Кіріспе

Ирландиялық саясаткер (1940 жылы туған)

Проинсиас Де Росса (15 мамыр 1940 жылы туған) – Ирландияның бұрынғы Еңбек партиясының саясаткері, 1994 жылдан 1997 жылға дейін әлеуметтік әл-ауқат министрі, 1992 жылдан 1999 жылға дейін Демократиялық солшыл партиясының төрағасы және 1988 жылдан 1992 жылға дейін Жұмысшылар партиясының төрағасы болды. Ол 1989 жылдан 1992 жылға дейін және 1999 жылдан 2012 жылға дейін Дублин сайлау округінен Еуропалық парламент депутаты (ЕПД) болды. 1989 жылдан 2002 жылға дейін Дублин Солтүстік-Батыс сайлау округінің депутаты болды.

Ерте өмір және саяси қызметі

1940 жылы Дублинде Фрэнсис Росс болып дүниеге келген ол Марлбороу-стрит ұлттық мектебінде және Дублин технология институтында білім алған. Ол 12 жасында Fianna Éireann ұйымына қосылды. Он алты жасқа толғаннан кейін, 1956 жылы мамыр айында, ол Ирландия Республикалық Армиясына (ИРА) қосылды және ерте кезден бастап Синн Фэйнде саяси қызмет етті. ИРА шекаралық науқаны кезінде ол 1957 жылы мамыр айында Гленкриде басқа ИРА мүшелерін дайындап жатқанда тұтқындалды. Ол жеті ай бойы Маунтджой түрмесінде отырды, содан кейін Курга лагеріне қамалды.

Саяси қызметі мен мансабы

1970 жылы ол ресми Синн-Фейн жағына шықты. 1977 жылы партия үшін алғашқы жалпы сайлауға қатысты, сол жылы партия «Синн Фейн – Жұмысшылар партиясы» деп аталды (1982 жылы атау қайтадан «Жұмысшылар партиясы» болып өзгерді). Ол үшінші рет жеңіске жетті және 1982 жылдың ақпан айында өткен жалпы сайлауда Дублин Солтүстік-Батыс сайлау округінен «Синн Фейн – Жұмысшылар партиясы» атынан Дэйл депутаты болып сайланды. Ол 2002 жылғы жалпы сайлауға дейін орнын сақтап тұрды, содан кейін Еуропалық парламенттегі жұмысына көбірек уақыт бөлгендіктен депутаттықтан бас тартты. 1988 жылы Де Росса Томас МакГилладан кейін «Жұмысшылар партиясының» президенті болды. Партия 1980-ші жылдары тұрақты түрде өсіп, 1989 жылы өткен жалпы және Еуропалық сайлауларда ең жақсы нәтиже көрсетті. Партия 7 Дэйл орынын жеңіп алды, дауыстардың 5% жинады. Де Росса Дублин сайлау округінен Еуропалық парламентке сайланды, онда ол дауыс беруде көшбасшы болды және партия астананың екінші ірі партиясы ретінде «Файн Гейлді» алмастыруға жақын болды. Ол «Еуропалық Біріккен Солшылдар тобының» мүшесі болды. Алайда, науқан нәтижесінде «Жұмысшылар партиясы» үлкен қаржылық қарызға батып, партияның жетістіктерін сақтап қалу мүмкіндігіне қауіп тудырды. «Жұмысшылар партиясы» ішіндегі ұзақ жылдар бойына созылған шиеленіс, реформаторлар (оның ішінде партияның көптеген Дэйл депутаттары) мен бұрынғы бас хатшы Шон Гарландты қолдаған консерваторлардың арасындағы күресті күшейтті, бұл 1992 жылы шиеленіске жетті. Саясат мәселелеріндегі келіспеушіліктер реформаторлардың партиялық құрылымдардың демократиялық орталықтандырылған сипатын өзгерту және «Ресми ИРА»мен партиялық байланыстар туралы күмәндіктерді жою ниетімен күшейді, бұл мәселе БАҚ-та жиі және жағымсыз жарияланды. Де Росса конституцияға өзгерістер енгізуді талқылау үшін Ардфхейс (партиялық конференция) шақырды. Ұсыныс қажетті үштен екі көпшіліктің қолдауын алмады, содан кейін Де Росса келесі сенбіде Уиннс қонақ үйінде өткен партияның Орталық Атқару Комитетінің отырысынан парламенттік топтың көпшілігі мен кеңесшілерді алып шықты, бұл партияның бөлінуіне әкелді. Де Росса және бұрынғы «Жұмысшылар партиясының» басқа мүшелері «Жаңа бағдарлама» деп аталған жаңа саяси партия құрды. 1992 жылдың наурыз айында өткен құрылтай конференциясында партия «Демократиялық Сол» деп аталды және Де Росса партия басшысы болып сайланды. Содан кейін ол осы жылы Еуропалық парламенттегі өкілдігінен бас тартты, оның орнына «Демократиялық Солдың» бас хатшысы Дес Герагти келді. 1994 жылы «Фианна Файл – Лейбористтік партия» коалициялық үкіметінің құлауынан кейін «Файн Гейл», «Лейбористтік партия» және «Демократиялық Сол» 27-ші Дэйлдің қалған мерзіміне үкіметтік бағдарлама бойынша келісімге келді, бұл «Көкалау коалициясы» деп аталды. Де Росса Әлеуметтік қамтамасыз ету министрі болды. Ол Ирландияның кедейлікке қарсы бірінші ұлттық стратегиясын, отбасы мәселелері жөніндегі комиссияны және ұлттық зейнетақы саясатын зерделеу жөніндегі комиссияны бастады. Сондай-ақ, Де Росса басшылығымен жұмыссыздық жәрдемақысына салынатын салықтар алынып тасталды, ал отбасында тұратындарға берілетін жұмыссыздық жәрдемақысының деңгейі айтарлықтай артты. Бір ата-аналы отбасыларға жәрдемақы, мүгедектік жәрдемақысы, бала асырап алу жәрдемақысы, денсаулық пен қауіпсіздік жәрдемақысы және аман қалғандардың зейнетақысы сияқты жаңа жәрдемақылар енгізілді. 1997 жылғы жалпы сайлауда үкіметтік коалиция жеңіліске ұшырады. Осы кезде «Демократиялық Сол» үлкен қаржылық қарызға батқан еді. «Көкалау коалициясы» кезінде барлық саяси мәселелер бойынша қол жеткізілген ынтымақтастықты ескере отырып, партия «Лейбористтік партиямен» бірігуге шешім қабылдады. «Лейбористтік партияның» басшысы Руайри Куин біріккен партияның басшысы болды, ал Де Росса партияның символдық президенті лауазымын алды, ол 2002 жылға дейін сақталды. 1999 жылы Де Росса Дублин сайлау округінен Еуропалық парламентке қайта сайланды және бұл жолы «Еуропалық социалистер партиясының» тобымен бірге отырды. Де Росса 2002 жылғы жалпы сайлауда Дэйл орындығына үміткер болмады. 2004 жылы Еуропалық парламент сайлауында қайта сайланды. Еуропалық парламент мүшесі ретінде Де Росса интеграцияны қолдайтын және әлеуметтік демократиялық көзқарасқа ие болды, сондай-ақ сыртқы және әлеуметтік саясатқа қызығушылық танытты. Де Росса 2003 жылдың шілдесінде Еуропалық конституцияның жобасын жасаған Еуропалық конвенцияның мүшесі болды. Де Росса Палестина заң шығарушы кеңесімен қарым-қатынас жөніндегі Еуропалық парламент делегациясының төрағасы болды. Ол Жұмыс және әлеуметтік мәселелер комитетінің және делегациялар конференциясының мүшесі, сондай-ақ Даму комитетінің және Еуро-Жерорта парламенттік ассамблеясына делегацияның қосымша мүшесі болды. 2012 жылдың 16 қаңтарында ол Еуропалық парламент депутаты лауазымынан кеткенін хабарлады және 1 ақпанда қызметтен босады.

Жамандау туралы іс

Де Росса Демократиялық солшыл партияның төрағасы болған кезеңде, ирландиялық журналист Эмон Данфи "Sunday Independent" газетінде Де Россаның жұмысшылар партиясының мүшесі кезінде Ресми ИРА-ның болған заңсыз қызметтері туралы, оның ішінде банк тонаулары және жалған құжат жасау туралы мәлімдеме жариялаған мақала жариялады. Де Росса газетті артық көтеру үшін сотқа берді және 300,000 ирланд фунт стерлингі өндіріп алды.