Кіріспе

Цинк оксиді эвгенолы (ZOE) – цинк оксиді мен шөп майында (гвоздика майы) қамтылған эвгенолдың қосылуынан пайда болатын материал. Қышқыл-негіздік реакция нәтижесінде цинк эвгенолатты хелат құралады. Реакцияны су катализдейді және металл тұздарының болуы оны жылдамдатады. ZOE тіс медицинасында тіс толтыру материалы немесе тіс цементі ретінде қолданылуы мүмкін. Ол көбінесе кариес тым терең болғанда немесе нервке немесе пульпалық камераға тым жақын орналасқанда қолданылады. Тіс ішіндегі тіндер, яғни пульпа, бұрғылау стимулына (жылу мен діріл) жаман реакция жасайды, сондықтан жиі ауыр қабынуға ұшырайды және жедел немесе созылмалы пульпит деп аталатын жағдайға алып келеді. Бұл жағдай әдетте күшті созылмалы тіс сезімталдығына немесе тіс ауыруына әкеледі және оны тек тамыр каналдарының терапиясы арқылы, яғни нервті (пульпаны) алып тастау арқылы емдеуге болады. Тіс жұлып алынғаннан кейін болатын құрғақ сокет асқынуы бар адамдар үшін, құрғақ сокетке йодоформды бинтке эвгенол-цинк оксиді пастасын салу өткір ауырсынуды азайтуға тиімді. Соңғы толтыруды орнатудан бірнеше күн бұрын ZOE-ні "уақытша" ретінде орнату пульпаны тыныштандыруға көмектеседі. Бірақ, ZOE-нің in vitro цитотоксикалық әсері негізінен эвгенол емес, Zn иондарының бөлінуіне байланысты. In vitro цитотоксикалық әсеріне қарамастан, ZOE дентинге жаққанда жануарлар зерттеуінде салыстырмалы түрде жақсы биоүйлесімділікті көрсетті. ZOE дентинді қорғау үшін қолданылғанда, тіс композиттік шайырларын ZOE-ге жағу радикалдарды жою арқылы шайырдың полимерленуін тежеуі мүмкін болғандықтан, қатаң түрде шектелді. Ол аралық тіс қалпына келтіру материалы ретінде жіктеледі және анестезиялық және антибактериялық қасиеттеріне ие. ZOE-нің анестезиялық әсерінің нақты механизмі толыққанды ашылмаған, бірақ бұл қабынуға қарсы әсер арқылы иммундық жасушалардың жағдайын азайту арқылы болуы мүмкін. Ол кейде тіс кариесін емдеу үшін "уақытша толтыру" ретінде қолданылады. ZOE цементтері 1890 жылдары енгізілген. Цинк оксиді эвгенолы толық протездер жасау кезінде әсер ету материалы ретінде де қолданылады және әдетте алғашқы альгинат әсерінен кейін жасалған арнайы лоткада (акрилді) мукостатикалық әдіспен әсер етеді. Дегенмен, егер науқаста үлкен тілімдер немесе түбірлік шығыңқылықтар болса, ZOE көбінесе қолданылмайды, себебі силиконды әсер ету материалдары осы жағдайға жақсырақ сәйкес келеді. Цинк оксиді эвгенолы сонымен қатар бояуларда антимикробтық қоспа ретінде қолданылады.