Кіріспе

Жыл кесу кезінде қолданылатын жинау машинасының түрі

Жыл кесу кезінде қолданылатын жинау машинасы – ағаштарды жылдам жинап, кесуге арналған құрылғысы бар моторлы көлік. "Feller" – ағаш кесушінің дәстүрлі атауы, ал "bunching" – екі немесе одан көп ағашты жинап, үйірге жинау. Жинау машинасы осы екі функцияны да атқарады және тізбекті ара, дөңгелек ара немесе қысқыш – кішігірім ағаштарды тамырынан кесуге арналған құрылғысы бар ағаш ұстағышпен жабдықталған стандартты ауыр техниканың негізінен тұрады. Содан кейін машина кесілген ағаштарды кесу, қабығын алу, тиеу немесе ұсату сияқты келесі өңдеу үшін арналған үймеге қояды, одан кейін оларды жылжытуға арналған skidder, forwarder немесе yarder қолданылады. Кейбір дөңгелекті жинау машиналарында икемді қол болмайды, сондықтан олар ағашқа жақын келіп, оны ұстауы керек. Ұзындығына қарай кесу әдісінде жинау машинасы жинау машинасының міндеттерін орындайды және сонымен қатар ағаштарды қабығынан айыру және ұзындығына қарай кесу жұмыстарын жасайды.

Құралымдар және кесу құрылғысы

Қарақшы баучерлер дерліктері немесе дөңгелекті болып келеді, өздігінен тегістелетін кабинасы бар және әртүрлі кесу бастарымен жұмыс істей алады. Қиыс беткейлі жерлерде тіректі қарақшы баучерлер қолданылады, себебі олар қиысқа жоғары жабысу күшін және тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Ал тегіс жерлерде дөңгелекті қарақшы баучерлер тіректі қарақшы баучерлерге қарағанда тиімдірек. Оператордың жайлылығын арттыру және ағаш кесу өндірісінің сапасын сақтау үшін тегістеу кабиналары тіректі және дөңгелекті қарақшы баучерлердің екеуімен де қолданылады. Ағаштардың мөлшері мен түрі қандай кесу басы қолданылатынын анықтайды.

Ағаш кесу бастығының түрлері

Дискілі ара басы – Бас ағашқа итерілгенде, ол жоғары кесу жылдамдығын қамтамасыз етеді. Содан кейін, қысқыш қолдар ағашты ұстап тұрады, ағаш дерлік кесілгенде. Бұл бас бірнеше ағашты кесіп, жинауға қабілетті. Жақсы жер жылдамдығымен диск пішін басы жоғары өнімділікті қамтамасыз етеді, бұл бірнеше жүгірушінің үздіксіз жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Шегір тізбекті ара басы – Ол ағашқа қарсы орналасады және қысқыш қолдар ағашты берік ұстайды. Содан кейін, ара тізбегі іске қосылып, ағашты кесуді бастайды. Дискілі ара басы сияқты, ол жерге түсірмес бұрын бірнеше ағашты ұстай алады. Феллер бункерінің сағаттық құны басқа жабдықтармен, мысалы, орман жинағыштарымен және шүмекті сырғанақтармен салыстырғанда шамамен 99,5 долларға жоғары. Феллер бункерінің жалпы құны жоғары болғанымен, бірлік өндіріс бағасы ең төмен, сондықтан феллер бункері ең тиімді жинау техникасы болып саналады. Феллер бункерінің орташа бірлік құны 12,1 доллар/м3, ал орман жинағыштарының бірлік құны 16,5 доллар/м3 құрайды.

Сақтау

Феллер бундерін жұмыс істете алдында күнделікті техникалық қызмет көрсету қажет, ал кейбір компоненттерді белгілі бір уақыт аралығында ғана техникалық қызмет көрсету керек. Бұл операторлардың және жұмыс аймағындағы барлық адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Егер зақымдалған немесе істен шыққан машинаны пайдаланса, машинаның одан әрі зақымдануына және жөндеу шығындарының артуына әкелуі мүмкін.

Сымдау

Кесуші бас – феллер-бунчердің ең қиын бөліктерінің бірі болып саналады және күнделікті күтіп-ұстау үшін әрбір буынына майлау майы жағу қажет. Әрбір техникалық қызмет көрсету кезінде пісірудің бас қысқыштарына, білек бекітуіне және жетек білік подшипниктеріне майлау майы жағу ұсынылады. Майдың қолданылуы жоғары қысымға төзімділік стандартына сай болуы керек және құрамында 3% молибден дисульфиді (MoS2) болуы тиіс. MoS2 металл беттердің жанасуынан туындайтын тозуды болдырмайды. Бұл 20 °C (4 °F) төмен температурада немесе 1500 м (5000 фут) биіктікте жұмыс істеуге қолайлы. Отынның тұмандылу температурасы күтілетін ең төмен температурадан кем дегенде 5 °C (9 °F) төмен болуы керек. Сондай-ақ, отындағы күкірт мөлшері 0,5%-дан аспауы тиіс, себебі ол қозғалтқыш майы мен фильтрінің қызмет мерзімін 50%-ға дейін қысқартуы мүмкін. Ауыр жұмысқа арналған қозғалтқыштар үшін салыстырмалы түрде аз силикатты этиленгликоль негізіндегі салқындатқыштарды қолдану ұсынылады. Эгзостық жүйемен жұмыс істегенде, қозғалтқыштың айналасындағы ыстық компоненттерге назар аударыңыз. Жұмысшылар қауіпсіздік көзілдірігі, жылу өткізбейтін қолғаптар және қауіпсіздік аяқ киімі сияқты жеке қорғаныш құралдарын киюі керек. Феллер-бунчерді қызмет көрсету немесе жөндеу үшін көтергенде, биіктіктен құлау қаупі бар. Мұндай жарақаттардың алдын алу үшін барлық жүріп тұрған беттердің құрғақ екеніне көз жеткізіңіз, едендегі майлар мен басқа да сұйық заттарды сүртіп тастаңыз. Сондай-ақ, феллер-бунчерді жөндеу кезінде тегіс және тұрақты жерге тоқтатыңыз. Көптеген ағаш кесушілер үлкен және ауыр заттардың құлауынан жарақат алады. Ағаш кесу өндірісіндегі ең көп таралған жарақат – «заттың соққысынан» болатын жарақат, ол жабдықты қолмен пайдаланудың салдарынан туындайды. Механикаландырылған жинау техникасын пайдалану жарақаттардың санын азайтуға көмектеседі деген дәлелдер бар. Бір зерттеуде феллер-бунчерді пайдалануға дейін және кейін жасалған салыстырулар бойынша, жалпы жарақат алу көрсеткіштері 14,2%-ға, ал «заттың соққысынан» болатын жарақаттар 8,2%-ға төмендеуі мүмкін екені көрсетілді. Феллер-бунчерді қолданған ағаш кесу компанияларындағы «заттың соққысынан» болатын жарақаттардың айтарлықтай төмендеуі, механикаландырылған жинау жабдықтарын пайдалану жалпы жарақаттарды азайтуға көмектеседі деген пікірді растады. Сондай-ақ, деректерге сүйенсек, феллер-бунчерді пайдаланбайтын ағаш кесу компанияларында жарақаттану көрсеткіші біртіндеп өсіп, бес жыл ішінде 14,5%-дан 17,5%-ға дейін жеткен. Дегенмен, машинаны жөндеу немесе күтіп-ұстау кезінде механикалық жарақаттардың саны артуы мүмкін. Мұндай жарақаттар ауыр және қымбатқа түсуі мүмкін.

Шектеулер

Феллер бунчер өте өнімді және тиімді болуы мүмкін, бірақ бірнеше шектеулері бар. Феллер бунчер өте қиын және салыстырмалы түрде тік жерлерде жұмыс істеу кезінде тиімділігі төмендейді. Мысалы, Аппалачи таулы аймағындағы қатты ағаштардың салмақты қабықтары болады және олар тік беткейлерде өседі, сондықтан операцияларды жүргізу үшін ізді феллер бунчерлер қажет. Ізді феллер бунчерлер тік беткейлерде жұмыс істеуге мүмкіндік берсе де, олардың тиімділігі жеткілікті зерттелмеген. Сонымен қатар, қолмен кесу феллер бунчерлерге қарағанда тік беткейлерде жұмыс істей алады. Екінші жағынан, феллер бунчерлер операция кезінде ағаштардың көп мөлшері болғанда ғана тиімді. Дегенмен, басқа техникалармен, мысалы, ағаш кесу машиналарынмен салыстырғанда, феллер бунчерлердің келтіретін зияны аз.