Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Пассмор Виджери, Виджери бароны (24 шілде 1911 – 26 шілде 1981) – 1971 жылдан 1980 жылға дейін Англияның бас судьясы қызметін атқарған ағылшын судьясы. Ол ең алдымен «Қанды жексенбі» оқиғалары бойынша Widgery комиссиясының төрағасы болғанымен танымал.
English judge (1911–1981)
John Passmore Widgery, Baron Widgery, (24 July 1911 – 26 July 1981) was an English judge who served as Lord Chief Justice of England from 1971 to 1980. He is principally noted for presiding over the Widgery Tribunal on the events of Bloody Sunday.
Ертедегі мансабы және әскери қызмет
Виджери Солтүстік Девоннан шыққан, көп буын бойы Оңтүстік Молтонда тұрған әулеттен. Оның әкесі, Самуэль Виджери (1940 жылы қайтыс болды), үй жиһаздаушы болған; анасы Берта Элизабет, туған тегі Пасмор, Самуэльдің екінші әйелі болды және судья қызметін атқарды. Әулетінен біреуі түрме сақшысы болған. Виджери Таунтон қаласындағы Куинс колледжінде оқып, бас префект атанды. 1933 жылы заңгер дипломын алып, тәжірибе жинаудың орнына, танымал құқық оқытушылар фирмасы – Gibson and Welldon компаниясына жұмысқа орналасты. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары ол тиімді лекция оқыды. 1938 жылы сапер болып Корольдік инженерлерге (Территориялық армия) қатысты. 1940 жылы іздеу шамдары офицері ретінде Корольдік артиллерияға ауысты. Виджери Нормандияға түскен шабуылға қатысты. Соғыс аяқталған кезде ол OBE орденімен, Францияның «Круа-де-Герр» орденімен және Бельгияның Леопольд орденімен марапатталды, сондай-ақ бригадир шеніне жетті. Виджери белсенді түрде масондықпен айналысты.
Widgery came from a North Devon family which had been living in South Molton for many generations. His father, Samuel Widgery (died 1940), was a house furnisher; his mother Bertha Elizabeth, née Passmore, was Samuel's second wife, and served as a magistrate. An ancestor had been a gaoler. Widgery attended Queen's College, Taunton, where he became head prefect. He was admitted as a solicitor in 1933 after serving as an articled clerk, but instead of going into practice, he joined Gibson and Welldon, a well known firm of law tutors. He was an effective lecturer in the years leading up to World War II while he was also commissioned into the Royal Engineers (Territorial Army) in 1938, having joined as a sapper. As a searchlight officer, in 1940 he transferred to the Royal Artillery. Widgery participated in the Normandy landings. By the end of the war he had an OBE, the Croix de Guerre (France), and the Order of Leopold (Belgium), and had reached the rank of brigadier. Widgery was an active freemason.
Адвокат
Демобилизациядан кейін Виджери заңгерлік мамандықтың тағы бір саласына көшті, себебі ол 1946 жылы Линкольн Инні арқылы адвокаттыққа қабылданды. Ол жылдам сөйлейтін адам ретінде танылды, соңынан бағалау және қала құрылысы дауларына маманданған, онда оның жүйелі тәсілі мен өзіне үстемдігі пайдалы қасиеттер болды. 1958 жылы ол Корольдік кеңесі атағын алды, бұл соғыстан кейінгі адвокаттарға тағайындалған тұңғыш награда еді. Виджери 1961 жылы Жоғарғы сот судьясы болып тағайындалды және дәстүр бойынша рыцарь атағын иеленді. Судья ретінде ол өзіне ерекше назар аударған жоқ, ал оның шешімдерінде қысқа, есте қалған немесе цитатаға болатын ешқандай түсініктемелер болған жоқ. Дегенмен, оның сабырлылығы әділ және гуманистік деп есептелетін шешімдерге әкелді. Оксфорд Ұлттық Биографиялық сөздігінде келтірілген мысалдың бірі – 1966 жылы шығарылған «Веллер – Ауыз және тырнақ ауруын зерттеу институты» ісінде экономикалық зиян үшін өтемақыны шектеуін негіздеуі. Виджери өкілеттігі кезеңінде бірнеше сауалды басқарды.
After demobilisation Widgery changed to another branch of the legal profession as he was called to the bar by Lincoln's Inn in 1946. He gathered a reputation for being a fast talker, and eventually came to specialise in disputes over rating and town planning, where his methodical approach and self control were useful attributes. In 1958 he was made a Queen's Counsel, the first such award given to a post war barrister. Widgery became a High Court judge in 1961, receiving the customary knighthood. As a judge he did not draw attention to himself and his judgments tended not to include any comments which were pithy, memorable or quotable. However, his calmness produced judgments which were generally regarded as fair and humane. One example cited in the Oxford Dictionary of National Biography was his justification for limiting damages for economic loss in Weller v Foot and Mouth Disease Research Institute, a judgment handed down in 1966. Widgery headed several inquiries during his term.
Апелляциялық соттар
Ол 1968 жылы Апелляциялық сотқа тағайындалды, бірақ жаңа қызметіне толыққандай бейімдеспей-ақ, 1958 жылдан бері Лорд-бас судья болып келген Уоддингтон лорды Паркер зейнетке шығуын жариялады. Оның ізбасары айқын болмады, ал Виджери мүмкін болатын үміткерлердің арасындағы ең кішісі еді. Лорд-канцлер лорд Хейлшем Виджериді көбінесе оның басқару қабілеттерін ескере отырып таңдады. 1971 жылдың 20 сәуірінде ол Девон графтығындағы Оңтүстік Молтоннан Барон Виджери атағымен өмірлік пэр ретінде тағайындалды.
He received promotion to the Court of Appeal in 1968, but had barely got used to his new position when Lord Parker of Waddington (who had been Lord Chief Justice since 1958) announced his retirement. There was no obvious successor and Widgery was the most junior of the possible appointees. The Lord Chancellor, Lord Hailsham, chose Widgery largely on the basis of his administrative abilities. On 20 April 1971 he was created a life peer taking the title Baron Widgery, of South Molton in the County of Devon.
Виджери трибуналы
Қызметке кіріскеннен кейін көп ұзамай Виджерриге саяси тұрғыдан өте сезімтал жұмыс тапсырылды – 1972 жылғы 30 қаңтарда Дерриде болған оқиғаны тергеу. Парашют полкінің әскерлері 13 құқық қорғаушыларды атқылап өлтірген оқиға, көбінесе «Қанды жексенбі» деп аталады (Виджерри тағайындалғаннан кейін 14-ші адам да қайтыс болды). Виджерри әскерлердің өздеріне оқ атылғанын айтқан куәліктерін тыңдады, ал шерушілер шеруге қатысушылардың ешқайсысының қаруы болмағанын мәлімдеді. 1972 жылғы сәуірде Виджерри әскерлердің жағын алған есеп жариялады. Виджерри өлімге әкелген жағдай үшін кінәні шеру ұйымдастырушыларына жатқызып, олардың қақтығыс болатынын білгенін айтты. Ол әскерлердің іс-әрекетін «атуы салғырттыққа жақын болды» деп сынға алды. Виджерри есебін британ үкіметі қабылдады, бірақ Солтүстік Ирландияда әртүрлі пікірлер болды: лоялистер есепті қолдады, ал ирланд республикашылары, әсіресе Богсайд және Крегган аудандарынан келгендер, Виджерридің қорытындыларын сынады. Британ үкіметі Стормонт Парламентін тоқтату арқылы Солтүстік Ирландияда жақсы қарым-қатынасқа қол жеткізді, бірақ Виджерридің қорытындылары жарияланғаннан кейін бұл жағдай өзгерді. Виджерридің қорытындыларына байланысты наразылық Солтүстік Ирландияда ұзақ уақыт сақталды және 1990 жылдары Солтүстік Ирландияның бейбіт процесі дамыған кезде есеп даулы болып қала берді. Соңынан жүргізілген «Қанды жексенбі» тергеуі 12 жылға созылды, ал 2010 жылғы 15 маусымда Савилл есебі жарияланды. Ол Виджерри есебінің тұжырымдарын жоққа шығарды, «Қанды жексенбіде болған әскерлер өз іс-әрекеттері туралы жалған куәлік бергенін және шабуылға ұшырағанын жалған мәлімдегенін» анықтады. «Дейли телеграф» газеті Савилл есебін «Виджерри есебін толығымен кері бұрып, құрбандарды ақтады және әскерлердің іс-әрекетін қатты сынады» деп сипаттады. Тергеу нәтижесінде Ұлыбританияның премьер-министрі Дэвид Кэмерон 2010 жылы Ұлыбритания атынан «Қанды жексенбіде болған негізсіз және ақтауға келмейтін» оқиғалар үшін ресми түрде кешірім сұрады.
Shortly after assuming office, Widgery was handed the politically sensitive job of conducting an inquiry into the events of 30 January 1972 in Derry, where soldiers from Parachute Regiment had shot and killed 13 civil rights marchers, an event commonly referred to as Bloody Sunday (a 14th person died shortly after Widgery's appointment). Widgery heard testimony from the soldiers, who claimed they had been shot at, while the marchers insisted that no one from the march was armed. Widgery produced a report, published in April 1972 that took the side of the soldiers. Widgery put the main blame for the deaths on the march organisers for creating a dangerous situation where a confrontation was inevitable. His strongest criticism of the soldiers was that their "firing bordered on the reckless". The Widgery Report was accepted by the British government but met with a mixed reception in Northern Ireland; loyalists supported the report but Irish republicans, particularly those from the Bogside and Creggan areas, criticised Widgery's findings. The British government had acquired a level of goodwill in Northern Ireland due to its suspension of the Stormont Parliament, but that was said to have disappeared when Widgery's conclusions were published. Grievances with Widgery's findings in Northern Ireland lingered and the report remained contentious as the Northern Ireland peace process advanced in the 1990s. The resulting Bloody Sunday Inquiry lasted 12 years before the Saville Report was published on 15 June 2010. It overturned the findings of the Widgery Report, finding that soldiers present on Bloody Sunday had lied about their actions and had falsely claimed to have been attacked. The Daily Telegraph described the Saville Report as "[turning] the Widgery report on its head by exonerating the victims and delivering a damning account of the conduct of soldiers." The inquiry led British Prime Minister David Cameron, on behalf of the United Kingdom, to formally apologise for the "unjustified and unjustifiable" events of Bloody Sunday in 2010.
Бас судья
Виджери Р. полиция комиссарына қарсы іс бойынша сот шешімін шығарды, ол қылмыстық істерді қарауға қатысты. Сотта қарастырылған жағдай былай сипатталды: "А мен Б қылмыс жасады деген күдік бар. А қылмыс жасады деп айыпталып, сотталып, жазаланды. B-ге айып тағылмады. А-ның сот процесінде Б қылмыстың жасалуына қатысқан немесе оған қатысы болуы мүмкін екенін көрсететін дәлелдер ұсынылды. Прокуратураны Б-ні қылмыстық жауапқа тартуға мәжбүрлеуге бола ма?" 1968 жылы Виджери, Мелфорд Стивенсон және Дэниел Брабиннен құралған Корольдік соты "қылмыстық іс қозғау міндетті түрде дискрециялық өкілдік құқығына жатады" деген шешім шығарды, бұл шешім Апелляциялық сотпен бекітілді. Виджери сондай-ақ Кроссманның күнделіктеріне қатысты істі де қарады, онда үкімет құпиялылықты қорғау негіздерімен жариялауға тыйым салуға тырысты. Ол сот барысында Кроссманның "ережелерді бұзғанын" білдірді, бірақ ақырында жариялауға тыйым салатын бұйрық беруден бас тартты. Қылмыстық істерде Виджери нашар дәлелдерге негізделген істердің көбеюіне алаңдады. 1974 жылы ол "Британдық әділет әлемдегі ең жақсысы" десек, қате тану "біздің қару-жарағымыздағы ең қауіпті кемшілік" екенін мәлімдеді. 1976 жылғы наурыз айында Виджери Бирмингемдегі бомбалау оқиғасына қатысты Бирмингем алтылығының алғашқы апелляциясын қабылдамады.
Widgery ruled in the case R v Commissioner of Metropolitan Police, ex parte Blackburn on the duty of the Crown to prosecute. The case was described as follows: "A and B are alleged to have committed a crime. A is charged with the crime, convicted and sentenced. B is not charged. At the trial of A there is evidence which suggests that B may have committed or been a participant to the crime. Can the prosecution be compelled to prosecute B?" In 1968, the Court of Queen's Bench of Widgery, Melford Stevenson and Daniel Brabin issued judgment that "to prosecute must indisputably be a matter of discretion", which was affirmed by the Court of Appeal. Widgery also ruled on the Crossman diaries case when the government attempted to suppress the publication on the grounds of confidentiality. He made it clear during the case that he felt Crossman had "broken the rules", but ultimately refused to grant an injunction preventing publication. In criminal cases, Widgery became concerned by an increasing number of cases resting on weak identification evidence. He declared in 1974 that misidentification was "the most serious chink in our armour when we say British justice is the best in the world." In March 1976, Widgery dismissed the first appeal by the Birmingham Six in respect of the Birmingham pub bombings.
Жеке өмір
1948 жылы Виджери Ман аралының Пил қаласынан Уильям Эдвин Кермодтың қызы Эннге үйленді.
In 1948, Widgery married Ann, daughter of William Edwin Kermode, of Peel, Isle of Man.
Кейінгі жылдар және өлім
Оның қызметіндегі соңғы жылдары нашар денсаулық пен ақыл-ойының төмендеуімен көмкерілді. "Private Eye" журналында былай делінген: "Ол иіліп, қабағын жиырып отырады, үш дюйм қашықтықтан кітаптарына көз тігіп, шашын қисайтады. Ол ашулы және мағынасыз сұрақтарды үнемі қояды – 'Не дедің?', 'Айқын сөйле', 'Қабылдама', 'Жаңағы не еді?' сияқты". 1980 жылға дейін ол отставкаға кетуге барынша қарсылық көрсетті. Кем дегенде 18 ай бұрын ол әкімшілік жұмысына да, заңдық шешімдеріне де бақылау жасай алмады, сотта ұйықтап қалатын, және оның деменциядан зардап шегетіні анық болды. Ол 70 жасқа толғаннан кейін екі күн өткен соң 1981 жылы қайтыс болды. Джимми Макговерннің 2002 жылғы "Жексенбі" фильмінде, Қанды жексенбі оқиғасын және одан кейінгі тергеуді бейнелеген фильмде, Виджери рөлін Майкл Бёрн сомдады.
His later years in office were marred by persistent ill health and mental decline. In Private Eye it was claimed that "he sits hunched and scowling, squinting into his books from a range of three inches, his wig awry. He keeps up a muttered commentary of bad tempered and irrelevant questions – 'What d'you say? ', 'Speak up', 'Don't shout', 'Whipper snapper', etc.". He resisted attempts to get him to resign until the last moment, in 1980. For at least 18 months previously he had not been in control of either his administrative work or his legal pronouncements, he would fall asleep in court, and it soon became apparent that he was suffering from dementia. He died two days after his 70th birthday, in 1981. In Jimmy McGovern's 2002 film Sunday, which portrayed the events of Bloody Sunday and subsequent inquiry, Widgery was portrayed by Michael Byrne.