Кіріспе

Қытай-американдық суретші (1948–2021)

Хун Лю (劉虹) (17 ақпан 1948 – 7 тамыз 2021) – Қытайда туған американдық заманауи суретші. Ол негізінен суретші болған, сонымен қатар аралас техникада және нақты орынға арналған инсталляциялармен де жұмыс істеді. Қытайдан АҚШ-та мансап құрған алғашқы суретшілердің бірі болды. 1998 және 1999 жылдары Людің туындыларынан жасалған он жылдық ретроспективалық көрме АҚШ-тағы көптеген қалаларды аралады. "Көшпенді рухтар: Хун Людің өнері" – Людің 40-тан астам коллекциясынан алынған суреттерін қамтитын ретроспективалық жинақ.

Қытайдағы ерте өмір және еңбек

Хун Лю 1948 жылы Қытайдың Чанчунь қаласында дүниеге келді. Ол туғаннан кейін көп ұзамай әкесі Қытайдың Гоминьдан партиясының мүшесі болғандықтан түрмеге қамалды. 1958 жылы Хун Лю 10 жасында әпкесімен бірге Пекинге келіп, танымал 北师大 女附中 (қазіргі Пекин Нормалдік университетіне қарасты эксперименталды жоғары мектеп) оқуға түсті. 1970 жылы, Қытайдағы Мәдени революция басталғанына екі жыл өткен соң, Лю Хуайроуға, Пекин маңындағы шағын ауылға жіберілді. 1968 жылдан 1972 жылға дейін ол жергілікті ауыл тұрғындарымен бірге өмір сүрді және жұмыс істеді. 1975 жылы Пекин мұғалімдер институтын бітірді, ал Пекиндегі Орталық көркемсурет академиясында қабырғаға сурет салу бойынша аспирантурада оқыды. Студент кезінде Людың өнер біліміне қатаң шектеулер қойылды. Студенттер еліктеуге міндетті болған шектелген және академиялық стиль Людің пікірінше, сандар бойынша сурет салу сияқты еді. Сурет салуға көмектесу үшін камераларды пайдалануға тыйым салынғанмен, Лю Хуайроудағы жергілікті шаруаларды отбасыларымен бірге жасырын түрде суретке түсіріп, олардың суреттерін салды. Бұл сондай-ақ тарихи естеліктердің жоғалуының метафорасы ретінде қарастырылады: өнер сыншысы Билл Берксон Людың картиналарындағы тамшыларды "еске ұқсас" деп сипаттап, "[ес] бұрмаланады" деді. Көптеген туындылар суретшінің 19 ғасырға тән қытайлық фотосуреттер жинағынан алынған, олардың көпшілігі әйелдердің жыныстық қызметін ұсынады. Лю өзінің суреттері "оларға, ұмытылғандарға жаңа өмір сыйлайды" деп сенді. Куратор Рене де Гусман айтқандай, оның суреттері қытай тарихының және естеліктерінің егжей-тегжейін американдық көрерменге жеткізеді. Сан-Францискодағы Заманауи өнер мұражайына жазған Келли Людың суреттері "тарихи фотосуреттердің құжаттамалық сенімділігіне күдік тудырады, оларды сурет салудың терең ойлауға жетелейтін процесіне ұшыратады. [ ] Оның суреттеріндегі мағынаның көп бөлігі фотосуреттерге негізделген бейнелерді жуу және тамшылау тәсілінен туындайды, бұл естеліктің тарихқа айналуын көрсетеді". "Америкалық Exodus" сериясында Лю американдық тақырыптарға назар аударады, Доротея Ланге фотосуреттерінен кейін Тозаңды дала және Ұлы депрессияның суреттерін жасайды. "Сүйіспеншілік құдайы / Еркіндік құдайы" сияқты туындыларда маңызды аралас материалдар (көбінесе антикалық немесе қолмен жасалған заттар) қолданылады, олар туындыға тікелей бекітіледі немесе оның жанында орналастырылады. Лю өзінің инсталляциялық жұмыстарын муральші ретінде қолданған қағидалардың жалғасы ретінде қарастырды: "үлкен ауқымда жұмыс істеу және жағдайдың ерекшелігін ескеру қабілеті. Инсталляция жасау үшін жұмысты үшінші өлшемге жылжыту жеткілікті болды". Людың суреттері көбінесе тақырыптың контурларына сәйкес жасалған арнайы кенептерді пайдалану арқылы мүсіндік өлшемділікке ие болады. "Менің құпия бостандығым" атты сериясындағы миниатюралық пейзаждар Людың Да Дулиангеде болған кезінде жасалған, күнделікті өмірдің көріністерін бейнелейді. Олардың атауы олардың жасалуындағы бүлікшілдік рухқа сілтеме жасайды: Лю кішкентай бояу қорабы мен щеткаларды шапанының астына жасырып, әр кішкентай суретті жылдам бояды. Джефф Келли Людың "сол кездегі Қытайдағы мақсаты радикалды болды: мемлекеттік идеологияға немесе партиялық директиваға қызмет ету емес, жай ғана сурет салу. Сурет салудың таза ләззатын сезіну".

Иммиграция және шетелдіктердің тұруы туралы көрме

Лю 1984 жылы АҚШ-қа көшіп келді. Ол Сан-Диегодағы Калифорния университетінің 1986 жылғы түлегі. 1988 жылы Сан-Францискодағы Capp Street Project жобасында резидент-суретші ретінде Лю иммигранттық мәртебесімен байланысты жеке бастың мәселесіне баса назар аударатын бірқатар туындылар жасады. Олардың арасында осы аттас «Шет елдік резидент» (Resident Alien) картинасы болды. Бұл Людың алғашқы автопортреті болды, онда суретші өзінің жасыл картасының үлкейтілген нұсқасын бірнеше айқын өзгерістермен бейнеледі, мысалы, оның 1948 жылғы туған күні 1984 жылға, көшіп келген жылына айналды, ал оның есімі «Fortune Cookie» деген сөздермен ауыстырылды. Бұл туындылардың көрмесі Люға өнер әлемінде алғашқы маңызды назар аударуға мүмкіндік берді; «Шет елдік резидент» картинасы кейіннен гендерлік идентиті және әйелдер зерттеулері саласындағы ғалымдармен, сондай-ақ өнер тарихшыларымен көптеген зертеулерге және интерпретацияларға ие болды. Донг Исбистер «Шет елдік резидентті» «диаспоралық сана» арқылы түсінудің тиімді екенін айтады, себебі Лю өзінің тыңдаушыларынан «иммиграцияға байланысты құқықтық, нәсілдік және гендерлік мәселелерге қатысты оның денесінің қалай орналасқанын және бейнеленгенін қарастыруды» сұрайды. Сурет «этникалық, ұлттық және трансұлттық идентиті арасындағы шиеленісті» көрсетеді; сонымен қатар, Лю «өзіне таңылған стереотиптерге бойын үйіре беруге қарсылық танытып, өзінің жеке даусын қосады».

"Джиу Джин Шан (Ескі алтын тау) "

Людің «Жиу Цзинь Шан» (1994) инсталляциялық жұмысы М. Х. де Янг еске алу мұражайының тапсырысымен жасалған. Бұл жұмыста Лю 200 000 сәлемдесу печеньелерінен теміржол торабын жабатын «алтын тау» құрады. Жолдардың қиылысы Шығыс пен Батыстың мәдени тоғысуын, сондай-ақ трансконтиненталдық теміржолдың Сьерра-Невада кезеңін салу кезінде қаза тапқан қытай иммигранттарын еске салады. «Жиу Цзинь Шан» (Ескі алтын тау) 2013 жылы Миллс колледжінің өнер мұражайында «Хун Лю: Құрбандықтар» көрмесі аясында да орнатылды. Оукленд порты бұл инсталляцияны 300 000 долларға тапсырды. Инсталляцияда 80 кран бейнеленген, олар үйлерін тастап кетіп жатқан немесе саяхаттан оралып келе жатқан адамдарға демеу беру және құт-береке тілеу үшін жасалған. Лю картинаны эмальмен, өзінің ерекше стилінде – бояудың тамшылауына рұқсат беру арқылы суреттеді.

Жүректерді шақыру ретроспективті

"Аруақтарды шақыру: Хун Людің өнері" – Лиудің туындыларының ретроспективті жинағы, оның ішінде 80-ге жуық картина, сонымен қатар фотосуреттер, зерттеулер мен эскиздер жинағы. Бұл оның ең толық көрмесі болып табылады, онда 40-тан астам жеке коллекциядан суреттер қойылған. Көрме Людің 1960 жылдардың соңынан бастап өнер жолындағы барлық туындыларын қамтиды. Бұл картиналар оның жеке тарихымен, Маолық режим, Ұлы серпіліс және Мәдени революция тәжірибесімен, сондай-ақ ежелгі Қытай тақырыптарымен байланысты. Калифорнияның Окленд мұражайының бас кураторы Рене де Гусман Хунг Люмен бірлесіп көрмені ұйымдастырды. Суретші көрмені "Мен қайдан келгенімді, неге қызығушылық танытқанымды және Қытайда не істеуге болатынын толық қамтитын толық айналым" деп сипаттады.

Сыйлықтар мен жетістіктер

Лю көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде Ұлттық өнер қорынан екі сурет салу стипендиясы және Джоан Митчелл стипендиясы. Басқа марапаттар қатарына Заманауи өнерді қолдау қоғамы (SECA) сыйлығы мен Eureka Fellowship кіреді. Ол Калифорния штатының Окленд қаласындағы Миллс колледжінде сурет салу профессоры болды, онда 1990 жылдан бастап 2014 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сабақ берді. Ол қайтыс болған кезде Сан-Францискодағы Де Янг мұражайында оның туындыларының қоры көрсетіліп тұрды. Көрме 2022 жылдың 7 тамызына дейін жалғасты. Лю қайтыс болғанға дейін Смитсоновтың Ұлттық портрет галереясында көрме дайындаумен айналысып жатқан. Хун Лю: Уәде етілген жерлердің портреттері 2021 жылдың 27 тамызында ашылып, 2022 жылдың 30 мамырында жабылды.