Кіріспе

Үнді кино музыкасының композиторы, әнші-сазгер, музыка продюсері және музыкант

Омкар Прасад Найяр (16 қаңтар 1926 – 28 қаңтар 2007) – үнді кино музыкасының композиторы, әнші-сазгер, музыка продюсері және музыкант. Ол хинди киноиндустриясының ең ырғақты және әуенді музыкалық режиссерлерінің бірі саналады. "Ная даур" фильмі үшін 1958 жылғы Filmfare сыйлығының "Үздік музыкалық режиссер" номинациясын жеңіп алды. Найяр Гейта Датт, Аша Бхосле, Мохаммед Рафи сияқты әншілермен көп жұмыс істеді, бірақ Болливудтың жетекші әншісі Лата Мангешкармен жұмыс істеген жоқ. О. П. Найяр Кишор Кумарды оның танымал әнші болғанға дейін-ақ таныған. "Бап Ре Бап" (1955) және "Раагини" (1958) фильмдері Кишор Кумардың "О.П." стиліндегі хиттерінің бірі болды, бірақ олардың қарым-қатынасы ұзаққа созылмады.

Ерте өмір және мансап

Наяр Британдық Үндістанның Лахор қаласында (қазіргі Пәкістан) дүниеге келген. Содан кейін ол музыкалық білім алды. Ол «Кәнез» (1949) фильміне қосымша музыка жазды, ал 1952 жылғы «Асман» (Далсух М. Панчоли өндірген) фильмі оның музыкалық режиссер ретіндегі тұңғыш жұмысы болды. Содан кейін Наяр «Чхам Чхама Чхам» (1952) және «Бааз» (1953) фильмдеріне музыка жазды. Кино өндіруші, режиссер және актер Гуру Датт оны «Ар-Пар» (1954), «Мырза мен ханым ’55» (1955) және «С.И.Д.» (1956) фильмдеріне музыка жазуға және дирижерлік етуге шақырды. Наярдың алғашқы туындыларын негізінен Шамшад Бегум, Гита Датт және Мохаммед Рафи орындады, ал Аша Бхосле «С.И.Д.» фильмінде таныстырылды. Наяр ешқашан Лата Мангешкармен жұмыс істеген жоқ, бірақ оның 1958 жылғы «Аджи Бас Шукрия» фильміндегі «Саари Саари Раат Тери Яд Сатаеин» әні 1973 жылғы «Такси жүргізушісі» фильмінде қолданылды, ол фильмнің музыкалық директоры болды. Наярдың сүйікті Рагасы – Хиндустани классикалық музыкасындағы Пилу, ал Карнатикалық музыкадағы оған баламасы – Капи (рага), ол оның көптеген композицияларының бастауы болды, бірақ ол ешқандай түйсінсіз баршаны таң қалдыра білді. 1957 жылы «Филмалая» Насыр Хусейнді таныстырды, ол Шамми Капур және Амита сияқты жаңа актерлерге романтикалық музыка жазатын композитор іздеді. Наярдың музыкасы Хусейннің «Тумса Нахин Деха» (1957) және «Пир Вохи Дил Лая Хуун» (1964) фильмдерінде пайда болды. Онжылдық ішінде мемлекеттік бақылаудағы «All India Radio» Наярдың көптеген әндерін тыйым салды, өйткені радиостанция оларды тым «модалы» деп санады. Музыка және кино сарапшысы Раджеш Субраманянның айтуынша, «Аап Ке Хасеен Рух» («Бахарен Пхир Бхи Айенги» фильмінен) толық оркестрмен жазылуы жоспарланған, бірақ көптеген музыканттар жазбаға кешікті. Мохаммед Рафимен келіспеушіліктерден кейін Наяр әнші Махендра Капурмен жұмыс істей бастады. Капур «Бахарен Пхир Бхи Айенги» фильмінде Наярдың «Бадал Жае Агар Маали, Чаман Хотаа Нахи Хаали» әнін орындады. Наяр Рабиндранат Тагордың бенгал тіліндегі туындысына негізделген «Чал Акелаа, Чал Акелаа» әнін жазды (1969 жылғы «Самбандх» фильмінде Мукеш орындады). Наяр Шамшад Бегуммен бірлесіп әндер жазды (соның ішінде «Каджра Мохаббатвала»), ал Мадхубаланың 1969 жылы қайтыс болғаннан кейін Виджаянтимала, Садхана, Мала Синха, Падмини, Аша Парех және Шармила Тагор бірнеше Наяр Бхосле әндерін еріп айтты. Наяр мен Бхосле 1974 жылы жолдарымен ажырасып, ол Дилрадж Каур, Кришна Калле, Вани Джаярам және Кавита Кришанмуртимен жұмыс істеді.