Кіріспе

Зимбабве парктері мен жабайы табиғатты басқару басқармасы (Zimparks) – Зимбабве үкіметінің ұлттық парктерін басқаратын мекемесі. Зимбабведегі аң аумақтары үкімет тарапынан басқарылады. Олар бастапқыда өнімсіз жерлерді тиімді пайдалану мақсатында құрылған.

Тарих

Алғашқы жарияланған аң қорығы 1928 жылы құрылған және 1949 жылғы Ұлттық парктер туралы заңда жаңартылған Ванки (қазіргі Хванге) болды. Родезияның аңшылық бөлімі 1952 жылы Тау-кен, жер және зерттеулер департаментінің еншілес ұйымы ретінде құрылды. Бұл 1964 жылы Ұлттық парктер және жануарлар дүниесін басқару департаментіне айналған негіз болды. 1975 жылғы Парктер және жабайы табиғат туралы заң агенттікті құрды. Бұл – табиғатты қорғау саласындағы маңызды қадам. Адамдардың жануарларға деген көзқарасы түбірімен өзгерді. Заң бойынша, жануарлар дүниесінің меншігі мемлекеттен, жануарлар тұратын жердің иесіне көшті. Жер иелері (қоғамдық және жеке) жануарлар дүниесінің қамқоршылары болғанда, ойлау жолы өзгерді. Адамдар жануарлар дүниесін күтіп-бағуға, одан болашақта да пайда табуға бейімделді. Бірте-бірте, қоршауды бұзып шыққан пілдер мен зебралар жоюға тиіс жағдай ретінде қарастырылмады; импалалардың үйірлері енді жылдам, оңай тамақ емес еді. Парктер және жабайы табиғат туралы заңда мемлекеттік жерлерді қорғау және пайдаланудың әртүрлі деңгейлері белгіленді. Ескі аңшылық департаменті аңшылық лицензияларын шығарды, олар арзан бағаға белгілі бір аймақтардан басқа барлық жерде жануарларды аулауға рұқсат берді. Ұлттық парктер, ботаникалық қорықтар мен бақтар, қасиетті орындар, демалыс парктері және сафари аймақтары жүйесі нығайтылды. 1975 жылдан бері заңға түзетулер енгізіліп, жануарлар дүниесін қорғау процесінің дамуына жағдай жасалды. Көптеген африкалық елдер осы философияны қабылдады. Бастапқы заңның идеясы соншалықты кең болды, ол бүкіл әлемде іске асырылып жатқан халықтық табиғатты қорғаудың көптеген аспектілерін қамтиды. Ауылдық және дәстүрлі тайпалық жерлер мен жеке меншіктегі жерлер әртүрлі пайдалану деңгейлері бойынша жіктелді. Маңызды жануарлар дүниесіне ие және ұлттық парктермен шектесетін ауылдық жерлерге ауылдық кеңестер арқылы тиісті өкілеттік мәртебесі берілді, нәтижесінде жергілікті ресурстарды басқару жөніндегі ауылдық бағдарлама (CAMPFIRE) дүниеге келді. CAMPFIRE маңызды табиғатты қорғау стратегиясына айналды, ол ауылдық қауымдастықтарға қаржылық табыс әкеледі. Бұл философия жалпыафрикалық деңгейде қабылданды және Азия мен Оңтүстік Америкада да біртіндеп іске асырылуда. Зимбабведегі Виктория сарқырамасы, Мана бассейндері және Хванге сияқты көптеген ұлттық парктер әлемге әйгілі, бірақ елде Чизарира және Гонаречжоу сияқты аз танымал асылдар да бар. 1902 жылы Родос жасаған өсиеті бойынша құрылған Родос иелігінің жері шаруашылық, орман шаруашылығы және ауыл шаруашылығы зерттеулері үшін мемлекетке мұрагерлікпен қалдырылды. Бұл жер кейіннен таулы Матобо және таулы Ньянга ұлттық парктерінің құрамына кірді.