Кіріспе

Армениядағы Севанаванк монастыры (; Севан монастырын білдіреді) – Арменияның Гегаркуник облысындағы Севан көлінің солтүстік-батыс жағалауындағы түбекте орналасқан монастырь кешені. Севан қаласынан көп алыс емес. Алғашқыда монастырь кішкентай аралдың оңтүстік жағалауында салынған. Иосиф Сталин дәуірінде Севан көлінің суын төмендету жұмыстары басталғаннан кейін, су деңгейі шамамен 20 метрге түсіп, арал түбекке айналды. Осы жаңа түбектің оңтүстік жағалауында Армения Жазушылар одағының қонақ үйі салынды. Шығыс жағалауында Армения президентінің жазғы резиденциясы орналасқан, ал монастырьдың әлі де жұмыс істеп тұрған семинариясы түбектің солтүстік жағалауындағы жаңа ғимараттарға көшірілді. Түбекке айналғаннан кейін жеңіл қолжетімділігі, Армения астанасы Ереванмен жақсы автомобиль және теміржол байланысы, жақын орналасқан Севан қаласындағы дамыған туристік сала және әдемі орналасқан жері (көл деңгейі төмендегенге дейін одан да әдемі болса да) Севанаванкты Армениядағы ең танымал туристік орындардың біріне айналдырды.

Тарих

Бір шіркеудегі жазуға сәйкес, Севанаванк монастыры 874 жылы Ашот I-нің қызы Мариам ханшайым құрған (ол он жылдан кейін патша болды). Сол кезде Армения әлі де араб үстемдігінен азат болуға күресіп жатқан еді. Монастырь қатаң тәртіппен болған, себебі ол негізінен Ечмиадзиннен келген, күнә жасаған монахтарға арналған. Француз зерттеушісі Жан-Мари Шопен 1830 жылы осы жерге сапар шегіп, ет, шарап, жастар немесе әйелдерден аулақ болу ережесі туралы жазды. 1850 жылы тағы бір зерттеуші монастырға келіп, қолжазбалардың әлі де қолмен көшіріліп жатқанын баяндады.

Сәулет

Кешендегі екі шіркеу, Сурп Аракелоц, яғни "Қасиетті елшілер", және Сурп Аствацацин, яғни "Құдайдың қасиетті Анасы", – октагонды дөңгелектері бар крест тәрізді құрылыстар. Екеуі де сыртқы түрі жағынан бір-біріне өте ұқсас. Жанында бұрын алты ағаш бағанамен тірелген шатыры қираған гавиттің қиратысы орналасқан. Гавит пен оның бағаналарының қалдықтарының бір бөлігін Ереван тарих мұражайында көруге болады. 1956-1957 жылдары қайта құру және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді.