Кіріспе

Парагвайдың музыкасы мен музыкалық дәстүрлері

Парагвайдың фольклорлық дәстүрлі музыкасы – парагвайлық полька және гуарания. Парагвайлық полька чех елінен келген полькадан тараған; ол алғаш рет Асунсьонда 1858 жылдың 27 қарашасында орындалды. Гуаранияны парагвайлық музыкант Хосе Асунсьон Флорес 1925 жылдың қаңтарында «Ma'erãpa reikuaase» ескі парагвайлық музыкалық мотивімен түрлі үлгілерді сынағаннан кейін жазды. Парагвайда сонымен қатар классикалық музыка және рок пен джаз музыкасын қамтитын эстрадалық музыка да бар. Халық музыкасында испан гитарасы мен еуропалық арфа сияқты әртүрлі музыкалық аспаптар қолданылады.

Шолу

Полькада ұқсас ырғақты үлгіде көптеген вариациялар бар, олар: Полька әні, Галопа, Полька вальсеада, Полька попо, Полька джекуту, Полька кирей, Полька сирири, Пурахеи жахе'о, Кирей, Шамаме, және тағы басқалар. Ритмдердің бірігуінен туған тағы бір ырғақ – "Аванзада", оны 1977 жылы парагвайлық музыкант Оскар Нельсон Сафуан жасады. Қазіргі заманғы ырғақтар 50-ші жылдары Парагвайға, би оркестрлері қолдана бастаған электрондық аспаптарды импорттаумен бірге келді. Көбінесе 1970-ші жылдары латын музыкасы, рок музыкасы, поп, би, наразылық әндері, кумбия және басқалар дамыды. Қазіргі уақытта латын музыкасы, фольклор, хип-хоп, блюз музыкасы, джаз, рок, электрондық музыка, этникалық, регги және басқа жанрлардың дамуы байқалады. Парагвайлық полька үштік және екілік ырғақтарды үйлестіреді, ал еуропалық полька тек екілік ырғақты қолданады. Музыканың ең танымал стилі – 1926 жылы парагвайлық музыкант Хосе Асунсьон Флорес құраған Гуарания. Гуарания баяу ырғақтар мен меланхолиялық мелодиялардың үйлесімі арқылы осы нәтижеге жетеді. Парагвайдағы басқа да танымал дәстүрлі музыка жанрлары – сарсуэла және "Парагвай әндері", олар парагвайлық полькадан туындаған. Парагвайлық Гуаранияның мысалдары: Хуан Б. Мора – "Импосибиль", Duo Ñamandu – "Che Rope'a Vype", Лоренцо Перес – "Mi Dicha Lejana", Los Indianos – "Mis Noches Sin Ti" және тағы басқалар. Парагвайдан тыс жерлерге ең үлкен ықпал еткен – Луис Альберто дель Парана және оның Los Paraguayos триосы. 1950-ші жылдары Лондон дүкендеріндегі Латын Америкасы музыкасының көптеген LP-лері осы топқа тиесілі болды. Жоғарыда аталған Гуарания – баяудан орташа темпке дейінгі стиль. Көтеріңкі музыка "полька парагвайя" деп аталады. Екі стиль де 6/8 ырғағына негізделген. Парагвай әндері көбінесе гуарани тілінде немесе гуарани және испан тілінің қосындысында орындалады. Парагвайға тән музыка Аргентинаның Мисьонес, Формоса және Корриентес провинцияларында, Парагвай өзенінен өтетін жерлерде де естіледі.

Құралдар

Испан гитарасы (Парагвайдан емес) және еуропалық арфа ең көп таралған аспаптардың қатарында, ал билердің ішінде көңілді полька және ерекше бөтелке биі бар, онда биші басына бөтелкені айналдырады. Композитор және гитарист Агустин Барриос – елдің ең белгілі өкілі.

Парагвай арфасы

Парагвай арфасы ұлттық стильмен байланысты танымал аспап ретінде ерекше атауға лайық. Оңтүстік Америкада арфаның пайда болуы кем дегенде 1556–1557 жылдарға, мүмкін 16 ғасырдың басына дейін жетеді. Оны Парагвайға иезуит миссионерлері жергілікті Гуарани халқын дінге өткізу үшін келді және көптеген "редукция" деп аталатын миссиялар құрды. Арфа жиі шіркеу музыкасында орган немесе клавесиннің орнына қолданылды. Парагвай арфасы – Парагвайдың ұлттық аспабы. Оның пішіні мен мөлшері 20 ғасырдың басында орындаушы және композитор Феликс Перес Кардозомен бекітілді, ол парагвай арфасы үшін ең есте қаларлық шығармалардың авторы болды. Оның биіктігі шамамен 1,5 метр, ол өте жеңіл және тасымалданады. Арфаның корпусы кедр (махагонидің бір түрі) және қарағайдан жасалған. Дегенмен, соңғы кезде арфалардың құрамына осы кемшілікті жою үшін рычагтар (тетіктер) қосыла бастады, және көптеген музыканттар қазір рычагты арфаларды қолданады.

Қатты

Рок – парагвай музыкасының танымал жанры. Бұрынғы президент Альфредо Стросснер 1954-1989 жылдар аралығында диктатура орнатып, сөз бостандығын шектеді. Бірақ Aftermad's және Los Blue Caps рок-топтары осы кезеңде, 1960 жылдардың соңынан 1970 жылдарға дейін құрылды. 1989 жылы Стросснер диктатурасының аяқталуымен жаңа рок көрінісі басталды. Flou (альт-рок), Revolver (альт-рок), Ripe Banana Skins (панк), Area 69, Paiko, The Force (слэш-метал) сияқты жаңа рок-топтар пайда болды. 21 ғасырдағы парагвай рок көрінісі "Pilsen Rock" және "Quilmes Rock" сияқты рок-фестивальдармен қолдалады.

Жаз

Парагвайда шағын, бірақ көтеріңкі джаз қауымдастығы бар. Парагвайда Джаз күні фестивалі ашылды. Басты орындаушылар мен топтар: CCPA Jazz Quntet, Palito Miranda (альто-саксофон), Remigio Pereira (тромбон), Victor "Toti" Morel (доп), Oswal Gonzalez (доп), Riolo Alvarenga (доп), Jorge "Lobito" Martinez (пианино), Carlos Schvartzman (гитара), Carlos Centurión (пианино), Gustavo Viera (гитара), Eduardo "Tato" Zilli (бас), Nene Salerno (бас), Ariel Burgos (бас), Victor Morel Jr. (доп), German Lema (орган), Jose Villamayor (гитара), Bruno Muñoz (тенор және альто-саксофон) және тағы да басқалар.

Классикалық музыка

Негізгі өкілдері – Агустин Барриос Мангоре, Хосе Асунсьон Флорес, Берта Рохас және Хуан Карлос Морено. Сильва шетелде білім алып, еуропалық техника негізіндегі жергілікті музыканы гуарани тіліндегі ән түрінде жаңғыртты. Морено романтикалық классикалық бағытта халықтық мотивтерге сүйене отырып, шығармалар жазды.