Кіріспе

Museon – Нидерландының Гаага қаласындағы ғылым және мәдениет мұражайы, білім беруге баса назар аударады. Ол қоршаған орта, география немесе мәдени ерекшеліктер сияқты түрлі тақырыптарға арналған көрмелерді үнемі ұсынады. Мұражай геология, биология, археология, тарих, ғылым және этнология салаларында кең жинақтарға ие. Museon атауы – мұражайдың бастапқы голланд тіліндегі толық атауы Museum ten bate van het Onderwijs-тің қысқартылған түрі. 2022 жылдан бастап мұражай жақын орналасқан Omniversum кинотеатрымен біріктіріліп, Museon Omniversum: One Planet деп аталды.

Шығу тегі

Мұражай 1904 жылы газет директоры Фриц ван Паасшеннің бастамасымен құрылды, ол балалар өнеркәсіп туралы білім алатын мұражай ашуды қалаған. Ғылым мен технология мұражай үшін маңызды салаға айналғанмен, бастапқы идея ешқашан толыққанды жүзеге асырылмады. Мұражайдың бірінші директоры, геолог Герман ван Каппель басшылығымен, коллекция саясаты табиғи тарих және этнологияға қарай бағытталды. Дегенмен, Ван Паасшеннің білім беру миссиясы күшті мұражай туралы көзқарасы бастапқыда-ақ іске асырылды. Мұражай жұмысын бастаған сәттен бастап, мұражай коллекциясындағы заттарға негізделген мектеп сабақтарын ұйымдастырды. 1910 жылдар шамасында мұражай Нидерландыда білім беру мақсатында фильмдер көрсеткен алғашқы ұйым болды, бұл бастама елдегі алғашқы мектеп кинотеатрының ашылуына себепкер болды.

Қалалық мұражай

Жеке музей ретінде ашылған "Білім беру мұражайы" 1920 жылы Гаага қалалық әкімдігіне өтті. 1933 жылы биолог Нико Тинберген Гренландиядағы инуиттерден жиналған заттарды мұражайға сыйлады. Мұражай бірнеше рет көшірілді, содан соң 1985 жылы қалалық әкімдік архитектор В.Г. Квист жобалаған қазіргі ғимаратты салдырды. "Музеон" атауы да 1985 жылдан бастау алады. 1997 жылы мұражай жеке құрылым ретінде қайта ұйымдастырылды, алайда оның негізгі қаржы демеушісі Гаага қалалық кеңесі болып қала береді.

Миссия

Музейде кең аудиториямен байланыс орнату үшін білім беру көрмелері мен бағдарламалары ұйымдастырылады. Келушілердің көп бөлігі мектеп оқушылары. Музейдің мақсаты – адам және оның табиғат пен мәдениетке қатысы туралы білім беру, сондай-ақ ғылым мен қоғамдағы маңызды тақырыптар мен жаңалықтар туралы жеңіл түсінікті ақпарат ұсыну. Қазіргі таңда коллекцияда шамамен 273 000 экспонат бар.

2002 жылғы Португалияның патшалық әшекейлерін ұрлау

2002 жылы Музейден Португалия патшалығының бағалы әшекейлерінің көп бөлігі ұрланды. Олар еуропалық патшалық әшекейлеріне арналған көрмеге уақытша жіберілген болатын. Мұражай мен голланд билігінің бірлескен тергеуінен кейін, голланд үкіметі Португалия үкіметіне 6 миллион еуро көлемінде өтемақы төледі.