Кюрасао музыкасы: Түмба және дәстүрлі үрдістер

Кіріспе

Кюрасао музыкасы типтік вальстер, данзалар, мазуркалар және конга барабандарымен сүйемелдейтін тумба деп аталатын музыка түрімен белгілі.

Кюрасаоның классикалық және дәстүрлі музыкасы

Тумба – Кюрасао музыкасының халықаралық деңгейде танымал түрі. Тумба – африкалық ырғақтың атауы, сеу мен тамбу сияқты. Кюрасаода туған композитор Ян Жерард Палм (1831–1906) тумба сөздеріне музыка жазған алғашқы композитор болды. Әртүрлі тумба әндерімен байланысты дәстүрлі ән мәтіндері бар, бірақ олар кейде ұятты және айыптаушы болып келеді, сондықтан әрқашан орындалмайды. Тумба 19 ғасырдың басынан бері танымал, қазір Карнавалдық шерудің маңызды бөлігіне айналды. Тумбадан басқа, Антиль аралдарында вальстер, мазуркалар, данзалар мен пассильолардың бай дәстүрі бар, олар Кюрасао, Бонайре және Арубада кең таралған. Бұл музыка көбінесе Кюрасао мен Арубаның классикалық музыкасы деп аталады. Нидерланд Антиль аралдарының белгілі композиторлары: Ян Жерард Палм (1831–1906), Крис Ульдер (1843–1895), Джозеф Сикман Корсен (1853–1911), Пол де Лима (1861–1926), Жакобо Конрад (1879–1918), Рудольф Палм (1880–1950), Чарльз Мадуро (1883–1947), Джон Палм (1885–1925), Тони Палм (1885–1963), Жакобо Палм (1887–1982), Альберт Палм (1903–1958), Эдгар Палм (1905–1998), Вим Статиус Мюллер (1930), Роберт Роджер (1939) және Рэндал Корсен (1972 ж.т.). Аруба композиторлары Руфо Уэвер (1917–1977) және Паду Лампе (1925 ж.т.) есімдерімен танымал. Кюрасаода дәстүрлі жұмыс әндері әртүрлі болды, олар сеши (жартылай папиаменто) немесе гуене тілінде орындалды. Ән мәтіндері пентатоникалық емес. Тумба – африкалық ырғақтың атауы, сеу мен тамбу сияқты. Дәстүрлі түрде, афро-курасаолық ырғақтар көбінесе бента (арпа), гогороби (шаңғыратушылар) және флейта сияқты аспаптарды қолданатын музыкалық стильде орындалған, бұл эфирлік дыбыс тудырады. Тамбу (кейде Кюрасао блюзі деп атайды) алғаш рет құлдар (көбінесе әйелдер) ауырсыну мен қайғысын білдіріп, тамбу барабанымен және аганмен (темір немесе тырма) немесе шапимен (балта) бірге орындалды, көбінесе көрермендер арасындағы әйелдер қол соғып қосатын. Бұрын құлдарға барабан ойнауға тыйым салынған, сондықтан оның орнына үлкен кальбашканы су бөшкесіне салып, бастель деп атаған. Бұл биге ешқандай физикалық жақындық жол берілмейді. Би өте ашық болғандықтан, үкімет пен Рим-католик шіркеуі оны тоқтатуға тырысты. Сеу дәстүрлі уақытта егін жинау мерекесінде орындалған, бірақ қазір Виллемстад қаласында жыл сайынғы шерулерде жалғасуда. Бұрын сеу егістіктер арқылы өтетін шеру болды, оның барысында жұмысшылар өнімдерді қоймаларға жеткізді, ал ерлер барабан, качу және шапи ойнап, әйелдер бастарына өнімдерді арқалап жүрді. Бұл биге "уапа" деп аталатын би қосылды, ол егін егу және орақпен байланысты қозғалыстарды көркем бейнеледі, көбінесе ежелгі құлдар тілі – гуене тілінде жұмыс әндерімен орындалған. Қазіргі заманғы индустрияландырудың салдарынан дәстүрлі егіншілік жойыла бастаған кезде, сеу де жойыла бастады. Курасаоның Мәдениет департаменті Пасха дүйсенбісінде Виллемстадта жыл сайын шеру ұйымдастырады, оған 2500-ге жуық немесе одан да көп адам қатысады.

The tumba is the most internationally renowned kind of Curaçao music. Tumba is the name of an African derived rhythm, as are seú and tambú. The Curaçao born composer Jan Gerard Palm (1831–1906) was the first composer to write music for the lyrics of tumba's. There are traditional lyrics associated with different tumba songs, but they are sometimes scandalous and accusatory, and are thus not always sung. Tumba was known as early as the 19th century, and it is now a popular part of the Carnival Road March. Besides tumbas, there is a very rich tradition of Antillean waltzes, mazurkas, danzas and pasillos that are popular in Curaçao, Bonaire and Aruba. This music is often referred to as the Classical Music from Curaçao and Aruba. Well known composers of the Netherlands Antilles are Jan Gerard Palm (1831–1906), Chris Ulder (1843–1895), Joseph Sickman Corsen (1853–1911), Paul de Lima (1861–1926), Jacobo Conrad (1879–1918), Rudolph Palm (1880–1950), Charles Maduro (1883–1947), John Palm (1885–1925), Toni Palm (1885–1963), Jacobo Palm (1887–1982) Albert Palm (1903–1958), Edgar Palm (1905–1998), Wim Statius Muller (1930), Robert Rojer (1939) and Randal Corsen (b. 1972). Aruba is well known by its composers Rufo Wever (1917–1977) and Padu Lampe (b. 1925). Traditional work songs were very diverse on Curaçao, where they were sung in seshi (semi Papiamento) or Guene. Lyrics were apentatonic. Tumba is the name of an African derived rhythm, as are seú and tambú. Traditionally, Afro Curaçaoan rhythms were often played in the muzik di zumbi style, which included instruments such as the benta (bow harp), gogorobi (rattlers) and flute, which created an ethereal sound. Tambú (sometimes called the Curaçao blues) was first sung by slaves (mostly women) expressing pain and sadness, usually accompanied by the tambú drum and the agan (a piece of iron or ploughshare) or chapi (a hoe), along with clapping (usually only by the women in the audience). Previously, drums were outlawed for slaves, and the bastèl, a large calabash in a water barrel, was used instead. It is accompanied by an erotic dance that involves no physical touching. The dance was so racy that the government and the Roman Catholic Church sought to end the practice. The seú was performed during the harvest festival during traditional times, but is now continued during annual parades in the city of Willemstad. Formerly the seú was a march through the fields, during which the workers brought the crops to the warehouses, the men playing drums, kachu and chapi, while the women carried produce on their heads. It was accompanied by a dance called wapa, which gracefully re enacted the movements associated with planting and harvesting, often including work songs in Guene, the old slave language. As traditional agriculture began dying out with modern industrialization, the seú too began to fade away. The Curaçao Department of Culture now organizes an annual parade in Willemstad on Easter Monday, which sees as many as 2500 people or more participate.

Кюрасаодағы қазіргі заманғы музыка

Жергілікті папиаменто (папиаменто әні) жазба индустриясы 1950 жылдардан кейін пайда болды. Осы қайта жандануға үш адам зор үлес қосты: Жюль де Палм, Рене де Рой және Пьер Лауффер. Олар Хулио Перенналь деген псевдониммен шығармалар жариялады, оның ішінде папиаменто тілінде көбірек әндер жазуға шақыратын манифест пен әндер жинағы болды. Көптеген музыканттар 1950-ші жылдары кубалық және доминикандық жанрларының, соның ішінде сон-монтуно, болэро, памбиче, меренге және гуарача сияқты стильдердің қоспасында жазбалар жасады. Бүгінде тумба, әсіресе карнавал кезінде, ерекше танымал. Сонымен қатар, Ritmo Kombina (сөзбе-сөз "біріктірілген ырғақ" деген мағынаны білдіреді) – әртүрлі музыка түрлерінің үйлесімі. Бұл Кюрасаодағы жастардың арасында кең таралған және жыл бойы ойнатылады.