Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдағы демократияның жағдайы мен түсініктері
Overview of state and perceptions of democracy in China
the state of democracy in China
Қытайдағы демократия туралы идеологиялық пікірталас қытай саясатында 19 ғасырдан бері қалыптасқан. Қытай ғалымдары, ойшылдары және саясаткерлері демократия мәселесін талқылап келді. Бұл идея алғаш рет батыс отаршылдық державаларымен әкелінді, бірақ кейбіреулер оның классикалық қытайлық ойлаумен де байланысы бар екенін айтады. 18 ғасырдың ортасынан бастап көптеген қытайлықтар батыс мәдениетімен қалай қарым-қатынас жасау керектігі туралы пікір алысты. Қытай конфуцийшілері батыстың ойлау жолдарына бастапқыда қарсы болғанмен, батыстың кейбір аспектілері тартымды екені анық болды. Индустрияландыру батысқа экономикалық және әскери артықшылықтар берді. Цин әулетінің Бірінші және Екінші опиум соғыстарындағы жеңілістері қытай саясаткерлері мен зиялыларын мәдени және саяси басымдық туралы түсініктерін қайта қарастыруға итермеледі. Демократия қытай санасына енді, себебі ол батыста қолданылатын үкімет нысаны болды және батыстың өнеркәсіптік, экономикалық және әскери жетістіктеріне ықпал еткен болуы мүмкін. Қытай ғалымдары мен саясаткерлерінің бір бөлігі демократияландыру мен индустрияландырудың бәсекеге қабілетті Қытай үшін маңызды екеніне көз жеткізді. Жауап ретінде бірқатар ғалымдар демократия мен батыстанудың дәстүрлі қытай мәдениетінде орны жоқ екенін айтып, бұл идеяға қарсылық білдірді. Лианг Шуминнің пікірі ең көп таралды, ол демократия мен дәстүрлі қытай қоғамының мүлдем үйлеспейтінін, сондықтан Қытайдың жалғыз таңдауы – батысты толығымен қабылдау немесе батыстан толық бас тарту екенін айтты. Пікірталас дәстүрлі қытай конфуцийшілдік нанымдары мен батыс технологиясының философиялық үйлесімділігіне қатысты болды. Қытай либералды немесе өкілді демократия емес. Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) және Қытай үкіметі Қытайдың социалистік демократия және халықтық демократиялық диктатура екенін мәлімдейді. Си Цзиньпиннің кезінде Қытайды «жалпы үдеріс халықтық демократиясы» деп те атайды. Көптеген шетелдік және кейбір отандық сарапшылар Қытайды авторитарлық бірпартиалық мемлекет деп санайды, ал кейбіреулері оның неоавторитаризмге бет бұрғанын айтады. Кейбіреулер оны диктатура деп сипаттайды. Қытай Халық Республикасының (ҚХР) Конституциясы және ҚКП Конституциясы оның үкімет формасының «халықтық демократиялық диктатура» екенін белгілейді. Мемлекеттік Конституция сонымен қатар Қытайдың ҚКП басқаратын бірпартиалық мемлекет екенін айтады. Бұл ҚКП-ға саяси биліктің толық монополиясын береді. Барлық саяси оппозиция заңсыз. Қазіргі уақытта Қытайда ҚКП-дан басқа заңды түрде тіркелген сегіз шағын саяси партия бар, бірақ олардың барлығы ҚКП-ның басымдығын қабылдауы керек. Сөз бостандығы мен жиналыс бостандығы үкімет тарапынан қатаң шектеледі. Цензура кеңінен таралған және елдегі наразылықтар қатаң жазаланады. Бұл демократияны қалыптастыру (миньцюаньчжуи) батыстық көзқараспен салыстырғанда ерекшеленеді, себебі ол Лиангтың жеке бостандықтан гөрі топтың билігін басымдыққа қоятын «жалпы ерік» түсінігіне негізделген. ҚХР анықтамасында демократия – марксистік-лениндік ұғымдарды, яғни халықтық демократиялық диктатураны және демократиялық централизмді білдіреді. Осы тұрғыдан алғанда, ҚКП Қытай халқының өкілі ретінде әрекет етеді.
Ideological debate over democracy in China has existed in Chinese politics since the 19th century. Chinese scholars, thinkers, and policy makers have debated about democracy, an idea which was first imported by Western colonial powers but which some argue also has connections to classic Chinese thinking. Starting in the mid eighteenth century, many Chinese argued about how to deal with Western culture. Though Chinese Confucians were initially opposed to Western modes of thinking, it became clear that aspects of the West were appealing. Industrialization gave the West an economic and military advantage. The Qing dynasty's defeats in the First and Second Opium Wars compelled a segment of Chinese politicians and intellectuals to rethink their notion of cultural and political superiority. Democracy entered the Chinese consciousness because it was the form of government used in the West, potentially responsible for its industrial, economic and military advancements. A segment of Chinese scholars and politicians became persuaded that democratization and industrialization were imperative for a competitive China. In response, a number of scholars resisted the idea, saying democracy and Westernization had no place in traditional Chinese culture. Liang Shuming's opinion was most popular, holding that democracy and traditional Chinese society were completely incompatible, hence China's only choice was either wholesale Westernization or complete rejection of the West. The debate centered on the philosophical compatibility of traditional Chinese Confucian beliefs and the technologies of the West. China is not a liberal or representative democracy. The Chinese Communist Party (CCP) and the Chinese government state that China is a socialist democracy and a people's democratic dictatorship. Under Xi Jinping, China is also termed a whole process people's democracy. Many foreign and some domestic observers categorize China as an authoritarian one party state, with some saying it has shifted to neoauthoritarianism. Some characterize it as a dictatorship. The constitution of the People's Republic of China (PRC) and the CCP constitution state that its form of government is "people's democratic dictatorship". The state constitution also holds that China is a one party state that is governed by the CCP. This gives the CCP a total monopoly of political power. All political opposition is illegal. Currently, there are eight minor political parties in China other than the CCP that are legal, but all have to accept CCP primacy to exist. Freedom of speech and freedom of assembly are severely restricted by the government. Censorship is widespread and dissent is harshly punished in the country. This framing of democracy (minquanzhuyi) differs from the typical Western view, being based in Liang's interpretation of General will, which prioritizes the power of the group over individual freedoms. In the PRC definition, democracy has meant the Marxist–Leninist concepts of people's democratic dictatorship and democratic centralism. In this viewpoint, CCP acts as the representative of the Chinese public.
Жаңа демократия
Мао Цзэдун 1940 жылдың басындағы "Жаңа демократия туралы" еңбегінде Жаңа демократия тұжырымдамасын ұсынды. Бұл еңбек Екінші Қытай-жапон соғысы кезінде Яньань кеңесі дамып, кеңейген тұста жазылған. Осы кезеңде Мао бюрократизация мәселесіне алаңдап, жаппай саясат мәдениетін дамытуға ұмтылды. Бұл сыныптар коалициясы Қытай туындағы төрт кіші жұлдызбен бейнеленеді: жұмысшылар, шаруалар, зиялылар және ұлттық буржуазия. 1949 жылдың 29 қыркүйегінде ҚХККК Қытай Коммунистік революциясының жемісті болуынан кейін елдің негізгі саяси бағдарламасы ретінде Біртұтас бағдарламаны бірауыздан қабылдады. Біртұтас бағдарлама Қытайды пролетариат жетекшілігімен жұмысшылар мен шаруалар одағына негізделген халықтық демократиялық диктатураны іске асыратын жаңа демократиялық ел ретінде анықтады. Бұл одақ Қытайдың барлық демократиялық сыныптарын біріктіретін (империализмге, феодализмге және бюрократиялық капитализмге қарсы шығып, тәуелсіз Қытайды қолдайтын) күш болды. Мәдени революцияға дейін ауыл шаруашылығы өндірісінің жетекшілері ауылдық басшылармен (өз кезегінде коммуна басшылары тағайындаған) тағайындалған. Көптеген адамдар бұл қозғалысты марксизмнің дұрыс және бұрыс түсініктері арасындағы күрес ретінде қарастырды.
Mao Zedong put forward the concept of New Democracy in his early 1940 text On New Democracy, written while the Yan'an Soviet was developing and expanding during the Second Sino Japanese War. During this period, Mao was concerned about bureaucratization and sought to develop a culture of mass politics. This coalition of classes is symbolized by the four smaller stars on the flag of China: workers, peasants, intellectuals, and the national bourgeoisie. On September 29, 1949, the CPPCC unanimously adopted the Common Program as the basic political program for the country following the success of the Chinese Communist Revolution. The Common Program defined China as a new democratic country which would practice a people's democratic dictatorship led by the proletariat and based on an alliance of workers and peasants which would unite all of China's democratic classes (defined as those opposing imperialism, feudalism, and bureaucratic capitalism and favoring an independent China). Prior to the Cultural Revolution, rural production team leaders were appointed by village leaders (who had themselves been appointed by commune leaders). A majority viewed the movement as part of a struggle between correct and incorrect notions of Marxism.
21 ғасыр
Партия демократиялық централизмнің лениндік қағидасы бойынша жұмыс істейді. 2007 жылдан 2009 жылға дейін Ху Цзиньтао партия ішіндегі демократияны (dangnei minzhu, 党内民主) жандандыру арқылы партияның жоғарыдан төменге қарай шешім қабылдауына баса назар аударуды азайтуға тырысты. Қытай премьер-министрі Вэнь Цзябао 2011 жылы демократияны күшейтуге шақырды, ол мансабында саяси реформатор ретінде танылған. Алайда, Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетінің төрағасы Ву Банггу 2011 жылы "Біз бірнеше партияның кезекпен билік ету жүйесін қолданбайтынымызды ресми түрде жарияладық" деді, және осыған ұқсас мәлімдемелерді мансабында бұрын да жасаған. 2012 жылы 18-ші Ұлттық съезде ұсынылған негізгі социалистік құндылықтар науқаны демократияны төрт ұлттық құндылықтың бірі ретінде насихаттайды. 2012 жылы Си Цзиньпин ҚКП бас хатшысы болғаннан кейін, Amnesty International халықаралық ұйымы Қытайдағы адам құқықтарының жағдайы нашарлағанын мәлімдеді. 2013 жылы ҚКП-ның "No.9 құжат" деп аталатын құпия хаты жарияланды, онда "Батыс конституциялық демократиясы" және басқа да батыс идеяларына қарсы ескертулер жасалды. Үкімет адам құқықтары бұзылуын жоққа шығарады, ел заңға сәйкес басқарылатынын мәлімдейді. Си Цзиньпин ҚКП-ның үкіметке бақылауын күшейтіп, 2018 жылы партия мен мемлекет конституциясына Си Цзиньпиннің ой-пікірін енгізу үшін түзетулер жасады, бұл Қытай ерекшеліктерімен социализмнің келесі кезеңі деп сипатталды. Сол жылы Қытай үкіметі президенттік мерзімге шектеулерді жойып, Си Цзиньпинге өмір бойы билік етуге мүмкіндік берді.
The party operates on the Leninist principle of democratic centralism. From 2007 to 2009, Hu Jintao promoted intra party party democracy (dangnei minzhu, 党内民主) in an effort to decrease the party's focus on top down decision making. Chinese premier Wen Jiabao called for more democracy in 2011, having generally been regarded as a political reformer during his career. However, Wu Bangguo, chairman of the Standing Committee of the National People's Congress, said in 2011 that "we have made a solemn declaration that we will not employ a system of multiple parties holding office in rotation", having said similar remarks during his career. The core socialist values campaign introduced during the 18th National Congress in 2012 promotes democracy as one of its four national values. After Xi Jinping became CCP general secretary in 2012, Amnesty International said that human rights in China have become worse. In 2013, a CCP memo called "Document Number 9" was leaked, which warned against "Western constitutional democracy" along with other Western ideas. Human rights abuses are rejected by the government, which insists the country is run according to law. Xi has strengthened the CCP's control over the government and in 2018 amended the party and state constitutions to include Xi Jinping Thought, described as the next stage of socialism with Chinese characteristics. In that same year, the Chinese government also abolished term limits for the presidency, allowing Xi to rule for life.
Қытайдағы сайлау
Қытайда халықтық съездер үшін тікелей және жанама сайлаулар өткізіледі, бұл практика Қытай азамат соғысы кезінде коммунистік аймақтарда басталды. Халықтық съездердің жұмыс істеу тәртібі 1953 жылғы Сайлау заңында белгіленген және кейіннен өзгертілген. Дегенмен, барлық деңгейдегі үміткерлерді ҚКП бақылайды, ал ҚКП-нің жетекшілігі мемлекеттік конституцияда бекітілген, демек сайлаулар саясатқа ықпал етуге шамасы келмейді. Бұған қоса, сайлаулар көп партиялық емес, себебі оппозицияға рұқсат берілмейді. 2000 жылдардың ортасында сайланған ауылдық шенеуніктердің тәуелсіздігі біртіндеп төмендеді. Гонконгта алғашқы сайлау 1980 жылдары, ал Макаода 1990 жылдары өтті. Гонконг пен Макаода заң шығарушы органдар бар; Гонконгтың 70 заң шығарушысының 35-і, Макаоның 33-інің 14-і сайланды. Сонымен қатар, Қытайдағы жергілікті сайлаулар сияқты, Гонконгта да аудандық кеңестерге сайлау өтеді, олар үкіметке кеңесшілер ретінде қызмет етеді. Қытай материгінің үкіметі жүзеге асырған сайлау реформаларынан кейін, 2021 жылғы жалпы сайлаудан кейін Гонконг заң шығарушы органының 90 мүшесінің тек 20-сы тікелей сайланады.
China conducts direct and indirect elections for its people's congresses, a practice that began in the communist areas during the Chinese Civil War. The operation of people's congresses were set out in the Electoral Law of 1953 and have been subsequently revised. However, nominations at all levels are controlled by the CCP, and CCP's leading position is enshrined in the state constitution, meaning that the elections have little way of influencing politics. Additionally, elections are not pluralistic as no opposition is allowed. In mid 2000s the autonomy of elected village officials gradually eroded. Hong Kong got its first elections in the 1980s, and Macau in the 1990s. Both Hong Kong and Macau have legislatures; 35 of Hong Kong's 70 legislators elected, as are 14 of Macau's 33. Also, like grassroots elections in China, Hong Kong does hold elections for the district councils, which act as consultants to the government. Following electoral reforms implemented by the Mainland government, the legislature of Hong Kong following the 2021 general election will only have 20 out of 90 members directly elected.
Гонконг
Бірінші атқарушы басшы сайлауда 1996 жылы 400 мүшелік таңдау комитеті, содан кейін 2002, 2005, 2007 жылдары 800 мүшелік сайлау комитеті, ал 2012 және 2017 жылдары 1200 мүшелік сайлау комитеті арқылы сайланды. Гонконгтың Заң шығарушы кеңесі 1997 жылдан 2004 жылға дейін 60 орыннан тұрды, оның ішінде 24 орын тікелей сайлау арқылы, 6 орын Гонконгтың сайлау комитеті деп аталатын 800 мүшелік сайлау колледжінен, ал қалған 30 орын функционалдық сайлау округтерінен (ФСО) сайланды. 2004 және 2008 жылғы сайлауларда 30 мүше географиялық сайлау округтерінен (ГСО) жалпы сайлау құқығымен тікелей сайланды, ал тағы 30 мүше функционалдық сайлау округтерінен (ФСО) сайланды. 2012 жылдан бастап Заң шығарушы кеңес 70 сайланған мүшеден тұрады, оның 35-і географиялық сайлау округтерінен (ГСО) жалпы сайлау құқығымен тікелей сайланды, ал қалған 35-і функционалдық сайлау округтерінен (ФСО) сайланды. Қолданысқа енгізілгеннен бері жалпы сайлау құқығын енгізу үшін көптеген әртүрлі идеялар ұсынылды. Гонконгтағы сайлау реформасы Қытайдағы саяси либерализацияның бір жолы ретінде қарастырылды; бұл реформа Гонконг тұрғындарына атқарушы басшыға дауыс беруге мүмкіндік беретін жалпы сайлау құқығын қамтитын, бірақ алдымен атқарушы басшының комитеттен мақұлдануы қажет болатын шаралар жиынтығы еді. Аталған заң Гонконгтың Заң шығарушы кеңесінде қабылданбады, себебі пандемократтар пакетке қарсы дауыс берді, ал Пекинге жақын мүшелердің көпшілігі залдан шығып кетті. 2014 жылы Гонконгта Қытай үкіметінің жалпы сайлау құқығы реформасына қарсы үлкен наразылық акциялары өтті, себебі кандидаттардың «елді және Гонконгты сүюі» және «Гонконгтың қазіргі және болашақ тұрақтылығын қорғауы» талап етілді. Жалпы сайлау құқығы реформасы Гонконгтың Заң шығарушы кеңесінде көпшілік қарсы дауыс бергендіктен қабылданбады. 2021 жылдың 20 желтоқсанында Қытайдың орталық үкіметі Гонконгтағы демократияға қатысты өз көзқарасын баяндайтын ақ қағаз жариялады, оны Гонконгтың қабілеттілігі мен тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған атқарушы басқару жүйесі ретінде сипаттады. Бұл көзқарас бойынша, демократияның бірнеше критерийлері мен жалпыға қабылданған бір ғана демократиялық модель жоқ. Осы тұрғыдан алғанда, демократиялық жүйедегі саясат көбінесе әлеуметтік дамуды соқыр нарықтық күштерге бейімдейтін жекеше жатқан шаралармен шектеледі, ал демократиялық жүйеде қол жетімді қысқа мерзімді саяси шаралар қоршаған ортаның нашарлауы, капитал нарықтарының бұзылуы немесе халық санының өзгеруі сияқты ұзақ мерзімді мәселелерді шешуге жеткіліксіз. АҚШ-тың COVID-19 пандемиясына жауап беруі жағдайды ушықтырып, Қытай халқының арасында АҚШ-тың саяси жүйесі мен экономикасы әлемдік стандарттарға сай емес деген пікірлердің күшеюіне әкелді.
The first Chief Executive election saw the Chief Executive elected by a 400 member Selection Committee in 1996, then by 800 member Election Committee in 2002, 2005, 2007, and then 1200 member Election Committee in 2012 and 2017. The Legislative Council of Hong Kong from 1997 to 2004 had 60 seats with 24 were directly elected, six elected from an 800 member electoral college known as the Election Committee of Hong Kong, and 30 elected from FCs. Elections in 2004 and 2008, had 30 members were directly elected by universal suffrage from geographical constituencies (GCs) and 30 were elected from functional constituencies (FCs). From 2012 onwards, The Legislative Council consists of 70 elected members, 35 members were directly elected by universal suffrage from geographical constituencies and 35 were elected from functional constituencies. There have been many attempts with many different ideas to introduce universal suffrage since the handover. Electoral reform in Hong Kong was seen as an avenue for political liberalization in China; the universal suffrage reform package which would allow Hongkongers to vote for the chief executive but the chief executive first needed to be approved by a committee. The law failed to pass Hong Kong's legislative council when pan democrats voted against the package and most of the pro Beijing members walked out. In 2014, Hong Kong experienced massive protests against the Chinese government's universal suffrage reform package, as the candidates would have to "love the country, and love Hong Kong" and would "protect the broad stability of Hong Kong now and in the future" to be able to stand for election. The universal suffrage reform package failed to pass Hong Kong's legislative council when the majority voted against the package. On December 20, 2021, China's central government issued a white paper on its view of democracy in Hong Kong, which it framed as an executive led governance arrangement designed to ensure Hong Kong's capacity and efficacy. According to this view, there is no single set of criteria for democracy and no single democratic model that is universally acceptable. In this view, policy under democratic systems as largely restricted to ad hoc interventions which leaves social development vulnerable to blind market forces and the short term policy interventions available under democratic systems are not equipped to address long term issues such as environmental degradation, dysfunction in capital markets, or population change. The United States' response to the COVID 19 pandemic compounded the situation, increasing views among the Chinese public that the United States political system and economy were not world benchmarks.
Көпшілікке емес, жалпыға қызмет ету
Қытай мәдениетіндегі тағы бір себеп – жалпыға пайда келтіру. Заманауи либералды демократия әрбір сайлаушының жеке мүддесіне құрылған. Сайлаушылар өзіне тиесілі пайданы әкелетін және өздерінің мүдделерін қорғайтын лауазым иесін таңдауға ынталандырылады. Сайланған өкілдер өз сайлау округіндегі сайлаушылардың мүддесін қорғайды. Егер олар сайлау округінің сенімдерін жеткілікті деңгейде көрсетпесе, қайта сайланбайды. Осы себепті, дәстүрлі қытайлық көзқарасты адамдар демократияда халықтың жалпы игілігі жеткіліксіз екенін, оның орнына көпшілдік билігін көрсететінін айтады.
Another motivation in Chinese culture is to benefit the common good. Modern liberal democracy is based upon the self interest of each voter. Voters are encouraged to choose an official that benefits them and promotes their interests. Elected representatives serve the interests of their individual constituents. If they do not adequately represent the beliefs of their constituency they will not be re elected. Consequently, people of a traditionalist Chinese perspective tend to believe that the collective good of the people is under represented in a democracy, which instead reflects majoritarianism.
Христиандық ықпал
Кейбір көзқарастар бойынша, христиандық пен демократия арасында байланыс бар, және мүмкін, кейбір қытайлық көзқарастар бойынша, либералды демократияның тарихи негізі христиан мәдениетінде жатыр. Осының салдарынан, қазіргі заманғы көптеген түрлері осы мүмкін болатын бастаудың философиялық іздерін сақтайды. Христиандықтан туындаған ерекшеліктердің бірі – жеке адамның күшпенуі. Христиандық ұғымдар бойынша, әрбір адам Құдай алдында қасиетті. Либералды демократия тұжырымы адамның әлеуметтік иерархиядағы орнына қарамастан, ішкі құндылығы бар деген сезімге негізделген. Қытайдың дәстүрлі мәдениеті мұндай талап қоймайды. Шындығында, жеке тұлғаның философиялық маңызы демократия мен қытай мәдениеті арасындағы үйлесімсіздік айманы ретінде көбінесе қарастырылады. Конфуцийшіл қоғамдар отбасылық қатынастарға бағынған; жеке адамның осы қоғамдық байланыстарға қарсы шығуға құқығы болмаған. Отбасынан алшақтаған адам кеңінен шеттетілген саналады және әлеуметтік сатының ең төменгі бағанына түседі. Конфуцийшілдікте жеке тұлғаға жалпы құрмет көрсетілмейді; конфуцийшілдік қауымдастарындағы жеке мәртебе адамның әлеуметтік иерархиядағы орнымен тығыз байланысты. Осы контексте, көптеген жеке құқықтар Батыстағыдай толыққанды болуы мүмкін емес. Әрине, билікке ие адамды тікелей тағайындауға жеке адамның қатысу құқығы дәстүрлі конфуцийшіл қоғаммен идеологиялық қайшылықты білдіреді.
As per some points of view, there is arguably a correlation between Christianity and democracy, perhaps, as per some Chinese perspectives, liberal democracy has its historical basis in Christian culture. As a result, most current forms contain philosophical remnants of those probable origins. One such trace of Christianity is the empowerment of the individual. Christian concepts consider each individual to be sacred in the eyes of God. The concept of liberal democracy rests on all this sense that the individual has inherent worth regardless of his place within social hierarchies. Traditional Chinese culture makes no such claim. In fact, the philosophical significance of the individual is often identified as an area of incompatibility between democracy and Chinese culture. Confucian societies are centered on familial relationships; an individual had no authority to revolt against these societal ties. An individual disconnected from the family is widely considered an outcast and relegated to the bottom of the social ladder. Confucianism lacks a universal reverence for the individual; personal status in Confucian communities is inexorably linked to one's position within the social hierarchy. In this context, many individual rights cannot exist in the same way they do in the West. Naturally the right of the individual to partake in the direct appointment of a ruling official is an ideological inconsistency with traditional Confucian society.
Оптимизм мен пессимизм
Философиялық тұрғыдан алғанда, конфуцийшіл дәстүр Томас Метцгердің эпистемологиялық оптимизм деп атаған идеясына тікелей байланысты. Бұл жоғары моральдың мәнін түсінуге және сол білімді көрсететін саясат пен заңдарды құруға болатындығына сенуді білдіреді. Конфуцийшіл қоғам осы әмбебап моральды іске асыру мақсатында күнделікті міндеттер мен рәсімдерді орындауға ұмтылады. Ал қазіргі либералды демократияның түсінігі идеологиялық пессимизмнің қарама-қарсы принципіне негізделген. Бұл мұндай білімнің мүмкін еместігін жоққа шығарады, сондықтан либералды демократияның теориясы мен тәжірибесі жоғары моральға ұмтылып ережелер жасамайды.
At a fundamental philosophical level, Confucian tradition is contingent upon an idea articulated by Thomas Metzger as epistemological optimism. This expresses the belief that it is possible to understand the essence of high morality and design policies and laws that reflect that knowledge. Confucian society seeks to carry out all daily tasks and rituals in pursuit of fulfilling that universal morality. The modern conception of liberal democracy is grounded in the opposing principle of ideological pessimism. This denies that such knowledge is possible, thus the theory and practice of liberal democracy does not make rules in the pursuit of high morality.
Азаматтардың сауалнамалары
1990 жылы Эндрю Нейтан мен Тяньцзян Ши жүргізген сауалнамада сауалнамаға қатысқандардың 55% «Қытайға қазір демократияның көбірек қажеттігі» туралы келісім білдірсе, 76% қытай демократиясы Қытай Коммунистік партиясының басшылығында болуы керек деп ойлады. Сондай-ақ, көптеген адамдар демократияның жағымсыз жақтарынан қорқатынын, 36% көп партиялар «саяси хаос тудырады» деген пікірде болғанын көрсетті. 2001 және 2002 жылдары Дүниежүзілік құндылықтар зерттеуі мен Шығыс Азия барометрі жүргізген сауалнамалар демократияға жоғары деңгейде қолдау бар екенін көрсетті. «Демократиялық саяси жүйе деп сіз не ойлайсыз?» деген сұраққа сауалнамаға қатысушылардың 96% «жақсы» немесе «өте жақсы» деп жауап берді. Бұдан өзге, респонденттердің 81% «демократияда қиындықтар болуы мүмкін, бірақ ол кез келген үкімет түрінен жақсы» деген мәлімдемемен келісті. Авторитаризм мен демократияны салыстыруды сұрағанда, респонденттердің тек 5% авторитарлық үкіметті артық деп санады, ал 20% бұл мәселенің маңызды емес екенін айтты. Қытай үшін демократияның қаншалықты қолайлы екенін 10 балдық шкала бойынша бағалауда, тек 2% 5 балдан төмен баға берді, 96% 6 бал немесе одан жоғары баға берді, ал 76% 8, 9 немесе 10 бал берді. Дегенмен, жауап берушілердің 60-70% кейбір демократиялық тәжірибелердің жағымсыз салдарлары болуы мүмкін деп қорқады. 26% «демократияда экономикалық жүйе жақсы жұмыс істемейді» деген пікірмен келісті немесе толығымен келісті. 35% «демократия шешім қабылдауда ұзаққа соғып, талас-тартысқа толы» деген пікірмен келісті. 18% «демократия тәртіпті сақтауда тиімді емес» деген пікірмен келісті. 2014-2016 жылдар аралығында Азия барометрі жүргізген сауалнамада респонденттердің 76% демократия өз қоғамындағы проблемаларды шеше алады деп санайды. Алайда, өз үкіметтеріндегі демократия деңгейін 10 балдық шкала бойынша бағалауды сұрағанда, олардың орташа бағасы 6,5 болды (14 аймақтың ішінде 7-ші орын). 2007 жылы Шанхай қаласындағы Фудан университетінің профессоры Чжэньсу Ван: «Қытайда демократияға қолдау жоғары екені анық. Қоғамдық сауалнамалар көрсеткендей, Қытай азаматтарының 90% астамы демократияның жақсы екеніне сенеді. Бірақ көпшілігі әлі де демократияны іске асыруға дайын емес, себебі олар экономикалық өсім мен әлеуметтік тұрақтылықты сөз бостандығынан, саяси қатысудан және басқа да демократиялық құқықтардан маңыздырақ деп санайды». 2020 жылы Гарвард университеті 2003 жылдан бері жыл сайын жүргізіп келе жатқан зерттеуінде қытай азаматтарының үкіметке деген сенімі жыл сайын артып келе жатқанын көрсетті, «дегенмен бұл барлық аймақтарда байқалды». 2022 жылы Демократиялық одақтар қоры жүргізген сауалнама көрсеткендей, қытайлықтардың 91% демократия олар үшін маңызды екенін айтса, 81% Қытайдың демократиялық ел екенін мәлімдеді. Қытай экономисі Дэвид Даокуи Лидің сөзіне сәйкес, жалпы тенденция 1970 жылдары мен одан кейін туылған жас топтары АҚШ үлгісіндегі демократияға басқа жас топтарына қарағанда көбірек сынды көзқараспен қарады.
A 1990 survey from Andrew Nathan and Tianjian Shi reported that 55% of people surveyed agree that "China needs more democracy now", but 76% agreed that Chinese democracy depends on the leadership of the Chinese Communist Party. They also reported that a sizeable proportion feared the negative aspects of democracy, 36% agreed that too many parties would "cause political chaos." Surveys done with the World Values Survey and the East Asia Barometer in 2001 and 2002 shows high explicit support for democracy. In the survey, 96% answered either "fairly good" or "very good" to the question "Do you think having a democratic political system is ". Moreover, 81% of respondents agreed with the statement "democracy may have problems but it is better than any form government." When asked to compare authoritarianism or democracy, only 5% of respondents said that an authoritarian government can be preferable, with 20% saying it does not matter. When chosen to rate out of 10 how suitable democracy is for China, only 2% gave a rating lower than 5, 96% gave a 6 or higher, 76% giving an 8, 9 or 10. Nevertheless, 60 to 70% of respondents feared some democratic practices may cause negative effects. 26% agreed or strongly agreed with the statements "in democracy the economic systems runs badly." 35% agreed with that statement "democracies are indecisive and have too much quibbling." 18% agreed with the statement "democracies aren't good at maintaining order." An Asian Barometer survey from 2014 to 2016 had 76% of Chinese respondents agreeing that democracy was capable of solving the problems in their society. However, when asked to rate the level of democracy in their own government on a 10 point scale, they gave an overall rating of 6.5 (the 7th highest percentage out of 14 different regions surveyed). Zhengxu Wang of Fudan University in Shanghai wrote in a report in 2007: "It is clear that public support for democracy is high in China. Public opinion surveys show that more than 90% of Chinese citizens believe that having a democracy is good. But the majority is not yet ready for a major effort towards democratization because they still see economic growth and social stability as more important than freedom of speech, political participation, and other democratic rights." A 2020 Harvard University study conducted yearly since 2003 found that Chinese citizens' trust in their government has increased each year, "virtually across the board." In 2022, a poll by the Alliance of Democracies Foundation found that 91% of Chinese say democracy is important to them, with an 81% saying that China is a democracy. According to Chinese economist David Daokui Li, the general trend is that age cohorts born in the 1970s and later take a more critical view of United States style democracy than other age cohorts.
Халықаралық рейтингтер
Қытай халықаралық деңгейде әлемдегі ең демократиялық емес елдердің қатарында саналады. Economist Intelligence Unit Демократия индексі бойынша ол тұрақты түрде "авторитарлық режим" ретінде ең төменгі сатыда болды, 2022 жылы 167 елдің ішінде 156-шы орынға ие болды. 2023 жылғы V-Dem Демократия индексіне сәйкес, Қытай әлемдегі сайлау демократиясы ең аз дамыған үшінші ел және 2023 жылғы V-Dem Демократия индексі бойынша Азияда сайлау демократиясы ең аз дамыған екінші ел болып табылады. 2023 жылғы V-Dem Демократия индексіне сәйкес, Гонконг Азияда сайлау демократиясы ең аз дамыған елдердің арасында 14-ші орынды иеленді.
China is considered internationally to be amongst the least democratic countries in the world. It has consistently been ranked amongst the lowest as an "authoritarian regime" by the Economist Intelligence Unit's Democracy Index, ranking at 156th out of 167 countries in 2022. According to 2023 V Dem Democracy indices China is the third least electoral democratic country in the world and ranked second least electoral democratic country in Asia according to V Dem Democracy indices in 2023. Hong Kong was ranked 14th least electoral democracy in Asia according to V Dem Democracy indices in 2023.