Кіріспе
Адаммен жұмыс істейтін жер көлігі
A velocipede (/v//ə/'/l//ɒ//s//ə//p//iː//d///) is a human powered land vehicle with one or more wheels. The most common type of velocipede today is the bicycle. The term was probably first coined by Karl von Drais in French as vélocipède for the French translation of his advertising leaflet for his version of the Laufmaschine, also now called a 'dandy horse', which he had developed in 1817. It is ultimately derived from the Latin velox, veloc 'swift' + pes, ped 'foot'. The term 'velocipede' is today mainly used as a collective term for the different forerunners of the monowheel, the unicycle, the bicycle, the dicycle, the tricycle and the quadracycle developed between 1817 and 1880. It refers especially to the forerunner of the modern bicycle that was propelled, like a modern tricycle, by cranks, i. e. pedals, attached to the front axle
During the 1870s advances in metallurgy led to the development of the first all metal velocipedes. The pedals were still attached directly to the front wheel, which became larger and larger as makers realised that the larger the wheel, the farther you could travel with one rotation of the pedals. Solid rubber tires and the long spokes of the large front wheel provided a much smoother ride than its predecessor. This type of velocipede was the first one to be called a bicycle ("two wheel"), and its shape led to the nickname penny farthing in the United Kingdom. They enjoyed a great popularity among young men in the 1880s who could afford them. While young men were risking their necks on the high wheels, ladies and dignified gentlemen such as doctors and clergymen of the 1880s favoured the less risky tricycle. Many innovations for tricycles eventually found their way into the automobile, such as rack and pinion steering, the differential, and band brakes, the forerunners to drum brakes.
Велоципед (/v//ə/'/l//ɒ//s//ə//p//iː//d/) – бір немесе бірнеше дөңгелегі бар, адамның күшімен қозғалатын жер көлігі. Бүгінде ең көп таралған велоципед түрі – велосипед. Бұл термин алғаш рет Карл фон Драйс 1817 жылы өзінің Laufmaschine машинасының жарнамалық парақшасын француз тіліне аударғанда француз тілінде vélocipède деп қолданған. Сөз латын тілінен шыққан: velox, veloc – «шапшаң» және pes, ped – «аяқ». «Велоципед» термині бүгінде 1817 мен 1880 жылдар аралығында жасалған моноцикл, велосипед, дицикл, трицикл және квадроцикл сияқты түрлі көлік құралдарының алғашқы үлгілерін білдіретін жиынтық атау ретінде қолданылады. Бұл атау ең алдымен қазіргі велосипедтің алғашқы нұсқасына қатысты, ол қазіргі трицикл сияқты, алдыңғы осқа бекітілген коленвалдар (педальдер) арқылы қозғалатын. 1870 жылдары металлургия саласындағы жетістіктер алғашқы толығымен металлдан жасалған велоципедтердің пайда болуына әкелді. Педальдер әлі де тікелей алдыңғы дөңгелекке бекітілген, және өндірушілер дөңгелек неғұрлым үлкен болса, педальдің бір айналымымен соғұрлым алысқа бара алатынын түсінген соң, дөңгелек көлемін үнемі арттырып отырды. Тығыз резеңке дөңгелектер мен үлкен алдыңғы дөңгелектің ұзын спицалары бұрынғы үлгілеріне қарағанда әлдеқайда тегіс жүруді қамтамасыз етті. Осы типтегі велоципед алғаш рет «екі дөңгелек» деп аталды, ал оның пішіні Ұлыбританияда «пенни-фартинг» деген лақап атқа ие болды. 1880 жылдары оларды алуға шамасы жететін жас жігіттердің арасында бұл көліктер өте танымал болды. Жас жігіттер биік дөңгелектерде өмірін қауіпке тігіп жүргенде, 1880 жылдардағы дәрігерлер мен дін қызметкерлері сияқты әйелдер мен беделді азаматтар қауіпсіздігі жоғары трициклді ұнатты. Трициклдерге жасалған көптеген жаңалықтар ақырында автомобиль өндірісіне енгізілді, мысалы, реестрлік және секторлық рульдік механизм, дифференциал және ленталық тежегіштер – барабанды тежегіштердің алғашқы үлгілері.
A velocipede (/v//ə/'/l//ɒ//s//ə//p//iː//d///) is a human powered land vehicle with one or more wheels. The most common type of velocipede today is the bicycle. The term was probably first coined by Karl von Drais in French as vélocipède for the French translation of his advertising leaflet for his version of the Laufmaschine, also now called a 'dandy horse', which he had developed in 1817. It is ultimately derived from the Latin velox, veloc 'swift' + pes, ped 'foot'. The term 'velocipede' is today mainly used as a collective term for the different forerunners of the monowheel, the unicycle, the bicycle, the dicycle, the tricycle and the quadracycle developed between 1817 and 1880. It refers especially to the forerunner of the modern bicycle that was propelled, like a modern tricycle, by cranks, i. e. pedals, attached to the front axle
During the 1870s advances in metallurgy led to the development of the first all metal velocipedes. The pedals were still attached directly to the front wheel, which became larger and larger as makers realised that the larger the wheel, the farther you could travel with one rotation of the pedals. Solid rubber tires and the long spokes of the large front wheel provided a much smoother ride than its predecessor. This type of velocipede was the first one to be called a bicycle ("two wheel"), and its shape led to the nickname penny farthing in the United Kingdom. They enjoyed a great popularity among young men in the 1880s who could afford them. While young men were risking their necks on the high wheels, ladies and dignified gentlemen such as doctors and clergymen of the 1880s favoured the less risky tricycle. Many innovations for tricycles eventually found their way into the automobile, such as rack and pinion steering, the differential, and band brakes, the forerunners to drum brakes.
Қалқанша
Boneshaker (немесе сүйек шайқағыш) – 1860-шы жылдардан бастап қолданылатын, өндірушілері velocipedes деп атаған, педальды велосипедтердің алғашқы нағыз түрі. "Boneshaker" атауы, қатаң соғылған темір рамасы және темір шиналары бар ағаш дөңгелектерінен туындаған, өте жайсыз саяхатқа байланысты болған.
Тарих
Велосипедтің бұл түрі 1860 жылдары Францияда ойлап табылды және алғаш рет Мишо компаниясы 1867 жылдан 1869 жылға дейін – велосипедтерге деген алғашқы қызығушылықтың шағында өндірілді, содан кейін көптеген басқалар оны көшірді. 1869 жылдың жазынан кейін бұл велосипедтер сұраныстан қалып, 1870 жылы "қалыпты", "жоғары дөңгелекті" немесе "пенни-фартинг" деп аталатын велосипед түрімен алмастырылды. Бүгінде нағыз "сүйек сындырушы" велосипедтердің қалғандары аз, көпшілігі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде металл терісі ретінде қайта өңделді. Кездейсоқ табылғандары жоғары бағамен сатылады, әдетте 5000 АҚШ долларына дейін.
Дизайн
Бұл дэнди атқа қарағанда, "сүйек сындырушы" машинасы мықтырақ болды. Аты айтқандай, ол өте қолайсыз болды, бірақ ыңғайсыздық ұзын, жалпақ серіппе арқылы аздап жеңілдетілді, ол отырғышты қолдап, жолдың кедір-бүдыр бетінен соққыларды жұдырылайтын. "Сүйек сындырушы" машинасы металл тежегішпен де жабдықталған, ол артқы дөңгелекке ағаштан жасалған төсемді басатын. Алдыңғы дөңгелек білігі майланған қола подшипниктерде айналды, ал кейбіреулерінде майлауға арналған кішкентай ыдыстар болды, олар қошқар жүніне сіңген майды подшипниктерге тамшылатып, олардың тегіс жұмыс істеуіне көмектесті. 19 ғасырда танымал болған "жоғары дөңгелекті" велосипедтер сияқты, "сүйек сындырушылар" да алдыңғы дөңгелекпен қоздырылды, бірақ олардың дөңгелектері кішідірек (шамамен 1 метр) және ауыр болды, ең жеңіл модельдің салмағы немесе одан да көп болды.