Кіріспе
Василий Данилович Соколовский (Васи́лий Дани́лович Соколо́вский; 21 шілде 1897 – 10 мамыр 1968) – Кеңес Одағының генералы, әскери теоретик, Кеңес Одағының маршалы және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қызыл Армия күштерінің қолбасшысы. Георгий Жуковтың штаб бастығы ретінде Соколовский Берлин шайқасын жоспарлауға және орындауға көмектесті. Ол сондай-ақ Шығыс Германиядағы Кеңес күштерінің басшысы және Кеңес Бас штабының бастығы болды. Ресей империясының Гродно қаласындағы белорусь шаруа отбасында туған Соколовский 1918 жылы Қызыл Армияға қосылып, Ресей азамат соғысы кезінде Орталық Азияда ерекше көзге түсті. Ол бірнеше штабтық лауазымдарды атқарды, соңында Германияның Кеңес Одағына басып кіруі алдында Бас штабтың орынбасары болды. 1941 жылдың соңында ол Мәскеу шайқасында кеңес әскерлерінің қарсы шабуылын үйлестіруге көмектесті және неміс әскерлерін астанадан ығыстырды. Кеңес Одағының Батыс майданының қолбасшысы ретінде ол Курск шайқасына және «Кутузов» операциясына қатысты. 1944 жылдың сәуірінде Соколовский Георгий Жуковтың басшылығымен 1-ші Украина майданының штаб бастығы болып тағайындалды және соғыс аяқталғанға дейін осы қызметте болды. Осы лауазымда ол Жуковтың Берлинді жаулауына көмектесті. Соғыстан кейін Соколовский 1946 жылдың шілдесіне дейін Германиядағы Кеңес күштерінің бас қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды, содан кейін бас қолбасшы және Кеңес әскери әкімшілігінің басшысы болды; ол сондай-ақ Кеңес Одағының маршалы атағын алды. 1949 жылы Соколовский Кеңес қорғаныс министрінің орынбасары болды, ал 1952 жылы Бас штабтың бастығы болып тағайындалды. 1960 жылы ол де-факто зейнетке шықты, бірақ әскери стратегия туралы еңбектерімен халықаралық деңгейде танымал болды. Соколовский 1968 жылы 70 жасында қайтыс болды.
Vasily Danilovich Sokolovsky (Васи́лий Дани́лович Соколо́вский; July 21, 1897 – May 10, 1968) was a Soviet general, military theorist, Marshal of the Soviet Union, and a commander of Red Army forces during World War II. As Georgy Zhukov's chief of staff, Sokolovsky helped plan and execute the Battle of Berlin. He also served as head of the Soviet Forces in East Germany and the Soviet Chief of the General Staff. Born to a Belarusian peasant family in Grodno in the Russian Empire, Sokolovsky joined the Red Army in 1918 and served with distinction in Central Asia during the Russian Civil War. He held a number of staff positions, eventually becoming Deputy Chief of the General Staff at the start of the German invasion of the Soviet Union. In late 1941, he helped coordinate the Soviet counter offensive at the Battle of Moscow and drove German forces from the capital. As commander of the Soviet Western Front, he then took part in the Battle of Kursk and Operation Kutuzov. In April 1944, Sokolovsky was named chief of staff of the 1st Ukrainian Front under Georgy Zhukov, a position he served until the end of the war. In that capacity, he helped execute Zhukov's capture of Berlin. After the war, Sokolovsky was named deputy commander in chief of the Soviet Forces in Germany until July 1946, when he was promoted to commander in chief and head of the Soviet Military Administration; he was also named a Marshal of the Soviet Union. In 1949, Sokolovsky became the Soviet Deputy Minister of Defense, and in 1952 he was made Chief of the General Staff. He had effectively retired by 1960 but achieved renewed international fame with his volumes on military strategy. Sokolovsky died in 1968 at the age of 70.
Ерте өмір
Соколовский Гродно провинциясының (қазір Польшаның шығысындағы Беласток уезінде, сол кезде Ресей империясының құрамында) шағын Козлики қаласындағы белорусь шаруа отбасында дүниеге келген. Ол ауылдық мектепте мұғалім болып жұмыс істеді, онда патшаға қарсы бірнеше наразылықтар мен демонстрацияларға қатысты.
Әскери мансап
Соколовский 1918 жылы ақпанда Қызыл Армияға қосылды. 1919 жылы әскери оқуды бастады, бірақ Қызыл Армияға жиі шақырылып, оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. 1921 жылы оқуын бітіріп, Түрікменстанда орналасқан дивизияның штаб бастығы болды. Самарқан маңындағы шайқаста жараланып, батырлығы үшін марапатталды. 1922-1923 жылдары Ресей Азамат соғысы аяқталғаннан кейін бірқатар штабтық лауазымдарды атқарып, ақырында Мәскеу әскери округінің штаб бастығы, содан кейін Бас штабтың орынбасары болды. Германияның Совет Одағына шабуыл жасауының алдында, Барбаросса операциясы (22 маусым 1941) кезінде осы лауазымда болды. 1941 жылдың желтоқсанында, неміс күштерінің Мәскеуге 20 шақырымдай жақын болғанда, Соколовский Кеңес Одағының Батыс майданының штаб бастығы тағайындалды, онда ол немістерді Мәскеуден ығыстырған кеңестік қысқы қарсы шабуылдарын үйлестіруге көмектесті. Ол 1943 жылдың ақпанына дейін осы лауазымда қалды, содан кейін Батыс майданның қолбасшысы болды. Курск шайқасында осы майданға жетекшілік етті. 1943 жылдың жазында кеңес әскері 12 шілдеде Курск шығыршығының солтүстігіндегі Орел шығыршығында Орталық топқа қарсы Кутузов операциясын бастады. Маркиан Попов басқаратын Брянск майданы Орел шығыршығының шығыс жағына шабуыл жасаса, Соколовский басқаратын Батыс майданы солтүстіктен шабуылдады. Операция 1943 жылдың 18 тамызында кеңес әскерінің Орелді басып алуымен және Орел шығыршығының күйреуімен аяқталды. 1943 жылдың қазан-қараша айларында Соколовский Батыс майданына Готтард Генричидің 4-ші армиясына қарсы Орша бағытындағы кеңестік шабуылдарға жетекшілік етті, бірақ олар сәтсіз аяқталды. 1944 жылдың сәуірінде Батыс майдан екіге бөлінді және Соколовский Георгий Жуков басқаратын 1-ші Украина майданының штаб бастығы болды. Ол соғыс аяқталғанға дейін, 1945 жылға дейін осы лауазымда болды. 1-ші Украина майданының штаб бастығы ретінде Соколовский Берлинді басып алуды жоспарлауға және орындауға көмектесті. Берлинде неміс капитуляциясы туралы құжатты қабылдағанда Соколовский Жуковтың жанында отырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Соколовский 1946 жылдың 3 шілдесіне дейін Шығыс Германиядағы Кеңес күштерінің бас қолбасшысының орынбасары болды. Сол күні Соколовский Кеңес Одағының маршалы атағына ие болды, сондай-ақ Германиядағы Кеңес күштері тобының бас қолбасшысы және Германиядағы Кеңес әскери басқармасының басшысы болып тағайындалды. 1948 жылдың 20 наурызында Одақтас Бақылау Кеңесінің отырысынан кеңес өкілі ретінде шығып кетуі осы кеңестің жұмысын тоқтатты. 1949 жылы ол Кеңес Одағының қорғаныс министрінің орынбасары болды, ол 1952 жылға дейін Бас штабтың бастығы болып тағайындалды. 1960 жылы Соколовский Қорғаныс министрлігінің Бас инспекторы болды. Ол 1968 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. Соколовский 1962 жылы жарық көрген "Әскери стратегия" кітабының жарық көргенінен кейін Батыста кеңінен танылды, онда соғыс, әсіресе ядролық соғыс туралы кеңестік ойлар туралы сирек кездесетін мәліметтер келтірілген. Соколовский Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес соғыс басшылығының маңызды мүшесі болды және тамаша жоспарлаушы және ерекше әскери басшы ретінде танымал болды. Оған маршал Георгий Жуковтың сенімі зор болды. Соколовский 1968 жылдың 10 мамырында 70 жасында қайтыс болды. Оның күлін қосқан урна Кремль қабырғасының некрополіне жерленді. Соколовский Уильям Т. Фоллманның 2005 жылғы Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алған "Орталық Еуропа" романында маңызды тұлға ретінде бейнеленген.