Кіріспе

Италия провинциясы

Падуа провинциясы – Италияның Венето аймағындағы провинция. Оның орталығы – Падуа қаласы.

География

Аумағы 2,142 км² және 2016 жылғы дерек бойынша жалпы халқы 936 492 адамды құрайды, бұл Венето облысының ең көп халқы бар провинциясы. Провинцияда 102 коммуна бар. Аймақ әдетте астанасы Падуа қаласы және оның төңірегіндегі муниципалитеттерден тұратын ішкі аймаққа бөлінеді; қаланың солтүстігіндегі "жоғары жазық" (alta pianura); қаланың оңтүстігіндегі "төменгі жазық" (bassa pianura), оның ішінде оңтүстік-шығыста орналасқан Сакчисика; және қаланың оңтүстік-батысындағы "Евгений төбелері" (Colli Euganei). Евгений төбелері – бүкіл провинциядағы жалғыз биік тілгі, ал қалған бөліктері толығымен жазық.

Тарих

Облыстың шекаралары ортағасырлық Падуа коммунасының шекараларымен шамалас, тек солтүстік-шығысында шағын түзетулер бар. Бұл шекаралар ішіндегі аумақ Венеция Республикасы тұсында басқарылып келген, бірақ қазіргі провинция Ломбардия-Венеция Корольдігінің әкімшілік бөліністерінен тікелей пайда болған. Падуа дін аймағы провинцияның көп бөлігін, негізінен аласа жазықтықтың (alta pianura) үлкен бөлігін қамтиды; керісінше, ол көршілес провинциялардың аумақтарын да қосады.

Негізгі көрікті жерлер

Падуа орта ғасыр мен Ренессанс өнері мен сәулетінің шедеврлеріне мекенжай, ал Цитадельла және Монтаньяна қалалары жақсы сақталған орта ғасырлық қала қабырғаларымен әйгілі. Ауылда көптеген виллалар бар, олардың бір бөлігі Палладиоға тиесілі, ең ірілері – Вилла Контарини (Пьяццола-суль-Брентада) және Вилла Барбариго (Вальсанзибиода). Евгений төбелері табиғат аясында демалуға қолайлы, көбінесе орманды, ал олардың шығыс беткейлерінде көптеген ежелгі шипажайлар орналасқан: Терме Эуганее, Абано Терме, Монтегротто Терме, Гальциньяно Терме, Батталья Терме. Провинция шегінде Венеция лагунасының шағын бөлігі – Валле Милекампи ("мың егістік аңғары") жатыр; сондай-ақ ауылдың өзендік ландшафтарында велосипедпен немесе атпен жүруге арналған табиғат жолдары да бар. Қайықпен саяхаттау мүмкіндігі де қарастырылған.

Климат

Провинцияның көп бөлігінде Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfa субконтиненттік климат басым; Colli Euganei аймағында ғана климат жұмсақ, себебі олардың оңтүстік беткейлері қыс айларында жылу инверсиясы деңгейінен жоғары орналасқан және жыл бойы күн сәулесіне толық ұшырайды, бұл шағын зәйтүн ағаштарын өсіруге мүмкіндік береді. Провинцияда қыс мезгілі көбінесе орташа суық болады, шектен тыс ыстық немесе суық күндерден аулақ. Жазықта (жылу инверсиясы деңгейінен төмен) жылына шамамен 60-70 күнді құрайтын мұзды күндер жиі кездеседі, ал температура жазықтарда жыл бойы -8/-12°C төмен түспейді. Дегенмен, Падуа үшін тіркелген ең төмен температура 1985 жылғы қаңтарда -19,2°C болған. Төменгі жазық биік жазықтан сәл суық; қар жауу жылдан жылға өзгереді, кейбір жылдары қар мүлдем жаумайды, ал кейбіреулерінде қар көп жауады (Падуада ғасырлық орташа көрсеткіш бойынша жылына қар жауады). Төменгі жазықта, әсіресе, күні бойы созылатын тұман жиі кездеседі. Жаз мезгілінде орташа ыстық және ылғалды болады, төменгі жазықта ыстық және құрғақ, ал биік жазықта найзағайлар жиі болады. Падуада 2003 жылғы тамызда +39,8°C рекордтық температура тіркелді, және әдетте жылына +36°C жоғары температура болады. Көктем мен күз - ауытқып тұратын маусымдар, олар қыстық немесе жаздық ауа райымен, қатты жауын-шашынмен немесе жағымды күнмен сипатталады. Сәуір мен маусым аралығы жылдың ең жауынды кезеңі болып саналады. Аймақта сирек болса да, төтенше жағдайлар орын алуы мүмкін. Су тасқыны ежелгі заманнан бері белгілі, сондықтан жазықты кесіп өтетін барлық өзендер мен арналар нығайтылған, ал су тасқынының алдын алу үшін көптеген арналар қазылған. Соңғы кездегі ең ауыр оқиғалар 1966 жылғы 4 қарашада және 2010 жылғы 2 қарашада болды. Қыста, кейде, жаңа қар мен күшті Бора желдерімен бірге қарлы борандар болады, бірақ оларды сирек қарлы буран деп санауға болады, және олар көбінесе 1-2 күннен аспайды және қардың мөлшері көп болмайды. Дегенмен, 1608 жылғы қыста ерекше оқиға болды: қаңтардың соңынан наурыздың басына дейін 40 күн қатарынан қар жауды, Галилейдің куәлігінше, жердегі қардың тереңдігі кем дегенде 2 метрге жетті; осыған ұқсас оқиға қайталанған емес. Мамыр мен қыркүйек аралығында аймақты торнадолар да шауып өтуі мүмкін. Ең танымалдарының бірі 1756 жылғы 17 тамыздағы торнадо, ол Падуаға ауыр зиян келтірді; екіншісі 1970 жылғы 11 қыркүйектегі торнадо, ол Colli Euganei-ден басталып, Падуа аймағынан өтіп, Венецияда аяқталды (Фуджита шкаласы бойынша F2, Венецияға қарай күшейіп F4-ке дейін жетті). Жазда да бұрқұсақ жаууы мүмкін, соңғы кездегі ең ауыр оқиға 2003 жылғы 28 тамызда болды.

Экономика

Облыстың экономикасы дамып келеді, астаналық аймақта және жоғары жазықта, түрлі салалы көптеген кәсіпорындардың болуының арқасында, негізінен өнеркәсіптік, сондай-ақ үшінші және бірінші экономикалық секторларда; осы аймақтарда халық тығыз қоныстанған. Ал төменгі жазық негізінен ауылдық аймақ болып табылады, сондықтан ол нашаррақ және халық азырақ. Туризм, ең алдымен, шипажай қалаларында дамыған, ал Падуада және облыстың басқа бөліктерінде, Падуаға көптеген қажылардың келуін есептемегенде, оны жетілмеген деп санауға болады.

Көлік

Аумақты екі магистраль кесіп өтеді, біреуі A4, екіншісі A13; Падуа қаласын айналап, оны жақын маңайымен байланыстыратын тас жол сақинасы да бар. Басты теміржолдар магистральдардың шамамен бір бағытымен жүреді, Венеция, Милан немесе Болоньяға қарай; бірақ солтүстікке (Castelfranco Veneto), солтүстік-батысқа (Bassano del Grappa және Trento), оңтүстік-батысқа (Мантуя) және оңтүстік-шығысқа (Chioggia) бағыттарында да шағын теміржолдар бар. Басты автомобиль жолдары осы бағыттарды ұстанады.

Өмір сапасы

Еуропалық қоршаған орта агенттігінің мәліметтері бойынша, 2023 жылы ол Еуропадағы 375 қаланың арасында ең ластанған 367-ші қала болды және Италияда Кремона провинциясынан кейін екінші орында тұрды.