Кіріспе

Антикиберкұқықбұзушылық тұтынушыны қорғау туралы заң (ACPA), 15 АҚШ кодексі § 1125(d), (1999 жылы қабылданған) – 1999 жылы қабылданған АҚШ заңы, ол тауар белгісімен немесе жеке есіммен шатастыратын немесе оған ұқсас домендік атауды тіркеу, сату немесе пайдалануға қатысты іс қозғауға негіз жасайды. Заңның мақсаты – заңды веб-сайт құру ниеті жоқ, бірақ тауар белгісінің иесіне немесе үшінші тарапқа доменді сатуды жоспарлап отырған «киберкұқықбұзушыларды» тоқтату. ACPA-ны сынға алатындар заңның жаһандық қолданыс аясының шектеулі екенін және оның сөз бостандығын шектеу мүмкіндігін айтады, ал басқалары бұл сынға қарсы шығады. ACPA қабылданғанға дейін тауар белгісінің иелері домендік атауларды тіркеушілерді сотқа беру үшін Федералды тауар белгісін әлсірету туралы заңға (FTDA) көп жүгінетін. FTDA 1995 жылы домендік атауларды теріс пайдалануды шектеу мақсатымен қабылданған. FTDA-ның заңнамалық тарихында домендік атаулардағы тауар белгісін әлсірету мәселесі Конгресс үшін маңызды мәселе болғаны нақты көрсетілген. Сенатор Лихи: «Бұл әлсіретуге қарсы заңның басқалардың өнімдері мен беделімен байланысты таңбаларды таңдағандардың алдау Интернет-адрестерін пайдалануын тоқтатуға көмектеседі деп үміттенемін» деді. Топпен Panavision.com доменін Пана, Иллинойс қаласының суреттерін жариялау үшін пайдаланған. Одан тоқтатуды сұрағанда, ол Panavision-ға доменді 13 000 долларға сатуды ұсынды. Тауар белгісінің иесі бұл белгінің «АҚШ-тың жалпы тұтынушылары үшін тауар немесе қызметтің көзі ретінде кеңінен танымал» екенін дәлелдей алса, онда ол танымал болып саналады. Домендік атаулар контекстінде «сату» терминіне «сату, сатып алу, несие беру, кепілге беру, лицензия беру, валюта айырбастау және кез келген басқа да ақы төленген аударымдар» кіреді. ACPA сонымен қатар белгі тіркелген кезде ерекшеленетін немесе танымал болуын талап етеді. Домендік атауды тіркеушінің пайда табуға бағытталған жаман ниеті бар-жоғын анықтау үшін сот бірнеше факторларды қарастыруы мүмкін, оның ішінде заңда тізілген тоғыз факторды: Домендік атаудағы тіркеушінің тауар белгісі немесе басқа да зияткерлік меншік құқығы; Домендік атауда тіркеушінің заңды немесе жалпы аты бар-жоғы; Тіркеушінің домендік атауды бұрыннан заңды түрде тауар немесе қызмет ұсыну үшін пайдаланғаны; Домендік атау арқылы қол жетімді сайтта тіркеушінің тауар белгісін коммерциялық емес немесе әділ пайдалануы; Тіркеушінің тауар белгісінің иесінен клиенттерді аударуға ниеттенгені, бұл тауар белгісінің беделін жоғалтуға немесе оны қаралауға әкелуі мүмкін; Тіркеушінің домендік атауды тауар белгісінің иесіне немесе үшінші тарапқа қаржылық пайда алу үшін беру, сату немесе басқаша беру туралы ұсынысы, оны заңды сайтта пайдаланбаған жағдайда; Домендік атауды тіркеу кезінде жалған байланыс ақпаратын ұсынуы; Басқалардың тауар белгілеріне ұқсас немесе олармен шатастыратын бірнеше домендік атауды тіркеу немесе алуы; Домендегі тауар белгісінің ерекшеленуі немесе танымалдылығының деңгейі. ACPA тауар белгілерін әділ пайдалануға немесе Бірінші түзетумен қорғалған кез келген пайдалануға, соның ішінде наразылық білдіретін сайттарға тыйым салмайды. Mayflower Transit, L.L.C. v. Prince, 314 F. Supp. 2d 362 (D. N. J 2004) ісінде сот Mayflower компаниясының ACPA талаптарының алғашқы екі шарты оңай орындалғанын анықтады, себебі 1) олардың тіркелген тауар белгісі ерекшеленді және 2) жауапкердің «mayflowervanline.com» домендік атауы талапкердің Mayflower тауар белгісімен шатастыратын болды. Алайда, сот талапкердің ACPA талаптарының үшінші шартын қарастырғанда, жауапкердің талапкерден пайда табу ниетімен домендік атауды тіркегеніне қатысты, сот жауапкердің тауар белгісін коммерциялық емес мақсатта пайдаланғанын анықтады, сондықтан ACPA талаптары қанағаттандырылмады. «Жауапкердің даулы домендік атауларды тіркеуге ниеттенгені – Интернет арқылы өзінің клиенттерінің наразылығын білдіру еді». Домендік атауды тіркеуші, тіркеуші немесе басқа да домендік атаулар жөніндегі орган жаман ниетпен немесе ойсыздықпен әрекет еткен жағдайда ғана зиянды өтеуге жауапты болады. 1125-бап тауар белгісінің иелерін қорғаса, 15 АҚШ кодексі § 1129 кез келген тірі адамды оның жеке есімін домендік атауға қосудан қорғайды, бірақ домендік атау пайдалы қайта сату үшін тіркелген жағдайда ғана. Тоғызыншы апелляциялық сот 2013 жылы Petroliam Nasional Berhad (Petronas) v. GoDaddy.com, 737 F.3d 546 (9th Cir. 2013), куәлік беру туралы өтініш қабылданбады, 135 S. Ct. 55 (2014) шешімімен киберкұқықбұзушылыққа қатысушылық үшін іс қозғауға құқық жоқ екенін мәлімдеді, яғни ACPA бойынша екіншілік жауапкершілік жоқ. Ол мұны домендік атауды тіркеудің қалыпты рәсімінен тыс әрекет еткені дәлелденген жағдайларда мұндай жауапкершілікке рұқсат беретін сот шешімдеріне қарамастан жасады. Сондай-ақ, ол Central Bank of Denver v. First Interstate Bank of Denver шешіміне сүйенді және ACPA Lanham Act-тің бөлігі емес екенін, сондықтан Inwood Labs v. Ives Labs, 456 U.S. 844 (1982) ісінде тауар белгісін бұзу үшін екіншілік жауапкершілікке рұқсат беретін ережеге кірмейтінін айтты.

ACPA қарсы UDRP

ACPA бойынша федералды сотқа шағымданудың орнына, тауар таңбасының иесі ICANN-ның Бірыңғай домендік атау дауларын шешу саясаты (UDRP) аясында әкімшілік рәсімді таңдауға құқылы. UDRP тауар таңбасының иесіне домендік атау тіркеулерін жеделдетілген әкімшілік рәсім арқылы даулауға мүмкіндік береді. Домен иелері домендік атауларды сатып алып сату арқылы көп пайда таба алады. Егер домен бес күндік мерзім ішінде түсірілсе, ешқандай төлем қажет болмайды. Verizon California, Inc. компаниясы Navigation Catalyst Systems компаниясына қарсы сотта, 568 F. Supp. 2d 1088 (C. D. Cal. 2008) ісінде, домен иесі ACPA бойынша жеңіліске ұшырады. Айыпталушылардың бірі Basic Fusion, Inc. олар киберквартирлер емес, ICANN аккредиттемесі бар интернет-тіркеуші ретінде клиенттері үшін домендік атауларды тіркей алатынын және "жапсарып тіркеуге" маманданғанын мәлімдеді. Navigation Catalyst Systems, Basic Fusion компаниясының клиенті, тіркелмеген домендік атауларды табу үшін "жеке меншік автоматтандырылған құралын" пайдаланып, оларды Basic Fusion арқылы тіркеді. Арыз беруші Verizon, жауапкерлердің талапкердің тауар таңбаларымен шатастыратын сияқты 1,392 домендік атауды "тіркегенін" айтты.