Кіріспе

Американдық теолог және жазушы Уэйн А. Грудем (1948 жылы туған) – Жаңа өсиетті зерттеуші, кейіннен теолог, семинария профессоры және жазушы. Финикс қаласындағы Финикс семинариясының теология және Киелі кітаптарды зерттеу профессоры, Аризона штаты.

Өмір

Грудэм 1948 жылғы 11 ақпанда Висконсин штатының Джим-Фолс қаласында дүниеге келген. Бала кезінде ол Висконсин штатының Эу-Клер қаласындағы Бірінші баптистік шіркеуіне қатысқан. Ол Гарвард университетінің экономика факультетін бітірген, Вестминстер діни семинариясынан дивин және докторлық диссертациясын қорғаған, ал Кембридж университетінен Жаңа өсиет зерттеулері бойынша доктор ғылымын алған. 2001 жылы Грудэм Финикс семинариясында теология және Киелі кітапты зерттеу профессоры болды. Осыған дейін ол 20 жыл бойы Троица евангелистік теология мектебінде оқытқан, онда ол библиялық және жүйелі теология кафедрасын басқарған. Грудэм ағылшын тіліндегі «Стандартты нұсқа» (English Standard Version) аудармасын дайындауды қадағалайтын комиссия мүшесі болды, ал 2005 жылдан 2008 жылға дейін 2,1 миллион сөзден тұратын ESV Study Bible-дың бас редакторы болды (бұл кітап Евангелиялық христиандық баспагерлер қауымдастығы тарапынан «2009 жылғы христиандық кітап» деп танылды). 1999 жылы ол Евангелиялық теологиялық қоғамның президенті болды. 2016 жылғы 28 шілдеде Грудэм Townhall сайтында «Дональд Трампқа дауыс берудің моральдық тұрғыдан дұрыс таңдау болу себептері» деген мақала жариялады. 9 қазанда мақала кері тартылып, оның орнына «Трамптың мінез-құлқы және сайлау» деген мақала жарияланды. 19 қазанда бастапқы мақала қайта жарияланып, «Егер сізге ешқандай үміткер ұнамаса, Трамптың саясатына дауыс беріңіз» деген тақырыпта тағы бір мақала жарияланды. Грудэм 2020 жылы Трамптың қайта сайлануын қолдады. 2018 жылы оның құрметіне Festschrift жарық көрді. «Жазбалар және Құдай халқы: Уэйн Грудэмнің құрметіне арналған эсселер» кітабына Джон М. Фрейм, Р. Кент Хьюз, Рей Ортлунд, Джон Пайпер, Верн Пойтресс, Лиланд Райкен, Томас Р. Шрайнер және Брюс А. Уэрдің еңбектері енді.

Теология

Ол бірнеше кітаптың авторы, соның ішінде Кальвиндік сотериологияны, Киелі кітаптың ауызша толық шабыттанғаны және қатесіздігін, сенушілердің суға батыру арқылы шомылу рәсімін, шіркеу басқарудың көп ақсақалдық жүйесін, Ежелгі Жер жаратылысын және гендерлік қатынастарға толыққанды көзқарас қолдайтын «Киелі кітап іліміне кіріспе» кітабының авторы. «Жүйелі теология» – жүздеген мыңдаған данасы сатылған, өте ықпалды теологиялық оқулық. Грудэм тұрақсыздыққа қарсы сенімдерді ұстанады және бір кезде Vineyard қозғалысын қолдаған. Грудэм мен Брюс А. Уэр 2016 жылы онлайн пікірсайыспен басталып, жарияланған еңбектермен аяқталған Үштік туралы пікірталас ортасында болды. Грудэм де, Уэр де «мәңгілік бағыну және билік қатынастары» немесе «мәңгілік функционалдық бағыну» деп аталатын Үштікке қатысты көзқарас ұстанады, ол бойынша Ұл мәңгілік түрде Әкеге бағынады. Олардың бұл пікірін кейбір ғалымдар сынға алды, Ұлдың тек денеге енген кезде ғана адамдық табиғатына сәйкес Әкеге бағынатынын айтты. Грудэм сонымен қатар Киелі кітаптағы ер және әйел рөлі жөніндегі кеңестің негізін қалаушы және бұрынғы президенті. Грудэмнің гендерлік мәселелерге қатысты барлық зерттеулері оның 2012 жылғы маңызды анықтамалық еңбегінде, «Евангелиелік феминизм және Киелі кітаптағы шындық: Жүзден астам даулы сұрақтардың талдауы» кітабында қамтылған. Грудэмнің түсінуінше, Киелі кітап ерлер мен әйелдердің табиғаты мен қадір-қасиеті жағынан тең екенін, бірақ күйеу әйелінің басы болатын иерархиялық жүйеде әрекет ететін гендерлік рөлдерді қолдайды.

Шығармалары

Соңғы жылдары Грудемнің жарияланымдары Киелі кітаптың этикалық ұстанымдарын мәдениеттің, оның ішінде мемлекеттік басқару мен экономика салаларына қатысты қолдануға бағытталды.