. Әуе қорғаныс күштері алты бригададан және 24 SA-2 жер-әуе зымырандары орналасқан пункттен үш бригадаға және 18 пунктке дейін азайды, бұл Кубаның шығыс бөлігін жер-әуе зымырандарымен қорғаусыз қалдырды. Әскери-теңіз күштері бірнеше радиолокациялық бақылау бекеттерін жоғалтты, бұл де Кубаның шығысына зиян келтірді. Әскердің саны жартысынан астамға азайтылды және қайта ұйымдастырылды". (PA79 10173D)

1984 жылы Джейнс әскери шолуына сәйкес, үш маңызды географиялық басқару орталығы болды: Батыс, Орталық және Шығыс. Барлығы 130 000 адам тіркелді, әр басқару орталығында бір бронетанктік дивизия, механикаландырылған дивизия және үш жаяу әскер дивизиясынан тұратын армия орналасқан, бірақ Шығыс басқару орталығында екі корпус, жалпы алты дивизия болды. Сонымен қатар, тәуелсіз әскери аймақ болды, онда бір жаяу әскер дивизиясы Жастар аралын күзетті. 1998 жылдың бірінші жартысында АҚШ Қорғаныс барлау агенттігі жасаған бағалауда армияның бронетехникалық және артиллериялық бөлімшелерінің жаттығулардың "назарсыз қалғандығына" байланысты дайындық деңгейінің төмен екені, олардың жалпы батальон деңгейінен жоғары тиімді операциялар жүргізуге қабілетсіз екені және жабдықтың көп бөлігі қоймада сақталып, жедел қолжетімді емес екені айтылды. Сол баяндамада Кубаның арнайы операциялар күштері бұрынғыдан азырақ көлемде жаттығуларын жалғастырып жатқаны, сондай-ақ, қолданыстағы жабдықтарына қосалқы бөлшектердің жетіспеуі және отынның қазіргі күрделі тапшылығы операциялық қабілеттерге үлкен әсер етіп жатқанымен, Куба кез келген аймақтық державаға айтарлықтай қарсылық көрсете алатыны мәлімделді.

Революциялық әуе және әуе қорғанысы күштері

Кубаның революциялық әуе және әуе қорғанысы күштері (DAAFAR) 1980-ші жылдары Кеңес Одағының көмегімен, әсіресе Африкада, күш көрсету үшін пайдаланылды. Осы кезеңде Куба Ангола және Эфиопия сияқты қақтығыс аймақтарына реактивтік және көліктік ұшақтар жіберді. 1990 жылы Кубаның Әуе күштері Латын Америкасындағы ең жақсы жабдықталған күштердің бірі болды. Қазіргі Кубаның Әуе күштерінде шамамен 230 тұрақты қанатты ұшақ бар. Дәл сандар жоқ болғанымен, батыстық сарапшылар осы ұшақтардың кем дегенде 130-ының (соның ішінде 25-і ғана қолданыста) аралдағы он үш әскери әуе базасында әлі де қызмет етеді деп есептейді. 1996 жылы DAAFAR ұшақтары Флоридадағы екі Cessna ұшағын атып түсірді, олар Кубаның әуе кеңістігіне үнқағаздар тастады деген күдік туды. Әуе күштері ұшақтардың пилоттарына түсіруден басқа таңдау қалдырмағаны үшін сынға ілікті. Бір ұшақ құтылуға үлкерді. 1998 жылы жоғарыда аталған DIA есебіне сәйкес, әуе күштерінде "24-тен аз Микоян-Гуревич (МиГ) истребителі болды; пилоттардың біліктілігін сақтау үшін дайындық деңгейі жеткіліксіз; ұрысқа дайын ұшақтардың, жер-әуе зымырандарының және әуе шабуылына қарсы қарулардың саны азайып бара жатқан еді". 2007 жылы Халықаралық стратегиялық зерттеулер институты (IISS) күштерді 8000 адамнан тұратын, 41 ұрысқа қабілетті ұшақтан және қосымша 188 сақтаудағы ұшақтан ибарат деп бағалады. DAAFAR тағы бір МиГ-29 және бірнеше МиГ-23 ұшақтарын сатып алғаны белгілі болды, осылайша активті қызметте 58 ұшаққа ие болды. Олардың арасында 6 МиГ-29, 40 МиГ-23 және 12 МиГ-21 бар. IISS сондай-ақ DAAFAR-да 12 операциялық көліктік ұшақ, сонымен қатар 8 L-39C оқу ұшағы және Mil Mi-8, Mil Mi-17 және Mil Mi-24 Hind тікұшақтары бар екенін мәлімдеді. Рауль Кастро 2010 жылы барлық МиГ-29 пилоттарының толық оқудан өтуін бұйырды. Қазір олар жылына 200-250 сағат ұшады, сонымен қатар нақты жағдайдағы әуе шайқасы жаттығулары мен оқуларын жүргізеді. 20 МиГ-23 экипажы да осындай оқудан өтеді, бірақ қалған 16 МиГ-23 экипажы ұшуға қарағанда көбінесе симуляторларда уақыт өткізеді. МиГ-21 экипаждарының оқу-жаттығуларға қатысу уақыты шектеулі, олар көбінесе симуляторларда жаттығады және әуе күштерінің коммерциялық таңбасы Aerogaviota ұшақтарымен ұшу дағдыларын сақтайды.

Революциялық теңіз флоты

1988 жылы Куба Әскери-теңіз күштерінде 12 000 адам, үш су асты кемесі, екі заманауи басқарылатын зымырандық фрегат, бір барлау кемесі, сондай-ақ көптеген патрульдік кемелер мен мина тазартушылар болды. Дегенмен, советтік жасалған кемелердің көпшілігі қызметтен шығарылды немесе рифтер құру үшін батырылды. 2007 жылға қарай Куба Әскери-теңіз флоты IISS бағалауынша 3000 адамнан (оның ішінде 550-ден астам Әскери-теңіз жаяу әскері) тұратын, алты Osa II зымырандық қайық және бір кемеден құралды. Куба Әскери-теңіз флотына Desembarco de Granma деп аталатын шағын теңіз батальоны да кіреді. Бұл батальон бір кезде 550 адамнан тұрған, бірақ қазіргі саны белгісіз. Ескі советтік су асты кемелері қызметтен шығарылғаннан кейін, Куба Солтүстік Кореяның кішкентай су асты кемелері жасау тәжірибесінен көмек іздеді. Солтүстік Кореядан дезертирлер 1990-жылдардың ортасы мен соңында Кубалықтарды құпия су асты базасында көргендерін мәлімдеді. Бірнеше жылдан кейін Гавана портындағы қара түсті кішкентай су асты кемесінің суреті жарияланды. Ол "Дельфин" деп аталады және екі торпедамен қаруланған. Қызметте тек бір ғана қайық бар, ал оның дизайны Солтүстік Корея және советтік үлгілерінің ықпалымен жасалған болса да, ерекше болып көрінеді. Куба Әскери-теңіз флоты бұрынғы испандық Rio Damuji балық аулау қайығын қайта жарақтандырды. BP 390 қазір екі C 201W зымыранымен, бір 57 мм екі ұңғылы пулеметпен, екі 25 мм екі ұңғылы пулеметпен және бір 14,5 мм пулеметпен қаруланған. Бұл кеме басқа кемелерге қарағанда үлкен және тікұшақ тасымалдаушы патрульдік кеме ретінде пайдаланылады. Екінші бірлік (BP 391) 2016 жылы жаңартылып, пайдалануға берілді. Бүгінде Куба Әскери-теңіз флоты Кубада жасалған Bandera (көне Styx советтік зымырасының көшірмесі) және Remulgadas кемеге қарсы зымыран жүйелерін, сондай-ақ ұлттық өндірістегі Frontera өздігінен жүретін жағалау қорғаныс рокеттік жүйесін пайдаланады. Әскери-теңіз флотының басты қауіптері есірткі тасымалы мен заңсыз көші-қон. Елдің географиялық орны және теңіз күштерінің шектеулі болуы салдарынан контрабандашылар Кубаның теңіз сулары мен әуе кеңістігін пайдалана алды. Куба Әскери-теңіз флотының әуе күштері тек суға қарсы тікұшақ операторы болып табылады және 2 Ми-14 Haze тікұшағымен жабдықталған.

Арнайы күштері

Avispas Negras, сондай-ақ ресми түрде Арнайы күштердің мобильді бригадасы (BMTE) деп аталады, Куба революциялық қарулы күштерінің арнайы күштерінің бір бөлімі болып табылады. Ол көбінесе 4895 әскери бөлім ретінде танылады. Desembarco de Granma – теңіз жаяу әскерлері сияқты міндеттерді орындайтын шағын теңіз батальоны.

Аумақтық әскерлер

Территориялық әскерлер жасағы тек азаматтық еріктілерден құралған, және MINFAR бағынысында болады. Олар революцияны қорғауға халықтың күші деген идеяны күшейтті. Әдетте, жасақ көбінесе бос уақытында қызмет ететін күш, және тек қана қажет болғанда жеңіл қару-жарақтармен жарақтандырылады.

Жастар еңбек әскері

Жастар еңбек армиясы (Ejercito Juvenil del Trabajo – EJT) – заң бойынша, MINFAR тікелей бақылауындағы жарымәскери ұйым. Ол 1973 жылғы 3 тамызда Ғасырлық жастар колоннасы (CJC) және Тұрақты жаяу әскер дивизияларын (DIP) біріктіру арқылы ресми түрде құрылды. Кубаның міндетті әскери қызмет туралы заңдары барлық ер азаматтардың үш жыл бойы ЕЖТ-да қызмет етуін талап етеді. ЕЖТ-ның құрылуы армияға әскери мәселелерге толық уақыт арнауға мүмкіндік берді. ЕЖТ алғашқы 20 жылы резервтік күш ретінде қызмет етті. 1993 жылы оған мемлекеттік шаруашылықтарды басқару міндеті жүктелді.

Шекара әскерлері

Куба Республикасының шекара әскерлері (Лангес) – мемлекеттік шекаралар мен теңіз суларын қорғауды қамтамасыз ететін құрылым. Олар Ішкі істер министрлігіне (MININT) бағынады. Бұл қызмет 1970 жылдың 23 қыркүйегінде ресми түрде құрылды. 1970-ші жылдардың екінші жартысында шекара қорғау саласында бірнеше келісімдерге қол қойылды, олардың ішінде 1976 жылы Куба мен Мексика арасында куба-мексика теңіз шекарасының секторындағы эксклюзивті экономикалық аймақты белгілеу туралы келісім, ал 1977 жылы Куба мен Гаити арасындағы теңіз шекарасы туралы келісім жасалды. Шекара әскерлері де-факто шекара күзеті және жағалау күзеті күштері болып табылады, ал барлық жаңа офицерлер Гранма теңіз академиясында дайындалады.