Кіріспе

Panzerjäger (немісше: әдепкі мағынасында "қоршау аңшысы", кең мағынада "танкке қарсы") – танкке қарсы күрес машинасы (өздігінен жүретін танкке қарсы зеңбірек), сондай-ақ танкке қарсы бөлімшелерді атау үшін қолданылатын термин. Бұл термин алғаш рет Вермахтта (неміс қарулы күштері, 1935–45 жж.), содан кейін Германия Федеративтік Республикасының Бундесверінде қолданылды. Бундесверде Panzerjäger термині шенді білдіретін атау ретінде де пайдаланылған.

Даму

1940 жылдан бастап Panzerjäger әскерлері жоғары жылдамдықпен қозғалу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін, қазық қалқаны бар танкіге қарсы пушканы шассиге орнату арқылы жасалған көліктермен жабдықталды. Panzerjäger-ді толық қорғалған Jagdpanzer бронетранспорттық құрылғыларына айналдыру процесі соғысқа дейін Sturmgeschütz бронеартиллериялық машиналарымен басталды – бұл жабық бронеказематтары бар Германияның алғашқы мұнарасыз танктері еді. Бұл жұмыс 1944 жылға дейін жалғасты, нәтижесінде толық жабық Jagdpanzer “аңшы танктері”, арнайы жасалған ауыр пушкалы танктерге қарсы құралдар пайда болды. Олардың құрылымында әдетте глацис тақтасы мен корпус жақтарының жоғары қарай созылуы қолданылып, жабық казематтың үш жағын құрады. Panzerjäger соғыстың соңына дейін Heer-дің жеке бөлімшесі ретінде қызмет етті, көбінесе өндіріс тапшылығына байланысты танктерді алмастырды. Бастапқыда, тұтқынға алынған жеңіл танктердің шассилері мұнаралары алынып тасталғаннан кейін пайдаланылды, бұл жаяу әскер дивизияларындағы Германияның мобильді танктерге қарсы қару-жарағының жетіспеушілігіне тиімді шешім болды. Жеңіл бронясы мен биік силуэтіне қарамастан, олар өздігінен жүретін танктерге қарсы пушка ретінде сәтті қолданылды. Танкіге қарсы пушкалардың да, Panzerjäger-дің де айтарлықтай бронясы болған жоқ. Panzerjäger танктерге қарсы пушкадан биік және көрінетін болғанымен, ол әлдеқайда жылдам және дәстүрлі танктерге қарсы пушка экипаждарына қарағанда тез қозғала алатын. Броняның жетіспеушілігі соғыс қарқыны артып, өндіріс артта қалғанда, өздігінен жүретін құралдар танктердің шабуылдық міндеттерін көбірек атқара бастағанға дейін маңызды болған жоқ.

Жауынгерлік қолдану

Panzerjäger бөлімшелері жаяу әскер полктеріндегі 14-ші рота ретінде немесе Waffen SS және Heer (қалыпты армия) құрамындағы Panzer және Panzergrenadier дивизияларындағы толық Abteilung (батальон) ретінде тағайындалды. Тәуелсіз батальондар мен полктер корпустар тарапынан танк шабуылының ең мүмкін болатын бағыттарын қорғау үшін қолданылды, ал дивизиялар көбінесе Panzerjäger-ді флангаларға орналастырып, немесе оларды танк қолданатын жауға қарсы жаяу әскердің шабуылын қолдау үшін пайдаланды. Танктермен бірге қолданылғанда, қатыгез салалық бәсекелестікке қарамастан, Panzerjäger команда ретінде жұмыс істеді, танк экипаждары жау танкілерін атуға шақырып, олардың орналасқан жерін анықтаса, ал Panzerjäger жауға жасырынып шабуыл жасады. Panzerjäger көбінесе жаяу әскерге тікелей жарылғыш оқпен қолдау көрсету үшін, әсіресе қалалық шайқастарда пулеметтік және артиллериялық позицияларды жоюға шақырылды.

Бундесвера

Батыс Германияның Бундесверінде және кейіннен біріккен Федеративтік Республикада Panzerjägerлер неміс армиясының жеке тармағы ретінде қайта құрылды. Panzerjägertruppe 1956 жылдан 2006 жылға дейін болды, содан кейін ол армияның Панцер тармағына қосылды. Оның ең танымал қару-жарақ жүйелері Jaguar 1, Jaguar 2, Kanonenjagdpanzer, Raketenjagdpanzer 1, Raketenjagdpanzer 2 және Kampfpanzer M48A2GA2 (105 мм зеңбірекпен қаруланған M48 Patton танкының түрі) болды. Panzerjägertruppe-дегі ең төменгі шендегі сарбаздар өз шенінің атауы ретінде Panzerjäger терминін қолданды.