Кіріспе

Ардмор – Ирландияның Уотерфорд округіндегі, Ирландияның оңтүстік жағалауындағы Югалдан алыс емес теңіз жағалауындағы курорт және балықшылар ауылы. 2016 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 430-дан астам адамды құрайды. Бұл жерде Мишлен жұлдызына ие The House мейрамханасы, Cliff House Hotel қонақүйінде орналасқан.

Дін тарихы

1111 жылы Ратбрейзель синодында Ардмор епархиясы мойындалды, ол Ирландияға христиан дінін Сент Патрикке дейін әкелген Мюнстер қасиеттілерінің бірі – Сент Деклан құрған деп есептеледі. Ол Шығыс Мюнстердің Деиси тайпасының қамқоршысы саналды. Ардмор епискобы 1171 жылы Кашелде Англияның Генрих II-іне адалдық серт берді, ол Кашел архиепископының суфрагандық епархиясы болды. Ардмордың тәуелсіз епискобы туралы соңғы мәлімет 1210 жылы тіркелген, сол кезде Иннокентий III оны Кашелдің он бір суфрагандық епархиясының бірі деп атады. Қазір тұрақты епископтық емес, Ард Мор католик шіркеуі тарапынан титулярлық орын ретінде тізімделген. "Ардмор және Гранж" деп аталатын приход Уотерфорд және Лисмор Рим-католик епархиясының құрамында. Ауылдағы Ирландия шіркеуінің ескі ғимараты – Сент-Полс, Югал приходының бөлігі болып табылады.

Діннің қираған жерлері

Ауылдың үстіндегі төбеде 30 метрлік, жақсы сақталған 12 ғасырдағы дөңгелек мұнара және 12-13 ғасырларға жататын собордың қираған қалдықтары мен оған іргелес 8 ғасырдағы ғибадатхана орналасқан. Собордың сыртқы қабырғаларының бірінде 9 ғасырдағы бұрынғы ғимараттан құтқарылған тас мүсіндері бар. Мүсіндердің арасында арфаның өте ертедегі суреті, бақтағы Адам мен Хауаның бейнесі және "Сүлейменнің сот талғамы" бейнеленген. Соборда екі Огам тасы кішкентай ойыстарда тұр. Ғимараттың бастапқы құрылысының кейбір бөліктерін әлі де көруге болады. Қазіргі Ирландия шіркеуі осы кешенге жақын жерде орналасқан.

Теңіз тарихы

Соңғы онжылдықтарда Ардмор балық аулау заңдары шектеулі болғандықтан балықшылар ауылы мәртебесін жоғалтты. Портты дамыту әлі де қаржыландырылмаған, ал жеткіліксіз су тереңдігіне байланысты үлкен балық аулау кемелері қазіргі демалыс кемежайларын пайдалана алмайды. Дегенмен, шағын топ балықшылар Ардмордан балық аулауды жалғастыра отырып, ескі балық аулау тәсілдерін сақтап келеді. 1987 жылғы желтоқсан айындағы дауыл кезінде Ливерпульден Мальтаға сүйретіліп бара жатқан "Самсон" кран кемесі ауылға жақын Рам-Хедте жағаға отырды. Оның құлаған жері қазір су астына сүңгуге танымал орын. Бұл аймақта "Марешаль де Ноаль", "Бандон", "Пери", "Шотландия", "Секстуза" және "Пег Трантон" сияқты көптеген ескі кемелердің қалдықтары бар, сондай-ақ "Анн Софи" және "Фи де Онд" сияқты кейінгі кемелердің құлаған жерлері де кездеседі. Соңғы кеменің қалған темір бөлігі, жағажайда су басыған кезде көрінуі мүмкін.

Ерекшеліктері

Ауылда екі қонақ үй, бірнеше пабтар мен мейрамханалар, маусымдық жанармай құю станциясы, пирс және сырғанау жолы, бір дүкен бар. Сонымен қатар бірнеше спорттық клубтар мен бастауыш мектеп бар. 1992 жылы ауыл Ирландияның «Таза қалалар» конкурсының жалпы жеңімпазы атанды. Ардмор – теңіз жағасындағы курорт, оның жағажайы шамамен бір шақырымға созылады. Жақын жердегі басқа жағажайлар: Goat Island, Ballyquin, Curragh және Whiting Bay. Ардмордың басты жағажайы 2018 жылы «Көк ту» мәртебесіне ие болды. Жағажайдағы су сапасының жақсаруы 2015 жылы ашылған сарғыш суларды тазарту станциясына байланысты болды. 2006 жылы ескі «Клифф» қонақ үйінің орнына жаңа «Клифф Хаус» қонақ үйі ашылды. Осы қонақ үйдің жанынан басталып, басты көшеге қайта оралатын жартас бойындағы жол бар. Жол бойында орнатылған белгілермен жабдықталған жартасқа серуендеу жолы, ескі қайта жаңартылған жағалау күзет станциясы, Әйет Декланның ұясы мен қасиетті бұлағы, қираған шіркеу, «Самсон» кемесінің құлауы, 20-шы ғасырға жататын тасталған жағалау күзетінің қарау тұрағы және одан да көне қарау мұнарасы орналасқан. Серуендеу жолының бойында тас шатыры бар бұлақ, ол Фр. О’Доннеллдің құдығы деп белгілі. Монастырлық кешен ауылдың үстіндегі төбеде орналасқан.

Көлік

Ардмор күн сайын Bus Éireann 260 бағытымен қызмет көрсетеді, ол оны Югал, Мидлтон және Корк қалаларымен қатар басқа да қалаларға байланыстырады. 2010 жылға дейін 362 бағыты да Ардморға қызмет көрсетіп, Дунгарван арқылы Уотерфордқа қатынайтын.

Спорт

Жергілікті Гейлдік атлетика қауымдастығы клубы – Ардмор ГАА. Бұл аймақта сонымен қатар су спорты орталығы, футбол (суперфутбол) клубы және жасөспірімдер жеңіл атлетика клубы да бар.