Кіріспе
Армениядағы Севанаванк монастыры (; Севан монастырын білдіреді) – Арменияның Гегаркуник облысындағы Севан көлінің солтүстік-батыс жағалауындағы түбекте орналасқан монастырь кешені. Севан қаласынан көп алыс емес. Алғашқыда монастырь кішкентай аралдың оңтүстік жағалауында салынған. Иосиф Сталин дәуірінде Севан көлінің суын төмендету жұмыстары басталғаннан кейін, су деңгейі шамамен 20 метрге түсіп, арал түбекке айналды. Осы жаңа түбектің оңтүстік жағалауында Армения Жазушылар одағының қонақ үйі салынды. Шығыс жағалауында Армения президентінің жазғы резиденциясы орналасқан, ал монастырьдың әлі де жұмыс істеп тұрған семинариясы түбектің солтүстік жағалауындағы жаңа ғимараттарға көшірілді. Түбекке айналғаннан кейін жеңіл қолжетімділігі, Армения астанасы Ереванмен жақсы автомобиль және теміржол байланысы, жақын орналасқан Севан қаласындағы дамыған туристік сала және әдемі орналасқан жері (көл деңгейі төмендегенге дейін одан да әдемі болса да) Севанаванкты Армениядағы ең танымал туристік орындардың біріне айналдырды.
Sevanavank (; meaning Sevan Monastery) is a monastic complex located on a peninsula at the northwestern shore of Lake Sevan in the Gegharkunik Province of Armenia, not far from the town of Sevan. Initially the monastery was built at the southern shore of a small island. After the artificial draining of Lake Sevan, which started in the era of Joseph Stalin, the water level fell about 20 metres, and the island transformed into a peninsula. At the southern shore of this newly created peninsula, a guesthouse of the Armenian Writers' Union was built. The eastern shore is occupied by the Armenian president's summer residence, while the monastery's still active seminary moved to newly constructed buildings at the northern shore of the peninsula. Due to easier accessibility (once it became a peninsula), good highway and railway connections with the Armenian capital Yerevan, a well developed tourist industry in the nearby town of Sevan, and its picturesque location (although less picturesque than it was before the lake level drop), Sevanavank is one of the most visited tourism sights in Armenia.
Тарих
Бір шіркеудегі жазуға сәйкес, Севанаванк монастыры 874 жылы Ашот I-нің қызы Мариам ханшайым құрған (ол он жылдан кейін патша болды). Сол кезде Армения әлі де араб үстемдігінен азат болуға күресіп жатқан еді. Монастырь қатаң тәртіппен болған, себебі ол негізінен Ечмиадзиннен келген, күнә жасаған монахтарға арналған. Француз зерттеушісі Жан-Мари Шопен 1830 жылы осы жерге сапар шегіп, ет, шарап, жастар немесе әйелдерден аулақ болу ережесі туралы жазды. 1850 жылы тағы бір зерттеуші монастырға келіп, қолжазбалардың әлі де қолмен көшіріліп жатқанын баяндады.
Сәулет
Кешендегі екі шіркеу, Сурп Аракелоц, яғни "Қасиетті елшілер", және Сурп Аствацацин, яғни "Құдайдың қасиетті Анасы", – октагонды дөңгелектері бар крест тәрізді құрылыстар. Екеуі де сыртқы түрі жағынан бір-біріне өте ұқсас. Жанында бұрын алты ағаш бағанамен тірелген шатыры қираған гавиттің қиратысы орналасқан. Гавит пен оның бағаналарының қалдықтарының бір бөлігін Ереван тарих мұражайында көруге болады. 1956-1957 жылдары қайта құру және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді.