Пекиннің 798 көркемдік аймағының тарихы мен архитектурасы

Кіріспе

Дашанзидегі өнер ауданы, Чаоян ауданы, Пекин, ҚХР

798 өнер аймағы, немесе Дашанзи өнер ауданы – Пекиннің Чаоян ауданындағы Дашанзиде орналасқан, бірегей сәулет стилімен ерекшеленетін және өркендеген көркем қауымдастыққа үй иесі болған 50 жылдық қолданыстан шығарылған әскери зауыт ғимараттарының кешені. Бұл аймақ көбінесе 798 өнер ауданы немесе 798 зауыты деп аталады, бірақ техникалық тұрғыдан алғанда, 798 зауыты бұрын 718 бірлескен зауыты деп аталған кешендегі көптеген құрылымдардың бірі ғана. Ғимараттар Jiǔxiānqiáo Lù (酒仙桥路) көшесінің 2 және 4-ші көшелерінде, Дашанзикиао көпірінен оңтүстікке қарай орналасқан. Аймақтың ірі және ең көп талданған орны – UCCA Қазіргі заманғы өнер орталығы. Соңғы жылдары ол жыл сайынғы Бейжің квир кинофестивалі мен Бейжің дизайн апталығының негізгі алаңы болып табылады.

Құрылыс

Дашанзи фабрикасының кешені Совет Одағы мен жаңа құрылған Қытай Халық Республикасы арасындағы әскери-өндірістік ынтымақтастықтың «Социалистік біріктіру жоспарының» кеңейтілуі ретінде басталды. 1951 жылға қарай, осы келісім бойынша, Қытай үкіметінің алғашқы бесжылдық жоспарының бір бөлігі ретінде 156 «бірлескен фабрика» жобасы іске асырылды. Дегенмен, Халық Азаттық Армиясы заманауи электрондық компоненттерге үлкен мұқтаждық сезінді, олар тек екі бірлескен зауытта ғана өндірілді. Ресейлік тарап сол кезде қосымша жобаны қолға алуға құлшынбады және қытайлықтарға Шығыс Германияға жүгінуді ұсынды, онда Совет Одағының көптеген электрондық жабдықтары импортталды. Сондықтан, сол кездегі премьер-министр Чжоу Энлайдың өтініші бойынша, ғалымдар мен инженерлер 1951 жылы Шығыс Германияға барған Қытайдың алғашқы саудалық делегациясына қосылып, ондаған зауыттарды аралады. Жобаға 1952 жылдың басында жасыл жарық берілді және Қытайдың дайындық тобы жобалау жоспарларын дайындау үшін Шығыс Берлинге жіберілді. Бұл Шығыс Германияның Қытайдағы ең ірі жобасы болды және бұл кезде бейресми түрде #157 жобасы деп аталды. Архитектуралық жоспарлар немістерге жүктелді, олар функционалды Баухаус стиліндегі дизайнды таңдады, бұл кеңестік стильге қарағанда жоба бойынша неміс және орыс кеңесшілері арасындағы көптеген даулардың бастауы болды. Жобалар форма функцияны қаперістететіндей етіп, жұмыс орындарында табиғи жарықтың максималды мөлшерін қамтамасыз ететін үлкен ішкі кеңістіктерді талап етті. Аркалық төбе бөліктері жоғары қарай иіліп, содан кейін биік көлбеу қабырғалар немесе терезелер бойымен диагональды түрде төмен түсетін болды; бұл үлгі үлкен бөлмелерде бірнеше рет қайталанып, шатырға ерекше пішінді көрініс беретін еді. Пекиннің солтүстік орналасқандығына қарамастан, терезелердің барлығы солтүстікке қаратылды, себебі солтүстік жақтан түскен жарық көлеңкелерді азайтады. Таңдалған жері Дашанзидегі 640 000 шаршы метрді құрайтын аумақ болды, ол сол кезде Бейжіңнің солтүстік-шығысындағы төмен жатқан егістік жер еді. Кешен 500 000 шаршы метрді алып жатар еді, оның 370 000 шаршы метрі тұрғын үйлерге бөлінді. Ол ресми түрде 718 бірлескен зауыты деп аталды, бұл Қытай үкіметінің әскери зауыттарды 7 санынан бастап атайтын әдісіне сәйкес келеді. Қытай тарапынан толық қаржыландырылған бастапқы бюджет сол кездегі үшін өте үлкен болды: 9 миллион рубль немесе бүгінгі шаралармен шамамен 140 миллион юань (17 миллион АҚШ доллары); нақты шығындар 147 миллион юаньды құрады. 1954 жылдың сәуірінде құрылыс жұмыстары басталды. Құрылыс кезінде қытайлық, советтік және неміс сарапшылары арасындағы келіспеушіліктер болды, олар бір кезде жобаның алты айға кейінге шегерілуіне әкелді. Немістердің ең қатал сыншысы Пекиннің екі советтік құрастырылған электрондық зауытының (714 және 738) бас кеңесшісі, сондай-ақ Машина жасау өнеркәсібінің екінші министрлігінің радио өндірістік кеңсесінің бас кеңесшісі болды. Даулар негізінен ғимараттар мен машиналардың жоғары, бірақ қымбат сапа стандарттарына байланысты болды, оларды ресейліктер «артық инженерлік» деп атады. Мұндай дау-дамайлардың бірі – немістердің тарихи сейсмикалық деректерді қолданып, ғимараттарды Рихтер шкаласы бойынша 8 балдық жер сілкінісіне төтеп беруге қабілетті етіп салу туралы талабы болды, ал қытайлықтар мен ресейліктер 7 балға қанағаттанғысы келді. Қытай Ұлттық қорғаныс министрлігінің байланыс саласын басқарған, бастапқыда Шығыс Германияның ұсынысын қолдаған коммуникация саласының маманы Ван Чжэнь осы зауыттың неміс тарапынан сатып алынуына жақсы баға берді. Құрылыс жұмыстарының шыңында 100-ден астам Шығыс Германияның шетелдік сарапшылары жобада жұмыс істеді. Олардың 22 зауыты құрылыс материалдарын жеткізіп берді; сонымен қатар, Совет Қызыл Армиясының Шығыс Германияның өнеркәсіптік өндірісіне салған үлкен әсері салдарынан жеткізілімдерде кешігулер болды. Жабдықтар тікелей Совет Одағы арқылы Транссибір темір жолымен тасымалданды, ал Пекин темір жол станциясы мен Донгцзяо станциясы арасындағы 15 шақырымдық темір жол желісі зауытқа қызмет көрсету үшін арнайы салынды. Калтехте білім алған ғалым Луо Пейлин (罗沛霖), 1951-1953 жылдары дайындық тобының бұрынғы басшысы, құрылыс кезеңінде 718 бірлескен зауытының бас инженері болды. Қазір Пекинде зейнеткерлікте жүрген Луо бұрынғы әріптестерінің естелігінде кедергілерге толы жобаға адал, мінсіздікке ұмтылған адам ретінде сақталған.

The Dashanzi factory complex began as an extension of the "Socialist Unification Plan" of military industrial cooperation between the Soviet Union and the newly formed People's Republic of China. By 1951, 156 "joint factory" projects had been realized under that agreement, part of the Chinese government's first Five Year Plan. However, the People's Liberation Army still had a dire need of modern electronic components, which were produced in only two of the joint factories. The Russians were unwilling to undertake an additional project at the time and suggested that the Chinese turn to East Germany where much of the Soviet Union's electronics equipment was imported. So at the request of then Premier Zhou Enlai, scientists and engineers joined the first Chinese trade delegation to East Germany in 1951, visiting a dozen factories. The project was green lighted in early 1952 and a Chinese preparatory group was sent to East Berlin to prepare design plans. This project, which was to be the largest by East Germany in China, was then informally known as Project #157. The architectural plans were left to the Germans, who chose a functional Bauhaus influenced design over the more ornamental Soviet style, triggering the first of many disputes between the German and Russian consultants on the project. The plans, where form follows function, called for large indoor spaces designed to let the maximum amount of natural light into the workplace. Arch supported sections of the ceiling would curve upwards then fall diagonally along the high slanted banks or windows; this pattern would be repeated several times in the larger rooms, giving the roof its characteristic sawtooth like appearance. Despite Beijing's northern location, the windows were all to face north because the light from that direction would cast fewer shadows. The chosen location was a 640,000 square meter area in Dashanzi, then a low lying patch of farmland northeast of Beijing. The complex was to occupy 500,000 square meters, 370,000 of which were allocated to living quarters. It was officially named Joint Factory 718, following the Chinese government's method of naming military factories starting with the number 7. Fully funded by the Chinese side, the initial budget was enormous for the times: 9 million Rbls or approximately 140 million RMB (US$17 million) at today's rates; actual costs were 147 million RMB. Ground was broken in April 1954. Construction was marked by disagreements between the Chinese, Soviet and German experts, which led at one point to a six month postponement of the project. The Germans' harshest critic was the Russian technology consultant in charge of Beijing's two Soviet built electronics factories (714 and 738), who was also head consultant of the Radio Industrial Office of the Second Ministry of Machine Building Industry. The disputes generally revolved around the Germans' high but expensive quality standards for buildings and machines, which were called "over engineering" by the Russians. Among such points of contention was the Germans' insistence, historical seismic data in hand, that the buildings be built to withstand earthquakes of magnitude 8 on the Richter scale, whereas the Chinese and Russians wanted to settle for 7. Communications expert Wang Zheng, head of Communications Industry in the Chinese Ministry of National Defense and supporter of the East German bid from the start, ruled in favor of the Germans for this particular factory. At the height of the construction effort, more than 100 East German foreign experts worked on the project. The resources of 22 of their factories supplied the construction; at the same time, supply delays were caused by the Soviet Red Army's tremendous drain on East Germany's industrial production. The equipment was transported directly through the Soviet Union via the Trans Siberian railway, and a 15 km track of railroad between Beijing railway station and Dongjiao Station was built especially to service the factory. Caltech educated scientist Luo Peilin (罗沛霖), formerly head of the preparatory group in 1951 1953, was Head Engineer of Joint Factory 718 during its construction phase. Luo, now retired in Beijing, is remembered by his former colleagues as a dedicated perfectionist whose commitment to the obstacle strewn project was a major factor of its eventual success.

Өнерлік қайта тууы

Дашанзи фабрикасының кешені Бейжіңдегі заманауи суретшілер қауымы жаңа орын іздеп жүрген кезде бос қалды. Авангардтық өнерге үкімет жағымсыз қарады және қауымдастық дәстүрлі түрде қаланың шетінде орналасқан еді. 1984 жылдан 1995 жылға дейін олар Бейжіңнің солтүстік-батысындағы Ескі жазғы сарайға жақын, қираған үйлерде жұмыс істеді, содан кейін олардан шығарылды. Содан кейін көптеген суретшілер қала орталығынан бір сағаттан астам жол жүрген шығыс Тонг округіне (қазіргі Тонгчжоу ауданы) көшіп кетті. 1995 жылы Бейжіңдегі Орталық көркемсурет академиясы (CAFA) қойма және шеберхана іздеп, сол кезде тоқтап тұрған 706-шы зауытқа орналасты. Уақытша көшіру тұрақтыға айналды және 2000 жылы Суй Цзяньгуо, Мүсін кафедрасының деканы, өзінің студиясын осы аймақта ашты. Мүсіншілердің жұмыс орындары әрдайым келушілерге ашық болды, ондағы ондаған жұмысшыларды көруге болады. 2003 жылға қарай 30-дан астам суретші, дизайнер және баспагерден тұратын көркемдік қауым қалыптасты. Ауданға алғаш қоныстанған шығармашылдардың арасында суретші Сюй Ён, дизайнер-суретші Хуан Руй, баспагер Роберт Бернелл, суретші Ли Сонсонг және Бейжің-Токио өнер жобаларының Табата Юкихито болды. 798-ші зауыттың 400 м² негізгі аумағындағы бұл кеңістік арт-дистрикттің символы болған биік аркалы төбелерімен алғаш рет жаңартылды. 2002 жылы «Бейжіңнің жүзуі» (кумулятор: Фэн Бойи) көрмесі 1000-нан астам адамды тартты және аймаққа деген кең таралған қызығушылықтың бастамасы болды. 2002 жылы Хуан Руй (黄锐) және хутонг фотографы Сюй Ён (徐勇) BTAP-қа жақын 798 Space галереясын (时态空间) ашты. Фестивальдегі ең әйгілі оқиғалардың бірі – перформанс суретшісі Хе Юньчанның өзін желдетуге арналған екі құбыры бар ағаш қорапқа қамап, 24 сағат бойы сол жерде қалуы, содан кейін оны қашап шығарды, бұл «Бұл өнер ме?» деген мәселені тудырды. «Шоқ» көрмелері арт-дистриктте жиі өткізіледі. 2008 жылы Италиядан келген шетелдік суретшілердің көрмелері өте маңызды болды («Рабарама. Италиялық форма», AnniArt галереясы 798): Рабарама және Чезаре Берлингьери.

The Dashanzi factory complex was vacated at around the time when most of Beijing's contemporary artist community was looking for a new home. Avant garde art was frowned upon by the government and the community had traditionally existed on the fringes of the city. From 1984 to 1995, they worked in run down houses near the Old Summer Palace in northwestern Beijing, until their eviction. Many then moved to the eastern Tong County (now Tongzhou District), more than an hour's drive from the city center. Then in 1995, Beijing's Central Academy of Fine Arts (CAFA), looking for storage and workshop space, set up in the now defunct Factory 706. The temporary move became permanent and in 2000 Sui Jianguo, Dean of the Department of Sculpture, located his own studio in the area. The cluttered sculpture workshops have always remained open for visitors to peek at the dozens of workers milling about. By 2003, an artistic community of over 30 artists, designers, and publishers had developed. The first creatives to take residence in the district included artist Xu Yong, designer artist Huang Rui, publisher Robert Bernell, painter Li Songsong, and Beijing Tokyo Art Projects' Tabata Yukihito. Inside a 400 m2 division of Factory 798's main area, this was the first renovated space featuring the high arched ceilings that would become synonymous with the Art District. BTAP's 2002 opening exhibition "Beijing Afloat" (curator: Feng Boyi), drew a crowd of over 1,000 people and marked the beginning of the popular infatuation with the area. In 2002, Huang Rui (黄锐) and hutong photographer Xu Yong (徐勇) set up the 798 Space gallery (时态空间) next to BTAP. One of the most (in)famous displays at the Festival was performance artist He Yunchang having himself cemented shut in a wooden box with only two pipes for ventilation, and staying there for 24 hours before being chiseled out, prompting the proverbial "Is it art?" questionings. "Shock" exhibitions have become increasingly common in the Art District. In 2008 there were notable exhibitions of foreign artists from Italy ("Rabarama. Italian Shape", AnniArt Gallery 798,): Rabarama and Cesare Berlingeri.

Гентрификация

Ауданның танымалдылығы 2002 жылы BTAP және 798 Space ашылғаннан бері күрт өсті, көптеген галереялар, лофттар, баспа фирмалары, дизайн компаниялары, жоғары санаттағы тігіншілер дүкендері, кафелер мен тақырыпты мейрамханалар ашылды. 2003 жылы шамамен 30 суретші мен ұйым аймақта студиялар мен кеңселер ашты, ал тағы 200-ге жуығы көшіп келу тізімінде тұрды. Чжоу Иннің "Vibes" сияқты, фетиш кештерімен танымал сәнді клубтар да пайда болды. Бұрынғы зауыттың асханасы Ли Сюэбинге немесе "Бинг Бингке" (冰冰) тиесілі Ян клубына (仁俱乐部) айналды, ол сонымен қатар Санлитунның Jam House-ының иесі және Пекиннің танымал қоғамдық қайраткері мен жазушысы. 2003 жылдың наурыз айында "Ян" клубында Morcheeba өнер көрсетті. Аймақтың "бірлестік рухына" сәйкес, Дашанзидегі галереялар мен кеңістіктердің көпшілігі көрмешілер мен келушілерден ақы алмайды. Олар көбінесе табысты мода көрсетулері мен корпоративтік іс-шараларды ұйымдастыру арқылы өзін қамтамасыз етеді. Мысалы, Sony 798 кеңістігінде жаңа өнімнің тұсаукесерін өткізді, ал Omega сағат компаниясы "Ян" клубында мода көрсетуін ұсынды. Christian Dior, Royal Dutch Shell және Toyota сияқты компаниялар да іс-шаралар өткізді, тіпті супермодель Синди Кроуфорд та келді. Ли Кашиннің Cheung Kong Holdings компаниясы да ауданда іс-шара өткізді, бұл жерді бағалауға тырысатын жылжымайтын мүлік индустриясының ниеттерін еске түсірді, бұл кейбір адамдарды алаңдатты. Осылайша, Дашанзи қазір Пекиннің жаңадан пайда болған "БоБо" (буржуазиялық богема) қауымдастығының орталығына айналды. Хуан Руи мен Сюй Ён осы топтың жарқын өкілдері. Жергілікті гуру ретінде белгілі суретші, куратор және сәулетші Ай Вэйвэй (艾未未) ерекше көзге түседі, оның фабрика кешенінің сыртындағы Каочандидегі жеке үйі тренд белгіледі. Жалға алу бағасын реттеу болмағандықтан, арендаторлардың шығындары артты. 2000-2001 жылдары жалға алу құны бір шаршы метрге тәулігіне 0,8 юаньды (24 юань немесе айына 2,90 АҚШ доллары, шамамен 0,27 АҚШ доллары шаршы футқа) құрады. 2003 жылы баға айына 30 юаньға дейін сәл өсті, ал 2004 жылы екі есеге өсіп, 60 юаньға (0,67 АҚШ доллары шаршы футқа) жетті. Кеңістіктердің орташа ауданы 200-400 шаршы метрді құрайтындықтан және бөлмелерді жаңарту мен заманауи құрылғылармен жабдықтауға кететін шығындарды ескергенде, жалпы шығындар жоғары болуы мүмкін. Гентрификацияның тағы бір белгісі – галереялардың жанында тұрған сәнді автомобильдердің санының артуы. Жергілікті суретші Жао Банди Пекиндегі алғашқы Alfa Romeo кабриолетін сатып алды. Резидент суретшілер мен олардың демеушілерінің бір бөлігі (бірақ барлығы емес) аймақтың басқа тұрғындарымен салыстырғанда бай. Қалған фабрика жұмысшыларының жағдайы одан да қиын. Кейбір шеберханалар әлі де шағын көлемде жұмыс істейді, көбінесе автокөлік жөндеумен немесе өнеркәсіптік кір жуумен айналысады. Нью-Йоркте білім алған өнер сыншысы және кураторы Чжан Чжаохуи және Дашанзидің жаңа тұрғыны архитектор Чжу Цзюнь сияқты жергілікті суретшілер өнер ауданының өнерден гөрі көрерменге арналғанын сынады. Чжанның айтуынша: "Көптеген суретшілер өнермен шұғылдану үшін келмейді. Олардың көпшілігі тек өнерлерін көрсету және сату мүмкіндігі үшін немесе жай ғана кештер өткізу үшін келеді". (China Daily) Алайда, Жаң Ю сияқты жас суретшілер бұл атмосфераны мансабын құруға өте қолайлы деп санайды. Бір жаздың ішінде Дашанзи өнер ауданындағы Platform China Contemporary Art Institute және Unlimited Art Gallery осы жас суретшіге екі жеке көрме ұйымдастырды.

The district's popularity has exploded since the opening of BTAP and 798 Space in 2002, with scores of galleries, lofts, publishing firms, design companies, high end tailor shops, and cafés and fancy restaurants setting up. In 2003, around 30 artists and organizations had set up studios or offices in the area, with 200 more reportedly on the waiting list to move in. Fashionable clubs also sprang up such as Zhou Ying's "Vibes", known for its fetish nights. A former factory cafeteria became Yan Club (仁俱乐部), owned by well known Beijing socialite and writer Li Xuebing or "Bing Bing" (冰冰), also owner of Sanlitun's Jam House. Notable performers at Yan included Morcheeba in March 2003. In keeping with the area's "community spirit", most galleries and spaces in Dashanzi do not charge either exhibitors or visitors. Instead, they generally sustain themselves by hosting profitable fashion shows and corporate events; among others, Sony had a product launch gala at 798 space, and watchmaker Omega presented a fashion show at Yan Club. Others include Christian Dior, Royal Dutch Shell and Toyota; supermodel Cindy Crawford also made an appearance. Even Li Ka shing's Cheung Kong Holdings held an event in the district, which some found unsettling given the real estate industry's designs on the land it sits on. As such, Dashanzi is now a center of Beijing's nascent "BoBo" (bourgeois bohemian) community. Huang Rui and Xu Yong are good representatives of the type. A local guru of sorts is artist/curator/architect Ai Weiwei (艾未未), whose self designed house in Caochangdi just outside the factory complex was a trend setter. In the absence of any rent control, tenants' costs have escalated. In 2000–2001, rents were 0.8 RMB per square metre per day (24 RMB or US$2.90/m2/month, or about US$0.27/sq. foot/month). They increased slightly to 30 RMB/m2/month in 2003, and then doubled to 60 RMB/m2/month (US$0.67/sq. foot/month) in 2004. Total costs can be quite high considering the average 200–400 m2 area of the spaces, and the overhead of renovating and retrofitting the rooms to use modern appliances. Another sign of creeping gentrification is the increasing number of luxury cars parked near the galleries; local artist Zhao Bandi purchased the first Alfa Romeo convertible in Beijing. Some (but not all) of the resident artists and their patrons are quite rich compared to other occupants of the area, the remaining factory workers. Some of the workshops are still operational on a small scale, mostly doing car repair or industrial laundry. Some local artists such as Zhang Zhaohui, a New York trained art critic and curator, and architect Zhu Jun, a new Dashanzi resident, have criticized the Art District as being less about art and more about show. Says Zhang: "Few of the artists come to seriously practice art. Most of them just come for opportunities to exhibit and sell works or just have parties and gatherings." (China Daily) On the other hand, young artists like Zhang Yue find this atmosphere particularly conducive to establishing one's career. In the course of one summer, Dashanzi Art District's Platform China Contemporary Art Institute and Unlimited Art Gallery afforded this rising artist two well received solo shows.

Жабылудан бас тарту

718 бірлескен фабриканың кезінде Дашанзи қала орталығынан тыс жерде орналасқандығы үшін таңдалды. Кейіннен сол жерге көшіп келген суретшілер де қаланың шетінен тартылды. Алайда, қазіргі уақытта бұл аймақ Астана әуежайы мен Пекин қаласының орталығы арасындағы стратегиялық дәлізде, әуежайдың жылдам жолының бойында орналасқан. Қытайдың қазіргі жылжымайтын мүлік көпіршігі жағдайында жақын болашақта ауданның қиратылуы әбден мүмкін. Дамудың белгілері жобаның батыс кіреберісінде, Jiuxian және Hongyuan қымбат пәтерлік мұнараларының арасында көрініп тұр. Қазіргі уақытта Дашанзиді Жоңгуанкунға ұқсас жоғары технологиялық аймаққа айналдыру үшін көршілес өнеркәсіптік паркті кеңейтуді талап ететін барлық үкіметтік жобалар бар. Осылайша, Seven Star Group компаниясы әлі де жұмыс істеп жүрген 10 000 жұмыскердің бір бөлігін қайта жұмысқа орналастырмақ. Суретшілер мен сәулетшілердің ықпалды өкілдері түрлі мемлекеттік органдарға ескі ғимараттарды сақтауға рұқсат беру үшін, Пекинде жоқ мәдени орталықты табиғи түрде дамытуға көмектесу үшін лобби жасап жатыр. 2003 жылы Халықаралық сәулетшілер салоны әртүрлі халықаралық сәулет қауымдастықтарынан және Бернард Цхуми және Куп Химмельблаудың Вольф Прик сияқты танымал сәулетшілерді Factory 798 сияқты тартымды кеңістіктердің халықаралық дизайн қауымдастығы үшін қаншалықты маңызды екенін атап көрсетуге көмектесті. Олар мұндай қауымдастықтар маңызды екенін атап өтті, егер Пекин және Қытай тек арзан өнім өндірудің орнына шығармашылық дизайнның негізгі көзіне айналуы керек. (Бұл мәселе Қытайда зияткерлік меншік құқығын қорғау саласында кең ауқымды әсер етеді. Кейбір сарапшылар Қытай өзінің зияткерлік меншік көзі болған кезде ғана жергілікті зияткерлік меншік заңдары күшіне енеді деп санайды.) Лоббистік жұмыстың маңызды қатысушысы - 2004 жылы 12-ші Ұлттық халық конгресінің депутаты болып сайланған Цинхуа университетінің өнер және дизайн академиясының профессоры, мүсінші Ли Сянкюнь. Ли ақпан айында муниципалдық үкіметке ресми заң жобасын ұсынды, онда қирату жоспарларын тоқтатуды және ғимараттарды олимпиадалық деңгейдегі мәдени орталық ретінде сақтауды сұрайды. Бейжіңдегі Central Academy of Fine Arts және Оңтүстік Калифорнияның Архитектура институты сияқты сәулет мектептерінің профессорлары ғимараттарды сақтауды қамтитын аймақтың әртүрлі даму жоспарларын ұсынды, бірақ олар қаржы жағынан тиімді болып көрінбейді. Сонымен қатар, құрылысшылардың экономикаға деген сезімін пайдаланып, Нью-Йорктегі Гринвич Виллидж пен Сохомен ұқсастықтарды көрсетуге тырысты, мұнда жылжымайтын мүліктердің жоғары табыстылығы бұрынғы өнеркәсіптік суретшілердің тұрғын үйлерінің болуымен байланысты. Осы дәлелдер әлі күнге дейін ескерілмеген. 2004 жылы Seven Star Group жаңа кеңістіктерді жалға беруді тоқтатты және барлық жаңартуларға тыйым салды. Жалға алушылар өз кеңістіктерін бөлшектеп, жалға беруді бастады, оған жауап ретінде Топ мәдени ұйымдарға немесе шетелдіктерге жалға беруді тыйым салуға тырысты, бұл суретшілерді қуып шығаруды үміттенді. Кейбір жалға алушылардың жалға алу келісімшарттары бірнеше жылға жарамды болғанмен, оларға 2005 жылдың 31 желтоқсанында үйлерді босату туралы ультиматум берілді. 2006 жылы халықтың наразылығы аяусыз болды, әлемнің көрнекті мәдени ұйымдары да осыған үн қатты. SevenStar, бұрынғы фабрика жұмысшыларына арналған зейнетақы қорының басқарушысы ретінде қызмет ететін үкіметтің жетекшілік ететін консорциумы және әлемдегі ең ірі заманауи қытай өнерінің коллекциясын жинаған бельгиялық меценат Гай Ульенс, Бостондық Sasaki Associates дизайн фирмасына аудандарды тұрақты табыс көзіне айналдыруды көздейтін, сонымен қатар Қытайдың өркендеген өнер сахнасына өте қажетті орынды қамтамасыз ететін жоспарды жасауға тапсырды. Бұл жоспар көбінесе қызығушылықтары әртүрлі көптеген мүдделі тараптарды ынталандыруы керек еді. Біріншіден, Пекиннің қалалық билігі ауданның көрнекті және танымал болуын қамтамасыз еткісі келді. Екіншіден, жер иеленуші SevenStar Group компаниясына бұрынғы зауытта жұмыс істегендердің зейнетақы қорын қаржыландыру үшін тұрақты табыс ағынын жасау қажет болды. Үшіншіден, 798-ге инвестиция салған халықаралық және қытайлық коммерциялық емес мәдени мекемелер, мысалы, UCCA Қазіргі заманғы өнер орталығы мәдениетке назар аударып, ауданның ерекше сипатын қорғағысы келді. Соңында, көршілес аудандар тұрғындары қоғамдық саябақтардың, демалыс орындарының және жұмыс орындарының қажеттігі туралы айтты. Бұл дауыстардың барлығын тең қарастыра отырып, Sasaki Associates компаниясының 798-ге арналған жоспары, жаңартуға ұзақ мерзімді көзқараспен келісімге келуге тырысты. Нақты принциптер мен егжей-тегжейлі нұсқаулармен бастап, жоспар ауданның құндылықтарын бекіту мүмкіндігі болды. Қаланың алаңдаушылығын жою үшін жақын жердегі көлік станцияларынан қосылыстар күшейтілді, тарихи ғимараттар тізімделді және оларды сақтау және қайта пайдалану жөніндегі нұсқаулар белгіленді. Содан кейін, жаңа ғимараттарды жалға алудан табыс табудың ұзақ мерзімді стратегиясы іске асырылды. Ұсынылған өнер мектебі, суретшілердің тұру бағдарламасы және жалға алушылардың шығармашылық салаға қатысуы талабы мәдени мекемелерге 798 жаңа таланттар мен идеяларды тартатынына сенімділік берді. Соңғысы ретінде, көптеген саябақтар мен алаңдар қоғамдық кеңістіктерге деген қажеттілікке жауап берді. 2007 жылдың соңына қарай ауданның арнайы өнер аймағы ретінде жалғастыруы шешілді. 2009 жылы аудан жаңартылып, гүлденуде. 798-дің тастап кетілген фабрика ғимараттары жаңа мұражайларға, галереяларға және кафелерге айналды. Егістік жерлер мен бұрын жасырын болған аулалар сыртқы мүсіншілік, сән көрсетулер және басқа да мәдени шараларға арналған орындар ретінде қайта пайда болды. Қосылыстар жаңартылды, жаңа галереялар ашылды және кафе мәдениеті қалыптасуда. Эпизодтық студиялар мен жұмыс орындарының шағын жиынтығы ретінде басталган бұл орын Пекиндегі Тыйым салынған қала мен Ұлы Қытай қорғанынан кейін үшінші ең көп танымал орынға айналды.

In the days of Joint Factory 718, Dashanzi was chosen for its peripheral position well outside the city center. The artists who later moved there were attracted from the fringes of the city as well. However, the area today sits right on the strategic corridor between the Capital Airport and downtown Beijing along the Airport Expressway. In the context of China's current real estate bubble, the district is highly likely to be demolished in the near future. Hints of development are already appearing with the western entrances of the complex flanked by the Jiuxian and Hongyuan luxury apartment towers. There are all the current government projects which call for the expansion of the neighboring industrial park to turn all of Dashanzi into a high tech development zone similar to Zhongguancun. Landowner Seven Star Group thus hopes to re employ some of the 10,000 laid off workers it is still responsible for. Influential members of the artist community and architects are lobbying various government instances to persuade them to allow the old buildings to remain, to help grow organically a cultural center that Beijing otherwise lacks. In 2003, International Architects Salon roped in architects from various international architectural associations and renowned architects like Bernard Tschumi and Coop Himmelblau's Wolf Prix to help emphasize how important attractive spaces like Factory 798 are to the international design community. They point out that such communities are important if Beijing, and China, is to become a major source of creative design instead of mere low cost low value added manufacturing. (This issue has far reaching implications in the domain of intellectual property protection in China some experts believe that the local IP laws will start to be enforced only when China becomes a source of its own intellectual property.) A crucial participant in the lobbying effort is resident sculptor Li Xiangqun, professor at the Academy of Arts and Design of Tsinghua University, who was elected deputy of the 12th National People's Congress in 2004. Li presented the municipal government with a formal bill in February, requesting the suspension of the destruction plans and preservation of the buildings as part of an Olympic caliber cultural center. Professors from architecture schools such as Beijing's Central Academy of Fine Arts and the Southern California Institute of Architecture have proposed various development plans for the area that involve preserving the buildings, although those do not appear especially profitable financially. Meanwhile, attempts have been made to appeal to the developers' sense of economics by pointing out similarities with New York's Greenwich Village and SoHo, where the high profitability of real estate is due partly to the presence of former post industrial artists' dwellings. Those arguments have so far been ignored. In 2004, Seven Star Group froze the rental of new spaces and prohibited all renewals. Tenants resorted to subdividing and subleasing their spaces, to which the Group responded by attempting to forbid subleasing to cultural organizations or to foreigners, hoping to drive out the artists. Tenants, despite some of them having leases still valid for several years, were given the ultimatum of December 31, 2005 to vacate the premises. By 2006, public outcry was relentless, and prominent cultural organizations from around the world spoke up. An unlikely duo including SevenStar, a government led consortium acting as stewards of a pension fund for former factory workers, and Guy Ullens, a Belgian philanthropist who had amassed the world's largest collection of contemporary Chinese art, commissioned Boston based design firm Sasaki Associates to produce a vision plan which sought to re purpose the district into a stable source of revenue while providing a much needed destination for China's burgeoning arts scene. The plan needed to inspire multiple stakeholders with often divergent interests. First, the city government in Beijing wanted to ensure that the district would a visible and acclaimed destination. Second, the land holder, SevenStar Group, needed to generate a sustainable revenue stream to endow the pension fund of former factory workers. Third, international and Chinese non profit cultural institutions investing in 798 such as the UCCA Center for Contemporary Art wanted to focus on culture and protecting the district's distinctive character. Finally, residents of adjacent neighborhoods were vocal about the need for community parks, recreation, and job opportunities. Considering these voices equally, the Sasaki Associates master plan for 798 endeavored to reach consensus with a long game approach to redevelopment. Leading with clear principles and detailed guidelines, the plan was an opportunity to codify the values of the district. To address the city's concerns, connections from nearby transit stations were strengthened, historic buildings were cataloged, and guidelines for their preservation and adaptive reuse were outlined. Next, a long term strategy for obtaining revenue from new building leases was realized. A proposed arts school, artist in residence program, and requirements that tenants are involved in a creative industry provided cultural institutions with a sense that 798 would attract new talent and ideas. Last, multiple parks and plazas responded to community desire for more public open space. By the end of 2007, it was decided that the area would continue in its current format of a special art zone. In 2009, the area has been refurbished and is thriving. 798's abandoned factory buildings have been transformed into new museums, galleries, and cafes. Fallow fields and once hidden courtyards have reemerged as settings for outdoor sculpture, fashion shows, and other cultural events. The roads have been repaved, new galleries have opened, and a cafe culture is emerging. What began as a small collection of ephemeral studios and other workspaces has become the third most visited destination in Beijing, after the Forbidden City and the Great Wall.

Кітап сілтемелері

Хуан Руй (黄锐), редактор (2004). Пекин 798: Қытайдағы өнер, сәулет және қоғам туралы ойлар (798工厂：创造北京的新艺术街、建筑、社会). Гонконг: Timezone 8 / Thinking Hands (现代书店艺术书屋 / 思想手设计). Цзу Янь, Инь Цзинань және Ли Цзяньшудың еңбектерімен (2004). 798: Фотографиялық күнделік. Гонконг: Timezone 8. Е Йин (叶滢), «Трансмутация 798» («窑变798»), Жаңа жұлдыз баспасы, Пекин, 2010.