Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дюмонияның патшасы және Британияның аңыз патшасы
King of Dumnonia and legendary King of Britain
Константин (Cystennin, шамамен 520–523 жылдары өмір сүрген) – Рим империясынан кейінгі Британияның Дюмония патшасы, кейінгі британдық дәстүрде Британияның аңыз патшасы ретінде есте қалды. Ол туралы замандас ақпараттың жалғыз көзі – Гилдас, ол оны түрлі күнәлер үшін, соның ішінде шіркеу ішінде екі "патша баласын" өлтіргені үшін айыптады. Тарихи Константин Дюмония патшаларының шежірелерінен де белгілі, және, мүмкін, Оңтүстік-Батыс Британияда және басқа жерлерде құрметтелген монахқа айналған Сент-Константин туралы дәстүрді тудырған. 12 ғасырда Монмуттық Джеффри Константинді өзінің "Historia Regum Britanniae" псевдотарихи хроникасына қосты, Гилдастың баяндамасына толықтырулар енгізіп, Константинді Артур патшадан кейін Британия патшасы ретінде мұрагер етті. Джеффридің ықпалымен Константин кейінгі жылнамаларда Артурдың мұрагері ретінде суреттелді. Кемдеу болғанымен, ол ортағасырлық Артур романдарында және прозалық туындыларда, сондай-ақ аңыздың кейбір қазіргі нұсқаларында да осы рөлде пайда болды.
Constantine ('/k//ɒ//n//s//t//ən//t//iː//n/, Cystennin, fl. 520–523) was a 6th century king of Dumnonia in sub Roman Britain, who was remembered in later British tradition as a legendary King of Britain. The only contemporary information about him comes from Gildas, who castigated him for various sins, including the murder of two "royal youths" inside a church. The historical Constantine is also known from the genealogies of the Dumnonian kings, and possibly inspired the tradition of Saint Constantine, a king turned monk venerated in Southwest Britain and elsewhere. In the 12th century, Geoffrey of Monmouth included Constantine in his pseudohistorical chronicle Historia Regum Britanniae, adding details to Gildas' account and making Constantine the successor to King Arthur as King of Britain. Under Geoffrey's influence, Constantine appeared as Arthur's heir in later chronicles. Less commonly, he also appeared in that role in medieval Arthurian romances and prose works, and in some modern versions of the legend.
Тарих
VI ғасырдағы монах Гилдас Константин туралы «Британияның құлауы мен жаулануы» (De Excidio et Conquestu Britanniae) атты еңбегінің 28 және 29-тарауларында айтады. Константин – автордың сынаған бес британ патшасының бірі. Гилдас Константинді «Дамоннияның лас арыстанының қатыгез баласы» деп атайды, бұл Даниял мен Аян кітаптарына сілтеме, сонымен қатар оның анасына жасалған қара сөз болып көрінеді. Бұл Дамнония, әдетте, қазіргі Оңтүстік-Батыс Англиядағы Думнония патшалығы деп есептеледі. Ллойд Лэйн және Лесли Алкок сияқты ғалымдар Гилдастың, Птолемейдің 2 ғасырда айтқан қазіргі Шотландиядағы Дамноний тайпасының аумағын меңзеген болуы мүмкін екенін атап өтеді, бірақ Томас Д. О’Салливан сияқты басқалар мұны ықтималсыз деп санайды. Гилдас айтуынша, Константин алдаспау және тирандыққа қарсы серт бергенімен, аббат киімін киіп, шіркеу алтарының алдында дұға оқып тұрған екі «патша баласына» шабуыл жасап, оларды және олардың серіктерін өлтірген. Гилдас Константиннің осыған дейін де көп күнә жасағанын нақты айтады, себебі ол заңды әйелімен ажырасқаннан кейін «көп зина жасаған». Гилдас Константинді, сол кезде оның тірі екенін білгендіктен, күнәсіне өкініп, құтылу үшін, тәубе етуге шақырады. Ғалымдар Гилдастың Константинін Думнония патшаларының шежіресінде кездесетін Кустеннин Горнеу немесе Кустеннин Корнеу (Корнуолл Константині) тұлғасымен байланыстырады. Кустеннин Эрбиннің әкесі және батыр Геранттың әкесі ретінде «Бонэд и Сент» еңбегінде, «Герант және Энид» романында, сондай-ақ түзетулерден кейін Иса колледжінің М.С. 20 қолжазбасындағы санжырада еске алынады. Кустенниннің санжырадағы орнына сүйене отырып, Томас Д. О’Салливан Константиннің 520–523 жылдары өмір сүргенін ұсынады.
The 6th century monk Gildas mentions Constantine in chapters 28 and 29 of work De Excidio et Conquestu Britanniae. Constantine is one of five Brittonic kings whom the author rebukes and compares to Biblical beasts. Gildas calls Constantine the "tyrannical whelp of the unclean lioness of Damnonia", a reference to the books of Daniel and Revelation, and apparently also a slur directed at his mother. This Damnonia is generally identified as the kingdom of Dumnonia in present day South West England. Scholars such as Lloyd Laing and Leslie Alcock note the possibility that Gildas may have instead intended the territory of the Damnonii, a tribe in present day Scotland mentioned by Ptolemy in the 2nd century, but others such as Thomas D. O'Sullivan consider this unlikely. Gildas says that despite swearing an oath against deceit and tyranny, Constantine disguised himself in an abbot's robes and attacked two "royal youths" praying before a church altar, killing them and their companions. Gildas is clear that Constantine's sins were manifold even before this, as he had committed "many adulteries" after casting off his lawfully wedded wife. Gildas encourages Constantine, whom he knows to still be alive at the time, to repent his sins lest he be damned. Scholars generally identify Gildas' Constantine with the figure Custennin Gorneu or Custennin Corneu (Constantine of Cornwall) who appears in the genealogies of the kings of Dumnonia. Custennin is mentioned as the father of Erbin and the grandfather of the hero Geraint in the Bonedd y Saint, the prose romance Geraint and Enid, and after emendation, the genealogies in Jesus College MS 20. Based on Custennin's placement in the genealogies, Thomas D. O'Sullivan suggests a floruit for Constantine of 520–523.
Қасиетті Константин
Дамнониялық тарихи Константин Оңтүстік-Батыс Англияда, сондай-ақ Уэльсте, Ирландияда және Шотландияда белгілі болған кейінірек келген дәстүрлерге әсер еткен болуы мүмкін. Бұл дәстүрлер әдетте тәжін тастап, монах болған король Константин туралы айтады. Корнуолл және Уэльс дәстүрлеріне Гилдас әсер еткен болуы мүмкін, әсіресе Константинге тәубе етуге шақырған сөзі; бұл уәж ақырында нәтиже берген болуы мүмкін. Сент-Константин культінің екі негізгі орталығы Корнуоллдағы Константин приходындағы шіркеу және Сент-Меррин приходындағы (қазір Константин шығанағы) Сент-Константин шапкішысы болды. Біріншісі кем дегенде 11 ғасырда құрылған, өйткені ол Рыгифархтың 11 ғасырдағы «Жанна Дауыт» кітабында еске алынған. Сол кезде ол діни қауымды қолдаған болуы мүмкін, бірақ кейінгі ғасырларда ол жай ғана приход шіркеуіне айналды. Константин шығанағындағы шапкішының қасиетті құдығы болды және ол өз кіші приходының орталығы еді. Ұлыбританияда кездесетін көптеген басқа да дәстүрлер Константин есімді әулиелер мен корольдерді сипаттайды, бұл әртүрлі тұлғалардың шатасуын және бірігуін көрсетеді. Оңтүстік-Батыс Ұлыбританияда Константин есімді тұлғалармен байланысты басқа да орындарға Девон штатындағы Милтон аббат шіркеуі, жақын маңдағы Дунтертон, Девон қаласындағы шапкішы және Корнуолл штатындағы Илоган қаласындағы шапкішы жатады. Девонның екі жері Константин Ұлыға емес, Константиннің анасы Еленаға бағышталған Тависток аббаттығына қарасты болғандықтан, Константин Ұлына арналған болуы мүмкін. Уэльсте Константинге арналған екі шіркеу бар: Ллангистеннин (Конвиде) және Уэльс Бикнор (қазіргі Херефордшир, Англия).
The historical Constantine of Dumnonia may have influenced later traditions, known in South West England as well as in Wales, Ireland, and Scotland, about a Saint Constantine who is usually said to have been a king who gave up his crown to become a monk. The Cornish and Welsh traditions especially may have been influenced by Gildas, in particular his adjuration for Constantine to repent; the belief may have been that the reproach eventually worked. The two major centers for the cultus of Saint Constantine were the church in Constantine Parish and the Chapel of Saint Constantine in St Merryn Parish (now Constantine Bay), both in Cornwall. The former was established by at least the 11th century, as it is mentioned in Rhygyfarch's 11th century Life of Saint David. At this time it may have supported a clerical community, but in later centuries it was simply a parish church. The Chapel at Constantine Bay had a holy well, and was the center of its own sub parish. A number of other traditions attested across Britain describe saints or kings named Constantine, suggesting a confusion and conflation of various figures. Other sites in Southwestern Britain associated with figures named Constantine include the church of Milton Abbot, Devon; a chapel in nearby Dunterton, Devon; and a chapel in Illogan, Cornwall. The two Devon sites may have been dedicated instead to Constantine the Great, as local churches were subject to Tavistock Abbey, dedicated to Constantine the Great's mother Helena. In Wales, two churches were dedicated to Constantine: Llangystennin (in Conwy) and Welsh Bicknor (now in Herefordshire, England).
Historia Regum Britanniae (Британия тарихы)
Монмутский Джеффри Константинді Гилдадан алынған Historia Regum Britanniae бөлімінде көрсетеді. Ол бүкіл еңбекте істегендей, Джеффри бастапқы материалдарын өзгертіп, Гилданың айыптаған патшаларын De Excidio-дағыдай замандастары емес, мұрагерлері ретінде бейнелейді. Гилдадан басқа, Джеффри Дюмония шежіресін, негізінен Герайнт пен Энидте және басқа да ұқсас көздерде келгендей білген. Ол бұрынғы дереккөздерде кездеспейтін көптеген мәліметтер қосады, Константинді Уэльс дәстүрінде Cadwy mab Geraint деп белгілі Корнуолл билеушісі Кадордың ұлы деп атайды. Ерекше айта келерлік жайт, Джеффридің Константині король Артурдың туысы және британдықтардың патшасы ретінде оның орнын басады. Норрис Дж. Лейси мен Джеффри Эш Джеффридің Артурдың туған жерін Оңтүстік-Батыс Британияда орналастырған дәстүрге сүйене отырып, осы Артурмен байланысты жасағанын болжайды. Алайда, Артурды Оңтүстік-Батыс емес, Солтүстік Британияда орналастырған ең алғашқы сілтемелерді ескере отырып, Рейчел Бромвич бұл байланысты Джеффридің кездейсоқ ойлап тапқан нәрсесі деп санайды, мүмкін бұл Артур мен Ұлы Константин және узурпатор Константин III арасындағы туыстық байланыстарды бұрынғы ойлап табуларынан туындаған. Джеффри Константинді Артурдың қандасы деп атайды, бірақ нақты туыстығын көрсетпейді, бұл кейінгі жазушылар үшін көптеген шатасуларға себеп болады. Джеффриде Артур өзінің тәжін туысы Константинге, Мордредтің қастандығынан кейін, Каллан шайқасында қаза тапқаннан кейін береді. Джеффри Гилдастың «патшалық жастарын» Мордредтің екі ұлы деп сипаттайды, олар өздерінің саксон одақтастарымен бірге әкесі қайтыс болғаннан кейін де көтерілісін жалғастырады. «Көптеген шайқастардан» кейін Константин бүлікшілерді жеңіп, Мордредтің ұлдары Лондон мен Винчестерге қашады, онда олар шіркеуде және монастырда жасырынады. Константин оларды іздеп тауып, ғибадатханаларының алтарының алдында жазалайды. Осы іске үш жылдан кейін, Константиннің жүрегінен туған інісі Аврелий Конан (Гилданың Аврелий Канинусы) Константинді өлтіріп, азаматтық соғыс басталады. Ол Британияның басқа патшаларымен бірге Стоунхенджде жерленген. Латын тілінің зерттеушісі Нил Райт Джеффридің Гилдасқа жасаған өзгерістерін Константин мен оның мұрагерлерін жағымды жарықтан көрсету үшін жасалған қасақана түзетулер деп санайды. Райт үшін «патшалық жастарды» сатқын деп тану, Константиннің жасаған ісін кісі өлтіруден (ғибадатханада өлтіргені үшін) қасиеттілікке дейін төмендетіп, өлтіруді ақталады.
Geoffrey of Monmouth includes Constantine in a section of his Historia Regum Britanniae adapted from Gildas. As he does throughout the work, Geoffrey alters his source material, recasting Gildas' reproved kings as successors, rather than contemporaries as in De Excidio. In addition to Gildas, Geoffrey evidently knew the Dumnonian genealogy essentially as it appears in Geraint and Enid and similar sources. He further adds a number of other details not found in earlier sources, identifying Constantine as a son of Cador, a Cornish ruler known in Welsh tradition as Cadwy mab Geraint. Notably, Geoffrey's Constantine is King Arthur's kinsman and succeeds him as King of the Britons. Norris J. Lacy and Geoffrey Ashe suggest Geoffrey made this Arthurian connection based on an existing tradition locating Arthur's birthplace in southwest Britain. However, noting that the earliest references place Arthur in northern Britain rather than the southwest, Rachel Bromwich considers the connection an arbitrary invention by Geoffrey, perhaps suggested by his earlier inventions of familial ties between Arthur and Constantine the Great and the usurper Constantine III. Geoffrey calls Constantine Arthur's cognatus, or blood relative, but does not specify the exact relation, causing much confusion for later writers. In Geoffrey, Arthur passes his crown to his relative Constantine after being mortally wounded by the traitor Mordred in the Battle of Camlann. Geoffrey identifies Gildas' "royal youths" as Mordred's two sons, who, along with their Saxon allies, continue their father's insurrection after his death. After "many battles" Constantine routs the rebels, and Mordred's sons flee to London and Winchester, where they hide in a church and a friary, respectively. Constantine hunts them down and executes them before the altars of their sanctuaries. Divine retribution for this transgression comes three years later when Constantine is killed by his nephew Aurelius Conanus (Gildas' Aurelius Caninus), precipitating a civil war. He is buried at Stonehenge alongside other kings of Britain. Latin scholar Neil Wright considers Geoffrey's changes to Gildas to be deliberate reformulations that produce a more sympathetic picture of Constantine and his successors. For Wright, identifying the "royal youths" as traitors justifies the killing, reducing Constantine's offence from murder to sacrilege (for killing the traitors in sanctuary).