Кіріспе

Ньюпорт, тарихи тұрғыдан Балливеган деп белгілі болған және көп жылдар бойы Ньюпорт Пратт деп те аталған, Ирландияның Майо графтығындағы Бёрришуль барониясындағы шағын қала. 2016 жылы халық саны 626 адамды құрады.

Темір жолға кіру

Ең жақын теміржол станциясы – Вестпорт теміржол станциясы, шамамен 14 км оңтүстікте орналасқан.

Тарих

Ньюпортты 18 ғасырдың басында Медликотт отбасы құрған. Медликотт иелігінде жұмыс істейтін Джеймс Мур Ньюпорттағы кемежайды ресми жобамен жобалаған. Медликотт отбасының жер агенті капитан Пратт болды. Пратт қалаға лён мата өндірісін енгізді, оны басқаруды Ульстерден Мейо округына көшіп келген иммигрант квакерлерге тапсырды. Иммигрант квакерлер Мейодағы тұрмыс жағдайларын қиын деп тапқан болса да, 18 ғасырдың ортасында лён өнеркәсібі дамыды және келесі қырық жылға жуық қала осы өнеркәсіптің айналасында гүлденді. 19 ғасырдың басында ол қайтадан құлдырап, оңтүстікке қарай жеті шақырым қашықтықтағы Вестпорт қаласы оны порт ретінде ығыстырды. 18 ғасырдың соңында Медликотт иелігін О'Донел отбасы иеленді, олар портқа қарап тұрған Ньюпорт Хаусын, қазіргі мейманхананы салды.

Ньюпорттағы квакерлер

1719 жылы Капитан Праттпен бірге квакерлер қауымы Ньюпортқа келді және сол кезде Балливаган деп аталған қалада зығыр тоқымашыларының колониясын құрды. Квакерлердің адал және еңбекқор жалдамалы жұмысшылар ретіндегі беделге ие болғандықтан, сол кездегі помещиктер оларды іздеді. Квакерлер қауымдастықтары қайда барса да әдетте гүлденді, бірақ Ньюпорттағы квакерлердің жағдайы нашар екені хабарланды, оларға Ирландияның басқа аймақтарынан және одан да алыс елдерден қолдау мен көмек қажет болды, себебі олар географиялық жағынан шалқары орналасқан. Квакерлердің ең жақын қауымы Роскоммон округіндегі Баллимуррейде орналасқан. Ньюпорт квакерлерінің тұрақты жиналыс үйі болмағандықтан, олар діни құлшылықты бір-бірінің үйлерінде өткізген. Майоға қайта қоныстанғаннан кейін қауымда көптеген жастардың қаза болуына байланысты, қалада олар үшін зират құру қажет болды. Зығыр бизнесі қиындыққа тап болды және тұрақты түрде Ньюпортқа квакерлер келіп көмектесуге мәжбүр болды. 1736 жылы Ньюпорт квакерлері қоныстан кетуді ойлай бастады. Олар өз қауымынан үйленуге жарамды серік таба алмады, себебі олардың барлығы жақын туыстар еді, бұл оларды алаңдатты. Ньюпорт квакерлер қауымы тағы бірнеше жыл күресіп, ақырында Роскоммон округінде Баллимуррейдегі квакерлер қауымына жақын жерден жер сатып алды. 1739/1740 жылдардың қысында Ньюпорт квакерлерінің соңғысы Ньюпорттағы жерлерін және үйлерін тастап, Роскоммон округіне көшіп кетті, онда олардың өмірі азырақ қиындыққа толы болар еді. Кейбір квакерлер Америкаға өздері үшін жаңа өмір құруға кетті.

Мейірімділік монастыры

О'Донел отбасы, Медликотттардан мұрагерлікке ие болған, протестанттық дінде болды. Дегенмен, Джордж О'Донелдің әйелі католик болды және ол Ньюпорт қаласында монастырь салу үшін Барак-Хиллдегі үш акр жерді Мейірімділік сестеріне сыйға берді. 1884 жылы жаңа монастырьдың негізі қазылғанда көптеген монеталар мен түймелер табылды, түймелердің үстінде "Пратт" деген жазу болды. 1887 жылы монастырь құрылысы аяқталып, Санкт-Джозеф монастырының бастауыш мектебі 211 қыз және 34 ұлдан тұратын оқушылар тобымен ашылды. Мектеп табысты болды және оқушылар саны арта берді. Монахинялар Ньюпорт қаласының тұрғындары арасында танымал болды, ал жергілікті саудагерлер монастырьға сыйлықтар берді. 1894 жылы қыздарды бейнелеу өнеріне оқыту үшін арнайы мектеп ашылды, ол екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бейнелеу өнері нарығы құлағанша өндіріспен айналысты. 1977 жылы рационализация салдарынан сестер монастырьды тастап, қаладағы жалға алынған ғимаратқа көшіп орналасты. Монастырь 1956 жылдың қыркүйегінде ашылған Ньюпорт орта мектебін басқарды. Алайда, алпысыншы жылдардың соңында екінші деңгейдегі оқушыларға тегін білім беру және тегін көлік енгізілгеннен кейін, жеткілікті оқушыларды тартуда үнемі қиындықтарға тап болған орта мектеп 1969 жылдың маусымында жабылды.

Революциялық кезең

1921 жылғы 18 мамырда Майкл Килрой Ирландия Республикалық Армиясының Батыс Майо ұшу колоннасының үш бөлігін Ирландия Корольдік Полициясын (RIC) қастықтап, оларды әрекетке итермелеу үшін жіберді. Капитан Джим Моран басқарған Ньюпорт тобының төртеуі Каслбар жолындағы RIC бекетіне қайтып бара жатқан Корольдік Ирландия Полициясының (RIC) сержанты Фрэнсис Батлерді атып өлтірді. Бір ғана оқ атылды. Жаза ретінде Майкл Килройдың үйіне оқ жаудырылды, оның әйелі нәрестесі Педардың үстіне құлап, оқтар қабырғалардан сырғанын көрді. Содан кейін үй өртеп тасталды. Бэрришул монастыры мен Грейс О'Мэллидің Рокфлит қамалы екеуі де қаланың батысында орналасқан. Қала балық аулау және туризм орталығы болып табылады, онда екі ірі қонақүй бар: Ньюпорт Хаус (жазда ғана ашық) және Ньюпорт қонақ үйі (жыл бойы ашық), олар негізгі көшеде және Гринвей трассасының бойында ыңғайлы түрде орналасқан. Актриса Грейс Келлинің туған үйі, Монаконың ханшайымы Келлилердің үйі, Ньюпорттан Каслбарға қарайтын басты жолдың жанында, Маттон көліне жақын жерде орналасқан. 1961 жылы Ирландияға жасаған мемлекеттік сапарында Грейс ханшайым мен оның күйеуі, принц Рейньер осы үйді аралады. Грейс 1979 жылы осы мүлікті сатып алды.