Кіріспе

Базиликаның қоңырау мұнарасы, Италия Венеция қаласындағы Сент-Марк базиликасының қоңырау мұнарасы (Кампаниле) – Италияның Венеция қаласындағы Сент-Марк базиликасының қоңырау мұнарасы. Қазіргі мұнара 1912 жылы қайта салынған, ал бұрынғы мұнара 1902 жылы құлаған. 98,6 метр биіктігімен, ол Венециядағы ең биік құрылым болып табылады және халық арасында «el paròn de casa» (үйдің иесі) деп аталады. Бұл қаланың ең танымал символдарының бірі. Ұлы каналдың аузындағы Сент-Марк алаңында орналасқан, мұнара бастапқыда жақындап келе жатқан кемелерді байқау және қалаға кіруді қорғау үшін күзет мұнарасы ретінде салынған. Сондай-ақ, ол Венеция кемелерін қауіпсіз түрде бағдарлау үшін маңызды нүкте болған. Құрылысы 10-ғасырдың басында басталды және мұнараның биіктігі баяу көтерілген сайын уақыт өте келе жалғасты. 12-ғасырда алғаш рет қоңырау мұнарасы мен шпилі қосылды. 14-ғасырда шпиль алтынмен қапталды, бұл мұнараны Адриатика теңізіндегі алыс кемелерге көрінетін етті. Мұнара 1514 жылы толық биіктігіне жетті, қоңырау мұнарасы мен шпилі Джорджо Спавентоның ертеректегі Ренессанс стиліндегі жобасы негізінде толықтай қайта салынды. Тарихи тұрғыдан алғанда, қоңыраулар Венецияның азаматтық және діни өмірін реттеуге, жұмыс күнінің басталуын, үзілісін және аяқталуын, үкіметтік жиналыстарды шақыруды және қоғамдық өлім жазаларын белгілеуге қызмет етті. Мұнара алаңда Сент-Марк базиликасының алдында жалғыз тұр. Оның қарапайым пішіні бар, ол оның бастапқы қорғаныс функциясын еске түсіреді, негізгі бөлігі – әр жағынан 30 метр ені және 98,6 метр биіктігі бар төртбұрышты кірпіштен тұрғызылған шахта, лезендермен безендірілген. Қоңырау мұнарасының үстінде Киелі Марк Арыстанының және Венецияның аллегориялық бейнелері бар аттик орналасқан. Мұнараның басына пирамида тәрізді шпиль орнатылған, оның үстінде алтын түстес ауа райы көрсеткіші – архангел Гавриилдің бейнесі бар.

Тарихи негіздер

Мадьярлар 898 жылы және 899 жылы Солтүстік Италияға шабуыл жасап, маңызды материктегі Ситтанова, Падуа және Тревизо қалаларын, сондай-ақ Венеция лагунасындағы және оның айналасындағы бірнеше кішігірім қалалар мен елді мекендерді тонап, қысқа мерзімге басып алды. Венециялықтар 900 жылдың 29 маусымында Альбиола лидосында мадьярларды жеңіп, шабуылды тойтарды, бірақ Венеция теңізден портқа қол жеткізуге мүмкіндік беретін терең су жолы арқылы әлсіздікке тап болды. Әсіресе, жас қала Адриатика теңізіндегі Венеция кеме жолдарына үнемі қауіп төндіретін славян пираттарынан қорқыныш көрді. Сондықтан, дож Пьетро Трибуноның билігінде Венецияны теңізден басып алудан қорғау үшін бірқатар бекіністер салынды. Бұл бекіністерге Дождың сарайынан шығысқа қарай Ривулус де Кастелло (Рио-дель-Палаццо) басталатын және ақырында су жағасындағы Санта-Мария Иубанико шіркеуі орналасқан аймаққа дейін созылатын қабырға кірді. Дегенмен, қабырғаның нақты орналасқан жері және оның дағдарыс кезеңінен кейін қанша уақытқа дейін сақталғаны белгісіз. Бұл қорғаныс жүйесінің маңызды бөлігі ретінде Сан-Грегорио биіктігінде Гранд-каналды кесіп өтетін, теңіз қатынасын қиындатып, қала орталығына кіруді тоқтататын темір тізбек орнатылды. Сонымен қатар, Марк алаңында үлкен қарау мұнарасы салынды. Бұл мұнара, Трибуно билігінде басталып, Венеция кемелерін портқа қауіпсіз бағыттау үшін бағдаршам ретінде де қызмет етуі тиіс болды, ол сол кезде қазіргі Piazzetta-ға сәйкес келетін аумақтың үлкен бөлігін алып жатты.

Қабырға

Пьетро Трибуноның тұсында басталған қорғаныс жүйесі, әлдеқайда уақытша болғандықтан, құрылыс бұрыннан бар құрылымдарды нығайтумен ғана шектелген болуы мүмкін. Алғашқы кірпіштердің бір бөлігі кеш Рим империясы кезеңінен қалған және материктегі қираған орындан құрастырылған. Негіз үшін, шамамен ұзындығы және диаметрі балшықтың тығыз қабатына, жер бетінен шамамен төмен қазылған қарағай қасиеттері айдалып соғылды. Қасиеттердің үстіне екі қабат емен тақтайшалар жабылып, одан кейін бірнеше қабат тас төселді. Доменико Селвоның кезіне дейін мұнараға қосымша өзгерістер енгізілмеді, бұл оның қолданысқа жарамды биіктікке жетіп, қалаға кіруді бақылау үшін пайдаланылуы мүмкін екенін көрсетеді. Селво оның биіктігін шамамен дейін арттырды, бұл қазіргі сегіз терезесінің бесіншісімен сәйкес келді. Содан кейін Доже Доменико Морозини биіктігін қоңырау мұнарасының нақты деңгейіне дейін көтерді және оған қоңырау мұнарасын салу еселігін таңдады. Дож сарайындағы оның портретінде, оның билігінің маңызды оқиғаларын тізімдейтін парқшпен бірге бейнеленген, олардың арасында қоңырау мұнарасын салу да бар: "Sub me admistrandi operis campanile Sancti Marci construitur".

Бел манарасы мен шпилі

Бірінші қоңырау шалу ғимараты Витале II Михель тұсында салынды. Оның үстіне мыс жалатылған ағаштан жасалған пирамида пішіндес мұнара орнатылды. 1329 жылы қоңырау шалу ғимараты қайта жаңартылып, мұнарасы жаңадан тұрғызылды. Мұнара ағаш қаңқасынан болғандықтан, өртке оңай тұтанатын. 1388 жылдың 7 маусымында молния шағып, мұнара өртенді, бірақ қайтадан ағаштан салынды. Бұл жолы мыс пластиналар алтынмен қапталып, Адриатика теңізіндегі алыс кемелерге көрінетін болды. Маркантонио Сабеллико өзінің қалалық нұсқаулығында, «De Venetae urbis situ» (шамамен 1494 – шамамен 1494 ж.), теңізшілер алтын жалатылған мұнараны «құттық белгі» ретінде қарағанын жазған: 1403 жылы мұнара тағы да қирады. Ол 1405 және 1406 жылдар аралығында қайта салынды. 1489 жылдың 11 тамызындағы дауыл кезінде мұнараға қайтадан молния шағып, мұнараның үстін жалындады. Соңғы апатқа жауап ретінде, Сент-Марк алаңындағы ғимараттарға жауапты мемлекеттік қызметкерлер, Сент-Марк-де-супраның прокурорлары, болашақта өрттердің алдын алу үшін қоңырау шалу ғимаратын және мұнарасын толығымен таспен қайта құруға шешім қабылдады. Бұл жұмысқа олардың протосы (консультант-архитектор және ғимараттар менеджері) Джорджио Спавенто тағайындалды. Жоба бірнеше ай ішінде ұсынылғанымен, оның құны 50 000 дукатқа бағаланды, ал Миланға қарсы Ломбардиядағы соғыстардан (1423–1454) кейінгі қалпына келтіру кезеңіндегі қаржылық қиындықтар құрылысты кешіктірді. Оның орнына Спавенто мұнараның құрылымдық зақымдануын жөндеумен шектелді. Қонақ үйдің үстіне уақытша саз плиткалық шатыр жабылып, бұрынғы қоңыраулар қайта ілінді. 1494 жылы Италияның құрлықтағы жерлерді басып алу үшін соғыстар басталғандықтан, басқа шаралар қабылданбады. 1511 жылдың 26 наурызындағы қатты жер сілкінісі құрылымды одан әрі зақымдап, мұнараның солтүстік жағында ұзын жарық пайда болды, дереу араласу қажет болды. Прокурор Антонио Гриманиның бастамасымен уақытша шатыр мен қоңырау шалу ғимараты алынып тасталды және Спавентоның жобасын орындауға дайындық жүргізілді. Жұмыс 1509 жылы Спавентоның орнын басып, прото болған Пьетро Бонның басшылығымен жүргізілді. Бастапқы жұмысты қаржыландыру үшін прокурорлар 1414 жылы Киелі Марк қазынасына 6000 дукат құнында салынған қымбат металдан жасалған, ешкімге тиесілі емес заттарды сатты. 1512 жылы мұнара толығымен жөнделіп, Истрия тасынан жасалған жаңа қоңырау шалу ғимаратының құрылысы басталды. Үйдің төрт жағында Истрия тасынан жасалған биік рельефті мүсіндер орналасқан. Шығыс және батыс жақтарында Венецияның аллегориялық бейнелері бейнеленген, олар семсер мен таразымен әділдіктің символы ретінде көрсетілген. Ол арыстан тұрған таққа отырған, бұл ежегіт заманасының даналығымен әйгілі болған Соломон патшаның тағын еске салады. Венецияның әділдік құдіретін бейнелеу тақырыбы Венеция мемлекеттік иконографиясында жиі кездеседі және Дож сарайының қасбетінде қайталанады. Төбе басының қалған жағында Венеция Республикасының символы – Сент-Марктың арыстаны бейнеленген. 1513 жылдың 6 шілдесінде мұнараның үстіне мыс жалатылған және алтынмен қапталған Гавриил бас періштенің ағаш мүсіні орнатылды. Марин Санудо өзінің күнделігінде бұл оқиғаны тіркеді: Бұрынғы мұнарадан айырмашылығы, бұл мүсін сондай-ақ ауа райының белгісі ретінде қызмет етті, жел бағытына қарай бұрылып тұрды. Франческо Сансовино өзінің «Venetia città nobilissima et singolare» (1581) қалалық нұсқаулығында жаңа мұнараның үстіндегі ауа райының белгісі туралы идея Витрувийдің Афинадағы жел мұнарасының сипаттамасынан алынғанын айтқан. Бірақ бас періште Габриэльді таңдау Венецияның 421 жылдың 25 наурызында, Жариялану мерекесінде құрылғандығы туралы аңызды еске түсіру үшін жасалды. Венеция тарихнамасында он үшінші ғасырдан бастау алатын аңыз христиан дәуірінің басталуын Венецияның христиан республикасы ретінде тууымен байланыстырды және Венецияның тарихтағы ерекше орны мен рөлін құдайдың рақымы ретінде растады. Бұл тұжырым Венецияда, әсіресе Киелі Марк базиликасының қасбетінде және Риальто көпірінің түбіндегі Агостино Рубинидің рельефтерінде, бас періште Габриелдің қарсысында Мәриямды бейнелейтін жиі кездесетін бейнелеулерде көрінеді. Марин Санудо жазғандай, мұнараның құрылыстық жұмыстары 1514 жылдың маусым айында аяқталды. Қалған жұмыстар 1514 жылдың қазан айына дейін аяқталды, оның ішінде мұнараны алтынмен жалату жұмыстары да орындалды.

Логгетта

Бесінші ғасырда Saint Mark de supra прокураторлары қоңырау мұнарасына бітісіп тұрған, жабық сыртқы галерея салды. Бұл галерея үкіметтік істермен алаңға келген ақсүйектердің жиналатын орны болды. Сонымен қатар, ол прокураторлардың кейде кездесетін жері және Ұлы Кеңес отырыс кезінде Дож сарайының кіреберісін күзеткен сақшыларға арналған орын болды. Уақыт өте келе, дауыл мен жер сілкінісінен қоңырау мұнарасынан құлаған тастардан бірнеше рет зақым көрді, бірақ әр жолы жөнделді. Бірақ 1537 жылдың 11 тамызында найзағай қоңырау мұнарасына тиіп, астындағы лоджия қайта зақымдалғанда, құрылысты толығымен қайта жасау туралы шешім қабылданды. Бұл жұмыс скульптор және сәулетші Жакопо Сансовиноға тапсырылды, ол Боннан кейін Сан-Марко де-Сопра прокураторларының протосы болып тағайындалды. Құрылыс 1546 жылы аяқталды. Қоңырау мұнарасының қалған үш жағы бөлшек сауда үшін арналған ағаштан жасалған шатырлармен жабылған. Бұл шатырлар Saint Mark de supra прокураторлары үшін қосымша кіріс көзі болды және алаңдағы ғимараттарды күтіп ұстауға қаржы жұмсау үшін жалға берілді. Шатырлар 1873 жылы алынып тасталды.

Кейінгі тарих

Тарихы бойында қоңырау мұнарасы дауылдардан зақымдануға ұшырады. 1548, 1562, 1565 және 1567 жылдары найзағай шақты. Әрбір жағдайда жөндеу жұмыстары Жакопо Сансовиноның басшылығымен жүргізілді, ол жоғарыдағы Сент-Марк прокуратурасы басқаратын ғимараттарды, соның ішінде қоңырау мұнарасын күтіп-ұстауға жауапты болды. Прокуратураның қаражатынан қаржыланған бұл жұмысты әдетте Арсенал, яғни үкімет кеме жасау шеберханасы ұсынған ағаш шеберлері орындады. 1582 жылы мұнара екі рет зақымдалды. Келесі ғасырларда найзағайдың салдарынан туған зақымдарды жөндеу үшін бірнеше рет араласу қажет болды. 1653 жылы Балдассаре Лонгена, 1640 жылы прото болып тағайындалғаннан кейін, найзағай шаққаннан кейін жөндеу жұмыстарын бастады. Бұл жолы зақым ауқымды болған болуы керек, себебі жөндеу құны 1230 дукатқа жетті. 1745 жылдың 23 сәуірінде найзағай шаққаннан кейін туған зақымды жөндеу үшін де маңызды жұмыстар қажет болды, нәтижесінде тас құлаудан алаңда төрт адам қаза тапты және кейбір қабырғалар жарылды. 1761 және 1762 жылдары мұнараға тағы да найзағай шақты. Екінші рет жөндеуге кеткен шығын 3329 дукатқа жетті. Соңында, 1776 жылдың 18 наурызында физик Джузеппе Тоальдо, Падуа университетінің астрономия профессоры, Венециядағы алғашқы найзағайтұтқышты орнатты. Мұнара мен бас періште Жәбірейілдің мүсініне жел мен жаңбырдың әсерінен келген зақымдарды жөндеу үшін де мерзімді жұмыстар қажет болды. Түпнұсқа мүсін 1557 жылы кішірек нұсқасымен ауыстырылды. Көптеген қалпына келтірулерден кейін, 1822 жылы Венециядағы Accademia di Belle Arti профессоры Луиджи Зандоменеги салған мүсінмен алмастырылды. Мұнара қала үшін стратегиялық маңызға ие болды. Шетелдік шенеуніктерге кіруге рұқсат тек Синьория, яғни үкіметтің атқарушы органы арқылы ғана берілетін, және мүмкіндігінше жосық судың көтерілу кезінде, лагунадағы кеме жүретін арналарды ажырату мүмкін болмағанда берілетін. 1609 жылдың 21 тамызында Галилео Галилей өзінің телескопын прокуратор Антонио Приулиге және басқа да ақсүйектерге мұнарадан көрсетті. Үш күннен кейін телескоп дож Леонардо Донатоға Дож сарайының лоджиясынан тарту етілді.

Тарих

Қалқаға алғаш рет дож Витале II Михельдің кезінде қоңырау орнатылған болуы мүмкін. Дегенмен, қоңыраудың бар екенін куәландыратын құжаттар тек он үшінші ғасырдан бастап қол жетімді. 1244 жылдың 8 шілдесіндегі Ұлы Кеңестің шешімінде, кеңесті шақыру үшін арналған қоңырау, егер кеңес ертеңгісіне шақырылса кешке, ал сол күні кешке шақырылса түстен кейін соғылатыны белгіленді. 1271 жылғы темір саудагерлер гильдиясының жарғысында да осыған ұқсас нұсқау бар. Уақыт өте келе қоңыраулардың саны өзгеріп отырды. 1489 жылы кем дегенде алты қоңырау болған. Төрт қоңырау он алтыншы ғасырда сақталды, ал бесіншісі 1569 жылы қосылды. 1678 жылдан бастап, арал Осман түріктеріне өткеннен кейін Критен Венецияға әкелінген, «Кампанон да Кандия» деп аталатын қоңырау мұнарада орнатылды, бірақ 1722 жылы қоңырау шалу ғимаратының еденіне құлап, қайта ілініп қойылған жоқ. Осыдан кейін бес қоңырау қалды. Олардың аттары (ең кішісінен ең үлкеніне дейін) – Maleficio (сондай-ақ Renghiera немесе Preghiera), Trottiera (сондай-ақ Dietro Nona), Meza terza (сондай-ақ Pregadi), Nona және Marangona. Мұнараға шартқының тигізген зияны туралы тарихи мәліметтерде сынған қоңыраулар туралы айтылады, бұл қоңыраулардың әр түрлі уақытта қайта құйылғанын көрсетеді. Дегенмен, алғашқы құжатталған жағдай 1731 жылы қайта құйылған Trottiera қоңырауына қатысты. Нәтижесіндегі дыбыс қанағаттандырмады, сондықтан қоңырау ескі қоңыраулармен үйлесімді болу үшін тағы екі рет қайта құйылды. Сан-Марко базиликасы Венеция соборы деп жарияланғаннан кейін (1807), Marangona және Renghiera, сондай-ақ Campanon da Candia және бұрынғы шіркеулерден әкелінген басқа қоңыраулар, 1808 және 1809 жылдар аралығында Доменико Канчани Далла Венециямен екі үлкен қола қоңырауға қайта құйылды, бірақ олар 1820 жылы Meza terza, Trottiera және Nona қоңырауларымен бірге, тағы да Далла Венециямен бес қоңыраудың жаңа топтамасын жасау үшін қайтадан балқытылды. Осы қоңыраулардың тек Marangona ғана 1902 жылы қоңырау мұнарасының құлауынан аман қалды.

Функциялар

Белдер әртүрлі үйлесімдерде күнің уақытын көрсетіп, қала бойынша іс-шараларды үйлестірді. Төрт белгілі бір қоңырау Венеция үкіметінің жұмысына қатысты нақты міндеттерді де атқарды.

Ашық өлім жазалары

Ең кішкентай қоңырау, Renghiera, Maleficio немесе Preghiera деп те аталатын, 30 минут бойы соғып, қоғамдық атылу жазаларын хабарлады. Бұл қоңырау бұрын Дож сарайында орналасқан еді және 1355 жылы Дож Марин Фальедің мемлекетке опасыздық жасағаны үшін атылуымен байланысты айтылады. 1569 жылы ол мұнараға көшірілді. Ең ерте атауы – Ренгиера, сарайдағы сот отырыстарында қолданылған ренга (харанга) сөзінен шыққан. Малефисио деген баламалы атауы, малус (жаман, зұлым) сөзінен туындап, жасалған қылмысты еске түсірді, ал Прегиера (дұға) сотталған адамның жаны үшін тілектер айтуды білдірді. Атылудан кейін Марангона жарты сағат соғылып, содан кейін Меза терца соғылды. Ондық кеңес өлім жазасын белгілеген кезде, күн шыққаннан кейін Марангона соғылғаннан кейін дереу Малефисио соғылып, үкім таңертең орындалды. Қылмыстық соттар немесе Түннің билеушілері берген өлім жазалары түстен кейін орындалды, Малефисио Диетро Нона аяқталғаннан кейін дереу соғылды.

Үкімет мәжілістерін шақыру

Марангона Ұлы Кеңестің отырыстарын жариялады. Егер кеңес түстен кейін жиналатын болса, Trottiera бірінші рет 15 минутқа, үшінші сағаттан кейін соғылған. Түстен кейін Марангона (4 сериядан 50 соққыдан соң 5 сериядан 25 соққы) естілді. Содан кейін Тротьерка жарты сағат бойы үздіксіз соғылып, Ұлы Кеңестің мүшелерін екінші рет шақырды, бұл қарқынды жылдамдату қажеттігін білдірді. Бұл қоңыраудың аты қалада жылқы пайдаланған кезден бастау алған. Сондықтан Trottiera қоңырауы жылдамдап жүру қажеттігін білдіру үшін соғылған. Қоңырау тоқтағаннан кейін кеңес залының есігі жабылып, отырыс басталды. Кешіккендерге рұқсат берілмеді. Ұлы Кеңес таңертең жиналатын болса, Trottiera күн батқаннан кейін, Марангона күннің аяқталуын белгілегеннен кейін 15 минут соғылған. Содан кейін таңертең Марангона белгіленген серияда соққылармен, сосын Trottiera соғылған. Дождың қазасын хабарлау және жерлеу рәсімі үшін қоңыраулар бірге (9 серия, әр сериясы 12 минуттан астам баяу соғылған). Папаның қазасы үшін қоңыраулар үшінші сағаттан кейін үш күн бойы соғылған (6 серия, әр сериясы 12 минуттан астам баяу соғылған). Сондай-ақ, қоңыраулар Венецияда қайтыс болған кардиналдар мен шетелдік елшілердің, догерасса мен доженің ұлдарының, патриарх пен Санкт-Марк шіркеуінің канондарының, Сент-Марк прокураторларының және Ұлы канцлердің (жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкер) қазасын хабарлады.

Қамқоршы

Қоңырау мұнарасының күзетшісі қоңырау шалуға жауапты болды. Қасиетті Марк де Супра прокурорлары тарапынан өмір бойына тағайындалған ол, көбінесе ұлдарымен, ал бір рет әйелімен алмастырылды. Еңбекақы уақыт өте келе өзгеріп отырды және жалақыдан, мұнарадағы тұрғын үйден, сондай-ақ мұнараның негізіндегі шағын дүкендердің біреуін жалға беруге немесе бөлшек саудамен айналысуға пайдалану мүмкіндігінен тұруы мүмкін.

Құлау

1873-1874 жылдары қоңырау мұнарасының қабырғаларынан тіреулер алынып тасталғанда, оның негізі нашар күйде екені анықталды, бірақ қалпына келтіру жұмыстары беткі зақымдарды жөндеумен шектелді. Сол сияқты, 1885 жылы Сан-Марко алаңындағы қазба жұмыстары іргетастың жағдайы және құрылыстың тұрақтылығына қатысты алаңдаушылық тудырды. 1892 және 1898 жылдары инженерлер мен сәулетшілер жасаған тексерулер мұнараға ешқандай қауіп төніп тұрмағанын көрсетті. Ал келесі қалпына келтіру жұмыстары сирек болды және негізінен ескірген кірпіштерді ауыстыруды қамтыды. 1902 жылдың шілдесінде логгеттаның шатырын жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатты. Жұмысшылар мұнараның түбінде, шамамен биіктігі және тереңдігі белгілі үлкен жарық жасап, шатырға тіреген арқалықты алып тастады. 7 шілдеде жаңа арқалықты орнына қағу кезінде мұнара дірілдегенін байқады. Құрылыстың қозғалысын бақылау үшін жарықтарға шыны тіреулер орнатылды. Келесі күні олардың бірнешеуі сынған күйде табылды. 12 шілдеде мұнараның солтүстік жағында кірпіш қабырғасында үлкен жарық пайда болды, ол кірпіш қабырғаның дерлік барлық биіктігіне дейін созылды. Жарықтарға дәлірек гипс тіреулер орнатылды. Бірден техникалық комиссия құрылғанмен, ол құрылысқа қауіп төндірмейтінін анықтады. Дегенмен, жақын тұрғандардың қауіпсіздігі үшін ағаштан жасалған кедергілер қойылды, себебі кеңейіп бара жатқан жарықтан сынықтар түсіп, алаңға құлап жатты. Мұнараға кіруге тыйым салынды және дірілдерді азайту үшін жұмыс күнінің басталуын және аяқталуын хабарлайтын ғана қоңырау соғылды. Келесі күні, жексенбіде, дәстүрлі оркестр Сан-Марко алаңында сол себепті ойнамады. 14 шілде күні таңертең соңғы тіреулердің барлығы сынғанын анықтады; алдыңғы күні пайда болған ең үлкен жарық 09:30-да тіркелді. 9:47-де тастар құлап, 9:53-те қоңырау мұнарасы толығымен құлады. Кейінгі тергеулер апаттың тікелей себебі мұнараның ішкі және сыртқы шахталары арасындағы кіру жолдарының құлауы болғанын анықтады. Жоғары қабаттан бастап, олар бірінен соң бірі құлап түсті. Олардың қолдауы болмағандықтан, сыртқы шахта ішкі шахтаға қарсы құлады. Мұнара тік құлағандықтан және оның оқшауланған орналасуына байланысты, зақым салыстырмалы түрде шектеулі болды. Толығымен қиратылған логгеттадан басқа, Марчиана кітапханасының тарихи ғимаратының бір бөлігі ғана қирады. Базиликаның өзі зақымдалмады, бірақ заңдар оқылған үлкен порфир бағанасы – пиетра дель бандо зақымдалды. Оқиғада қаза тапқан жалғыз адам – күзетшінің мысығы болды. Сол күні кешке қалалық кеңес төтенше отырыс өткізіп, бір ауыздан мұнараны құлағанға дейін болған қалпында қайта құруға дауыс берді. Кеңес сондай-ақ қайта құруға бастапқы 500 000 лира қаражатты бекітті. 22 шілдеде Венеция провинциясы 200 000 лира көмек көрсетті. Қайта құруға қарсы болған бірнеше адам, соның ішінде Daily Express газетінің редакторы және Морис Баррес, алаң мұнарасыз әдемірек екенін және кез келген көшірмесінің тарихи құндылығы болмайтынын мәлімдеді. Алайда, "dov’era e com’era" ("ол қайда болды және қалай болды") деген ұстаным басым болды.

Қайта құру

Коммуна мен провинция бөлген сомаларға қоса, король Виктор Эммануил III және королева-анадан жеке сыйлық түсті (100,000 лира). Оған итальяндық басқа коммуналар мен провинциялар, сондай-ақ жеке азаматтар да үлес қосты. Әлем бойынша қаржы жинау наурызы басталды, оны халықаралық газеттер бастап кетті. 1902 жылдың күзінде нысанды тазалау жұмыстары басталды. Логгеттаның сынықтары, оның ішінде бағаналар, рельефтер, капительдер және қоладан жасалған мүсіндер мұқият алынып, тізімге енгізіліп, Дож сарайының ауласына көшірілді. Басқа құрылыс жобаларында қолданылатын кірпіштер сақталды, ал пайдасыз қиратындар баржалармен Адриатика теңізіне тасылып, төгілді. 1903 жылдың көктеміне қарай, нысан қиратындардан тазартылды, ескі мұнараның қалған бөлігі бұзылып, материалдары алынып тасталды. Ортағасырлық іргетастың тіректері тексеріліп, жақсы жағдайда екені анықталды, тек орташа күшейту қажет болды. Нақты қайта құрылыстың басталу салтанаты 1903 жылдың 25 сәуірінде, Санкт-Марк күнінде, Венеция патриархы Джузеппе Сартоның, кейіннен Папа Пий X-тің батасымен және корольдің өкілі, Турин графы, принц Витторио Эммануэленің іргетасын қалауымен өтті. Алғашқы екі жыл ішінде жұмыс іргетасты дайындауға бағытталды, ол барлық жағынан кеңейтілді. Бұл үшін шамамен ұзындығы және диаметрі 3076 шырша қадасы қадалып, бекітілді. Жаңа іргетастың үстіне сегіз қабат Истрия тас блоктары орнатылды. Бұл жұмыс 1905 жылдың қазан айында аяқталды. Жаңа мұнараның құрылысына қолданылған 1,203,000 кірпіштің біріншісі 1906 жылдың 1 сәуірінде өткен екінші салтанатта қаланды. Құрылысты жеңілдету үшін жылдамдатылатын мұражай құрылды. Ол мұнараны барлық жағынан қоршап, тіректерді созу арқылы жұмыс барысында көтерілді. Алғашқы мұнарамен салыстырғанда, тұрақтылықты арттыру және жалпы салмақты азайту үшін құрылымдық өзгерістер енгізілді. Бұрын бір-бірінен тәуелсіз болған екі шахта енді біріктірілді. Сыртқы қабық бұрынғыдай қоңырау шаңырағы мен шпильдің салмағын толығымен мойнына алды, ал ішкі шахта пандустар мен сатылардың салмағын жартылай ғана көтерді. Жаңа жоба бойынша екі шахта темір бетон арқалықтарымен байланыстырылды, олар пандустардың салмағын да қолдады, олар тас емес, бетоннан қайта салынды. Сонымен қатар, шпильдің тас тірегі темір бетонмен ауыстырылды, ал салмақ мұнараның ішкі және сыртқы шахталарына таратылды. Мұнараның құрылысы 1908 жылдың 3 қазанында аяқталды. Оның биіктігі сол кезде болды. Келесі жылы қоңырау шаңырағының құрылысы басталды, ал одан кейін бір жылдан кейін шатырдың төбесінде жұмыс жүргізілді. Шығыс және батыс жақтарындағы Венецияның Әділеттілік ретіндегі аллегориялық бейнелері қираған жерлерден табылған және қалпына келтірілген бөлшектерден қайта құрастырылды. Сант-Марк қанатты арыстанының қалған екі жағындағы мүсіндері Венеция Республикасының құлауынан кейін, алғашқы француз оккупациясы кезінде (1797 жылдың мамырынан 1798 жылдың қаңтарына дейін) қиратылып, қалпына келтірілмейтіндей зақымдалған. Олар толығымен жаңадан жасалды. Шпильдің құрылысы 1911 жылы басталды және 1912 жылдың 5 наурызына дейін жалғасты, содан кейін архангел Габриельдің қалпына келтірілген мүсіні шыңға көтерілді. Жаңа қоңыраулы ғимарат 1912 жылдың 25 сәуірінде, Санкт-Марк күнінде, алғашқы ғимараттың іргетасы салынғанына дәл 1000 жыл толуына орай ашылды.

Қайта қалпына келтіру жұмыстары (2007-2013)

Қайта құру кезінде бастапқы іргетас шамамен тоқсаннан тоқсанға дейін кеңейтілді, қоңырау мұнарасының салмағын үлкен негізге тарату және жүктемені тоқсаннан тоқсанға дейін азайту мақсатында жасалды. Бұл балшыққа қосымша қазықтар қадау арқылы іске асырылды. Содан кейін қазықтардың үстіне үш қабат емен тақталар, одан кейін Истрия тас блоктарының бірнеше қабаттары төселді. Алайда, ескі және жаңа іргетастар біртұтас болмады және әртүрлі жылдамдықпен шөгуге ұшырады. Нәтижесінде, жаңа мұнарадағы жарықтар 1914 жылы көрініп, уақыт өте келе көбейді. 1995 жылы орнатылған бақылау жүйесі мұнараның еңкейгенін көрсетті. 2007 жылы қоғамдық жұмыстарға жауапты Magistrato alle Acque, Римдегі Әулие Петр базиликасының қасбетін нығайту үшін қолданылған жүйені пайдаланып, іргетасты күшейтті. Бұл тас іргетастың периметріне диаметрі төрт миллиметрлік титан тартылу кабельдерін орнатуды қамтыды. Екі кабель бір қорғаныш полиэтилен түтігінде, бір-бірінен бөлек орналасқан және төрт бұрышта титан бағаналармен бекітілген. Тағы екі кабель 27 метр тереңдікте орналасқан және гранит блоктарымен ұсталған. Бұл кабельдер бақыланады және қажет болған жағдайда тартылуы мүмкін. Бастапқыда екі жарым жылға жоспарланған жоба бес жылдан кейін 2013 жылдың сәуірінде аяқталды.