Кіріспе

Евфрат өзеніндегі ежелгі бекініс, қазіргі Түркияда орналасқан.

Румкале ("Рим қамалы"), сондай-ақ Урумгала деп те аталады, Газиантеп провинциясында және Шанлыурфадан батысқа қарай 50 шақырым жерде орналасқан.

Ежелгі тарих

Оның стратегиялық орны ассириялықтарға бұрыннан мәлім болған, және римдіктер оны бекініске айналдырған болуы мүмкін. Қазіргі кезде 1000 жылға дейінгі кезеңге жататын ешқандай іздер табылған жоқ. Рим дәуірінде Исаның апостолы Жохан Румкаледе тұрған деген әңгіме бар. Ол кезде бұл Византия империясының бір бөлігі болған.

Ортағасыр тарихы

11 ғасырдың соңында қазіргі Хромгла деп аталатын қамал алдымен Филарет Брахамиос, содан кейін Ког Васил Армян княздықтарының құрамына кірді. Біраз уақыт латын үкімшілігінде болды, онда Армян епископы болды. Кейін Григорий III оны 1148 немесе 1150 жылы Беатриче Турбессельден сатып алып, Армян Католикосы үшін қауіпсіз орналасқан жерге ие болды. Григорийдің інісі Нерсе IV 1166 жылы мұнда Армян Католикосы болып сайланды. Оның кезінде Сириялық Православ және Католик шіркеулерінің өкілдері де тұратын маңызды елді мекен болған сияқты. Кейін қамал Киликия Армян Патшалығының құрамына кірді. 1170 және 1172 жылдары Армян және Византия шіркеулері арасында шіркеулердің бірігу мүмкіндігін зерттеу үшін Хромглада теологиялық конференциялар өтті, ал Сириялық Православ (Яковтық) шіркеуі бақылаушылар жіберді. 1179 жылы Хромглада 33 Армян епископтарының синоды өтіп, келісімге келді және Византия императоры Мануил I Комненға сенім білдіру хатын жолдады, бірақ ол 1180 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды, сондықтан хат оған жетпеді. 1203 жылдан 1293 жылға дейін Армян шіркеуінің Католикосының резиденциясы болды. Бұл орын қолжазбалар жасаудың маңызды орталығына айналды, Католикос Константин I кезінде көркемдік шыңына жетті. Ол Торос Рослинді жұмысқа алды, оның стильдік және иконографиялық жаңалықтары Армян өнерінің келешек ұрпақтарына зор әсер етті. 1292 жылы Мысырдың мамлюктері ұзақ қоршаудан кейін оны басып алып, Qal'at al Muslimin деп атады.

Қол жеткізу

Биречик бөгетінің су қоймасы құрған жартыаралда орналасқан бұл қамал Газиантептің Низип ауданының әкімшілік шекарасында жатыр. Қазіргі таңда оған көршілес Зеюгма немесе Хаффети қаласынан қайықпен баруға болады. 2017 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, қамалға қону мүмкін емес еді; қамалдың ішінде және сыртқы қабырғаларында кең ауқымды (қайта)жаңарту жұмыстары жүргізілуде.