Кіріспе

Нидерландының Дренте провинциясында орналасқан қала және муниципалитет.

Ассен – Нидерландының солтүстік-шығысындағы қала және муниципалитет, Дренте провинциясының астанасы. 1809 жылы қала құқығын алған. Ассен TT Circuit Assen мотоцикл жарыс трассасымен және маусымның соңғы жексенбісінде өткізілетін Нидерландтың TT жарысымен, сондай-ақ жыл сайынғы Ассен би фестивалімен танымал.

Халық санының орталықтары

Анреп, Ассен, Де Хаар, Грасвик, Лоон, Ри, Шивен, Тер Аард, Уббена, Виттен, Зейервен және Зейервельд.

Тарих

Дренте астанасының тарихы кем дегенде 1258 жылға дейін жетеді, сол кезде Мариенкамп аббаттығына жаңа орын табу қажет болды. 1227 жылы Дренте шаруаларының қолынан Утрехт епископының әскері қазаға ұшырағаны үшін жаза ретінде Коэворденге жақын жерде салынған бұл аббаттық, содан кейін «Ане шайқасы» деп аталатын шайқаста епископтың өліміне де себеп болды. Оның ізбасары жаза ретінде монастырь салуды бұйырды. Бұл жер құнарсыз, су тасқыны жиі болатын торфты алқаптарда орналасқандықтан, одан да жақсы жер іздеу қажет болды. Цистерциан аббаттығы үшін жақсы әрі құрғақ жер Виттен деп аталатын аймақта табылды, сол кезде онда тек бірнеше шаруа қожалықтары ғана орналасқан еді. Оның төңірегінде Дюрзе, Виттен және Пеэло сияқты ауылдық қауымдастықтар болды. Соңғысының тарихы Долмендер салынған заманға дейін жетеді, бірақ қазір ол Ассеннің екі жаңа ауданының арасында орналасқан. «Көшірілген» аббаттық 1260 жылдары салынған болуы мүмкін, және ғасырлар бойы Ассен оның төңірегінде дамыды.

Аббатхана

Аббатхана қазіргі Ассеннің Бринк (яғни қаланың символдық орталығы ретінде қызмет ететін шөптесін жер) деп аталатын жерде салынған. Бүгінде аббатхана орнында 1882 жылы провинциялық үкімет резиденциясы ретінде салынған Дрент мұражайы тұр. Қаланың діни тарихын еске түсіретін нәрсе – тек аббат шіркеуі, оның аумағы және қабырғаларының қалдықтары ғана.

Елтаңба

Герб аббатхананың мөрінен тікелей алынған. Екі жағдайда да Мәриям баламен бейнеленген, бұл Дренте провинциясының гербіне ұқсас, бірақ Иса басқа тізеге ауысады. Қала тарихы провинциялық басқару органымен байланысты: 1600 жыл шамасында аббат мүлігі секуляризацияланды. Мариенкамп жойылды, бірақ ғимараттар сақталды. Ассеннің орталық орналасуы және сол кездегі «de Landschap Drenthe» (Дренте аймағы) деп аталған үкіметтің үкімет және мемлекеттік қызметкерлер үшін орын іздеуінің нәтижесінде, Ассен Дренте провинциясының орталығына айналды және, тиісінше, оның астанасы болды.

Дрентс-Хаагье

Ассен әлі муниципалитет емес еді, тіпті діни мағынада да емес. Ассенде аббат шіркеуі болғанымен, діни және әкімшілік тұрғыдан Рольдеге бағынышты болды. 1615 жылы Ассенге уағызшы келді. 1807 жылы Ассен әкімшілік жағынан Рольденің бақылауынан босатылды, осы кезде ауыл өз муниципалдық билігін құруға қол жеткізді. Бұл муниципалдық билік, әдетте, провинциялық үкіметтің көлеңкесінде жұмыс істеді, ол Дренте-Хаагеде әрқашан айқын көрінді. Муниципалдық билік негізінен губернатор Петрус Хофстед сияқты провинциялық басшылардың арқасында құрылды, соның нәтижесінде қала өзінің ерекше орналасқан паркіне (қала орталығында) ие болды. Осы кезден бастап Ассен "Херенболверк" деген лақап атын алды.

Қалалық құқықтар

Ассен 1809 жылдан бері ресми қала болып табылады. Коеворденнен кейін, сол кезде шамамен он алты жүз адам тұратын ауыл болған Ассен, Дрентеде қала құқығы алған екінші орынға ие болды, бұл құқықты король Луи Наполеон берген, ол бұл ауылға зор жоспарлар арнаған болатын. Сол кезде оны қалаға айналдыру жоспары жасалды, бірақ Нидерланд Корольдігі Наполеон Бонапарттың Франция империясына қосылды және жоспарлар тоқтатылды. Әкімшілік орталық ретінде Ассен өркендеген тұрғындарды, жаңа кәсіпорындар мен бастамаларды өз тартуына іліктірді. Бұл сауданың, байлықтың және жаңа мекемелердің бірте-бірте, бірақ тұрақты өсуіне себепкер болды: мысалы, 1823 жылы газет, 1825 жылы латын мектебі, 1830 жылы Гронингендегі почта қызметі, 1840 жылы сот, 1852 жылы гарнизон құрудың алғашқы қадамдары және 1870 жылы теміржол станциясы ашылды. Тағы бір маңызды жетістік – Дренце-Хофдфарт каналы, ол торф және басқа да тауарларды тасымалдау үшін пайдаланылды; Noord Willemskanaal 1861 жылы пайдалануға берілді. Қаланың ең маңызды ескерткіштерінің көпшілігі тоғызыншы ғасырға жатады.

Өнеркәсіп

1900 жыл шамасында Ассен өнеркәсіптік маңызға ие бола бастады. Бұл қала бастапқыда мемлекеттік қызметкерлердің орталығы болған, бірақ қасапхана, сүт зауыты және темір құю фабрикасының салынуы әртүрлі даму мүмкіндіктерін жасады және өсуге түрткі болды. 1930 жылдар шамасында түрлі психиатриялық ауруханалар мен медициналық орталықтар ашылуының нәтижесінде Ассен провинцияның денсаулық сақтау саласындағы ірі орталыққа айналды.

Өсу

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ассенде 20 мыңнан астам тұрғын болған жоқ. Ассен ТТ жарысы қаланы жақсы таныстырды, бірақ 1950-жылдары өнеркәсіптік орталықтың дамуымен ғана Ассен жылдам өсе бастады. Голландиялық мұнай компаниясы (Nederlandse Aardolie Maatschappij) қалаға орналасып, соның арқасында үрдіс қалыптасты. Қазір Ассен тек TT, Бартже және Дренте велосипедтік төрт күндігімен ғана емес, сонымен қатар Нидерландының солтүстік бөлігіндегі ең қарқынды дамып келе жатқан қала ретінде танымал, онда, әсіресе қызмет көрсету саласында, көптеген жұмыс орындары бар. Қаладағы үйлер мен тұрғындардың саны бұрынғыдан ерекше өсіп келеді, ал қоршаған орта мәселелері күн өткен сайын өзекті болып тұр. Ассен теміржол станциясы қаланы елдің басқа аймақтарымен байланыстырады. Ассен қаласының орталық бөлігі жеке көліктер үшін жабық (шұғыл көліктерден басқа), онда велосипед жолдарының кең желісі бар, және Ассендегі барлық сапарлардың 41%-ы велосипедпен жасалады. Қала 1960-жылдардан бері велосипедшілерге қолайлы болып келеді.

Туристік кубок

TT Circuit Assen – әлемдегі ең танымал мотоцикл жарыс трассаларының бірі және 1949 жылдан бері MotoGP күнтізбесінде үздіксіз қамтылған жалғыз трасса. Ол сонымен қатар "Мотоцикл жарыстарының қасиетті орыны" деп есептеледі.

Дрентс мұражайы

Дрент мұражайы әлемді және Дрентені археология, өнер және тарих арқылы көрсетеді.

Иде қыз

Өлім жазасына кесілгенде, осы қыздың басының бір жағы қырқылған. Ол он алты жаста, бойы шамамен 140 см, шашы сары болған. Біздің заманымыздың басында бұл жасөспірімді жүннен тоқылған баумен мойнынан үш рет орап, тұншықтырған. Мүмкін, сол жақ жағалауға жақын мойнына да пышақ сұғыпты. Ол Иде ауылының жанындағы торф батпағында шамамен екі мың жыл бойы жатқан, 1897 жылдың мамыр айында екі жұмысшы оны тауып, қорқып қашып кеткенше. Бірнеше күннен кейін оның дене мүшелерінің көп бөлігі мен плащтың сынықтары торфтан шығарылды. Өкінішке орай, ауыл тұрғындары да осы жайтты естіген. Олар жасырын түрде оның тістерінің көбін алып, шашының көп бөлігін жыртып тастаған.

Билеу

Жыл сайын қараша айында Ассен қаласы Бал биі мен Латын Америкасы бишілерінің халықаралық назарының орталығына айналады, себебі қалада Голландияның ашық чемпионатымен бірге Ассен би фестивалі өтеді. Бұл фестиваль барлық елдерден келген бишілерге ашық.

Велоспорт

Ассен сонымен қатар Нидерландының "велосипедтік провинциясы" деп аталатын Дренте провинциясының астанасы. Қаланың өзінде де, айналасында да көптеген сапалы веложолдар бар, және Дренце фитсвиердагсе (Drentse fietsvierdaagse) және Jeugdtour сияқты велосипедтік іс-шаралар жиі өтіп тұрады. 2009 жылы Ассенде Испания велотурасының (Vuelta a España) прологы мен ашылу кезеңі болды. Қала екі рет Халықаралық алты күндік эндуро жарысын қабылдаған.

Қауымдастық футболы

Asser Christelijke Voetbalvereniging 1939 жылы құрылған және голланд футболдағы ең табысты әуесқой клубтардың бірі.

Білім

Ассен қаласында Дренте колледжінің голланд орта кәсіптік білім беру (MBO) орталығы орналасқан. Бұл кәсіптік мектеп ұсынатын бағдарламалардың кейбіреулері – "Автотехник", "Бірінші автоинженер" және "Бірінші мотоцикл техникі", бәрі де DC мен TT Circuit Assen арасындағы тығыз байланысқа байланысты. Ассен қаласындағы үш факультетте шамамен 8000 студент оқиды, ал Меппель және Эммен қалаларында да бірнеше студенттер бар. Ассенде Ханзе қолданбалы ғылымдар университетінің, атап айтқанда Ханзе технология институтының бір факультеті орналасқан. Мұнда 100-ге жуық университет студенті бар, олардың кейбіреулері Электр және электрондық инженерия бакалавриатында, ал кейбіреулері Ақылды жүйелер инженериясы магистрлік курсында білім алады. Екі институттың арасындағы айырмашылық – біріншісі тек голланд тілінде оқытылады және "далалық жұмысқа" бағытталған, ал екіншісі – бакалавр және магистрлік деңгейдегі білімді ағылшын тілінде ұсынатын халықаралық университет (Нидерландыдағы білім беру туралы көріңіз).