Кіріспе
MV Rapana – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сауда ұшақ тасымалдаушы кемесіне (MAC кемесі) түрлендірілген голландиялық құрылыстағы мұнай танкері. Ол MAC кемесіне түрлендірілген алғашқы танкер және осы типтегі түрлендірулердің бас кемесі болды. Рапана 1935 жылдың сәуір айында танкер ретінде суға түсірілді және 1943 жылдың шілдесіне дейін сауда кемесі ретінде пайдаланылды, содан кейін MAC кемесіне түрлендірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеме қайтадан танкерге түрлендіріліп, бейбіт мақсаттағы қызметке оралды. 1950 жылы ол сатылып, Ротула деп аталды. 1958 жылдың қаңтарында Осакада металл тескісіне берілді.
MV Rapana was a Dutch built oil tanker converted to a Merchant Aircraft Carrier (MAC ship) during World War II. She was the first tanker to be converted to a MAC ship, and was the lead ship of her class of conversions. Rapana was launched as a tanker in April 1935, and served as a merchant vessel until July 1943, when she was converted into a MAC ship. After World War II, the ship was converted back into a tanker and returned to civilian service. In 1950 she was sold and renamed Rotula. She was scrapped in Osaka in January 1958.
Дизайн және сипаттама
MV Rapana "Трипл Твенве" мұнай танкері ретінде салынған, жалпы ұзындығы 482 фут (147 м), ені 59 фут (18 м) және суға бату тереңдігі 27 фут (8 м) болған. Оның жалпы тіркелген тоннажы 8000 тонна, ал толық жүктеме кезінде 16000 тоннаны құрады. Sulzer дизельді қозғалтқышы 4000 ат күшімен бір осьті қозғайтын, максималды жылдамдығы 12,5 теңіз шақырымын (kts) құрады. Өзгертуден кейін Rapana 462 фут (141 м) ұзындығы және 62 фут (19 м) ені бар ұшу палубасына ие болды. Танкерден қайта жабдықталғандықтан, ангары болған жоқ, барлық ұшақтар палубада орналастырылды. Бұл үшін ұшу палубасына қауіпсіздік тосқауылы мен желден қорғайтын құрылғы орнатылды. Бұл модификациялар оған 3 "Свордфиш" торпедалық бомбалаушы ұшағын суастына қарсы міндеттерде пайдалануға мүмкіндік берді. Оң жақ бортына кішкентай "арал" орнатылды, оның ішінде көпір, рульдік үй және ұшуды басқару пункты болды. Оның қару-жарағына 4 дюймдік (102 мм) QF MK IV зеңбірегі, сондай-ақ 2 бірліктік 40 мм Bofors және 6 бірліктік Oerlikon 20 мм зеңбірек кірді. Кеме әлі де сауда кемесі саналғандықтан, оның 118 адамнан тұратын экипажы сауда флотының және Корольдік теңіз күштерінің теңізшілерінен құралды, соңғылары ұшақтардың техникалық қызмет көрсетуімен және пайдалануымен айналысты.
Қызмет тарихы
MV Rapana бастапқыда Нидерландының Схидам қаласындағы Wilton Fijenoord кеме жасаушылығында салынды және 1935 жылдың наурыз айында суға түсірілді, ал жұмыс бір айдан кейін 1935 жылдың сәуір айында аяқталды. Бастапқыда ол N. V. Petroleum Maats. ‘La Corona’ компаниясына тиесілі болды және осы компания басқарады. 1939 жылы кеме Anglo Saxon Petroleum Company компаниясы сатып алды және 1943 жылға дейін сауда кемесі ретінде пайдаланылды, содан кейін ол MAC кемесіне айналдырылды – MAC танкерлерінің біріншісі. Rapana кемесін MAC кемесіне айналдыру жұмысын Smith's Dock Company жүзеге асырды және 1943 жылдың шілдесінде аяқтады. Айналдырудан кейін, ол 1943 жылдың шілдесінде Солтүстік Атлантикада конвойлерге қатысуға дайындалды. 1943 жылдың тамызында кеме 836 NAS ұшу тобының 836L рейсін қабылдады. 1943 жылдың қазан айында Rapana SC 143 конвойімен бірге жүзіп кетті. Конвой кезінде оның Swordfish ұшағы конвойды іздеп келе жатқан U қайығына шабуыл жасады, бірақ шабуылдың тиімділігі нақты болған жоқ. 1944 жылдың ақпанында ол 836L рейсін шығарды. 836 X рейсі 1944 жылдың сәуір айында кемеге мінді. Бұл рейс 1944 жылдың қазан айында RNAS Maydown әуе базасына жетті, ал кеме соғыстың қалған бөлігін ұшақсыз өткізді. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін MV Rapana қайтадан танкерге айналдырылды. Ол 1950 жылға дейін Anglo Saxon Petroleum Company компаниясы басқаруында болды, содан кейін кеме Ла Корона компаниясына қайта сатылып, Rotula деп аталды. Ол 1958 жылдың қаңтарына дейін осы атпен жұмыс істеді, содан кейін Осакада Hanwa Kogyo K. K. компаниясы таратып жіберді.
Белгілі ұшақтар
"Свордфиш" LS326 соғыс кезінде оның бортында қызмет етті, кейін "МВ Империя МакКаллум" кемесіне берілді. 1960 жылдан 2019 жылдың наурыз айында таратылғанға дейін ол Корольдік Әскери-теңіз флотының тарихи қанатын құрады. 2024 жылға қарай, ол Fly Navy Heritage Trust ұйымында әуеге көтерілуге дайын.