Кіріспе

Пакистандық адам құқықтары белсендісі Хина Джилани (19 желтоқсан 1953 жылы туған) – Пәкістанның Жоғарғы сотындағы адвокат және Пәкістанның Пәнджаб провинциясының Лахор қаласынан шыққан адам құқықтары белсендісі. Ол Пәкістанның алғашқы әйелдер заң фирмасының, Пәкістанның алғашқы заңдық көмек орталығының және Әйелдер әрекет форумының бірлескен негізін қалаушысы.

Ерте өмір және білім

Джилани Пәкістанда туып өскен. Ол 1979 жылы заңгерлік қызметін бастады, сол кезде Пәкістан әскери билік астында болды.

Мансап

1980 жылдың ақпанында қарындасы Асма Жахангирмен бірге Джилани Лахорда Пәкістанның алғашқы толық әйелдер құрамындағы заң көмегі орталығын, AGHS Legal Aid Cell (ALAC) құрды. Бастапқыда оның қызметі әйелдерге заң көмегі көрсетумен шектелген, бірақ бұл қызмет біртіндеп заң білімін тарату, қанаудан қорғау, заң зерттеулерін жүргізу және кеңес беруді де қамтыды. Ол сонымен қатар Пәкістанның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының және 1980 жылы дискриминациялық заңнамаға қарсы күрес үшін құрылған Әйелдер әрекет форумының (WAF) негізін қалаушылардың бірі. Джилани 1986 жылы Пәкістанның алғашқы заң көмегі орталығын да құрды. Ол тегін заң көмегін көрсетумен қатар, 1991 жылы "Дастак" деп аталатын әйелдерге арналған панажай құруға көмектесті. "Дастак" панажайды басқарумен қатар, адам құқықтары мен әйелдерді қорғау туралы хабардарлықты арттыру мақсатында семинарлар ұйымдастырады. Джилани Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі кеңесімен, Картер орталығымен және БҰҰ Әйелдер конференциясымен де байланыста. 2019 жылы Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігі оны әлемдегі баспасөз бостандығын қорғауға бағытталған құқықтық базаны әзірлеу үшін сарапшылар тобына тағайындады.

Біріккен Ұлттар Ұйымындағы рөлдері

2000 жылдан 2008 жылға дейін Жилани БҰҰ Бас хатшысының адам құқықтары қорғаушылары жөніндегі арнайы өкілі болды. Осы кезеңде ол 2006 жылы Дарфур бойынша Халықаралық тергеу комиссиясына мүшелікке тағайындалды. 2009 жылы Жилани Газа қақтығысы бойынша БҰҰ фактілерді анықтау миссиясына тағайындалды. 2017 жылы Жилани (Тарья Халоненмен бірге төрағалық етіп) Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы / Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссарының әйелдердің, балалардың және жасөспірімдердің денсаулығы мен адам құқықтары жөніндегі жоғары деңгейдегі жұмыс тобын басқарды.

Қауіптер

Олардың әйелдерге қолдау көрсету қызметінің нәтижесінде Жилани мен оның әпкесі Асма Жахангир тұтқындалды, өлім туралы қорқытулар алды, қорқыту мен қоғамдық қорлауға ұшырады. Олардың және олардың отбасы мүшелеріне қастандық жасауға тырысқандар болды. 1999 жылы Самия Сарвардың ісімен айналысқаннан кейін Жилани мен Жахангирге тағы да өлім қаупі төнді. Сарвардың анасы қызымен келісу үшін кеңсесіне қарулы адаммен келді. Қарулы адам Сарварды өлтіріп, содан кейін Жиланиге атты, ол қашып құтылды. Тағы бір жағдайда қарулы адамдар оның үйіне кіріп, отбасы мүшелерін қорқытты. Жиланидің өзі үйде болмады; бұл қорқытулар оны көшіп кетуге мәжбүр етті, бірақ ол Лахорда тұрып, жұмыс істеуін жалғастыруда.