Кіріспе
1821–1879 жылдардағы ағылшын тарихшысы және саяхатшысы Уильям Хепворт Диксон (30 маусым 1821 – 26 желтоқсан 1879) – Манчестер қаласынан шыққан ағылшын тарихшысы және саяхатшысы. Ол 1851 жылы Лондонда өткен Ұлы көрмені ұйымдастыруға белсенді қатысты.
William Hepworth Dixon (30 June 1821 – 26 December 1879) was an English historian and traveller from Manchester. He was active in organizing London's Great Exhibition of 1851.
Ерте өмір
Диксон 1821 жылғы 30 маусымда Манчестердегі Грейт Анкоттс қаласында Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Холмфирт және Киркбертондық Әбнер Диксон мен Мэри Крайер отбасында дүниеге келді. Оның әйелі, Илайджа Диксон, реформалық қозғалыстың белсендісі және өндіруші болған. Ол балалық шағын Овер Дарвеннің таулы аймағында өткізді, оны үлкен әкесі Майкл Бесвик оқытты. Жас кезінде ол Томпсон атымен белгілі Манчестер саудагерінің кеңсе қызметкері болды.
Жазушы
1846 жылдың басында Диксон әдеби мансапқа бел буды. Ол екі ай бойы «Челтенхам журналының» редакторы болды. Ол жерде ол Madden's Prize Essay Magazine журналында екі маңызды эссе сыйлығын жеңіп алды. 1846 жылдың жазында Дуглас Джеррольд оған Лондонға көшуді кеңес берді. Ол Ішкі ғибадатханаға қабылданды, бірақ 1854 жылдың 1 мамырына дейін адвокаттыққа кірген жоқ және ешқашан іс жүзінде адвокат болып жұмыс істемеді.
Саяхатшы
Диксон 1861 жылы Португалияға, Испанияға және Мароккоға сапар шекті, содан кейін 1863 жылы шығысқа қарай бағыт алып, Палестинаны зерттеу қорын құруға көмектесу үшін оралды, ол оның атқару комитетінің мүшесі және ақырында төрағасы болды. 1866 жылы ол АҚШ-ты аралап, батысқа қарай Солт-Лейк-Ситиге дейін жетті. Саяхат барысында Филадельфиядағы қоғамдық кітапханада Джеймс II заманынан бері жоғалып кеткен, бастапқыда ирландтық мемлекеттік құжаттар жинағын тапты; Диксонның ұсынысымен ол британ үкіметіне жіберілді. 1867 жылдың күзінде Диксон Балтық провинцияларында саяхаттап, 1869 жылдың соңында бірнеше ай Ресейде, ал 1871 жылы көбінесе Швейцарияда өткізді. Содан кейін ол шетелдік облигация иелері кеңесі тарапынан Испанияға қаржылық миссиямен жіберілді. 1872 жылдың 4 қазанында император Вильгельм I оны Корольдік тәждің қолбасшысы етіп тағайындады. 1874 жылдың қыркүйегінде ол Солтүстік Американы аралап, 1875 жылдың соңында тағы Италия мен Германияға барды. Диксон Корольдік географиялық қоғамның, Лондон антиквариаттар қоғамының, Пенсильвания қоғамының және басқа да ғылыми қоғамдардың мүшесі болды. 1878 жылдың соңына дейін ол Кипрге сапар шекті, онда аттан құлап иығын сындырып, мүгедек болып қалды. Ол Royal Windsor-дың соңғы томдарының баспа нұсқаларын түзетумен айналысып, 1879 жылдың 26 желтоқсанында жұма күні жұмысты аяқтауға тырысты. Ол келесі күні таңертең ұстама салдарынан қайтыс болды. Ол 1880 жылдың 2 қаңтарында Хайгейт зиратының батыс жағында жерленді.
Шығармалары
Диксон кәмелетке толмаған кезінде "Азамоглан" атты бес актілі трагедия жазды, ол жеке басылыммен шығарылды. 1842–1843 жылдары ол "The North of England Magazine" журналына В. Х. Д. деген атпен мақалалар жазды. 1843 жылдың желтоқсан айында ол алғаш рет Дуглас Джеррольдтың "Illuminated Magazine" журналында өз атын пайдаланды. Ол "Афинеум" және "Дейли Ньюс" басылымдарына материалдар жазуға кірісті.
Ашылулары мен тарихы
Диксон автор ретінде дәлдігінің жетіспеуі үшін сынға ұшырады. Дегенмен, ол Daily News газетінде "Төмен топтар әдебиеті" атты таңғажайып мақалалар сериясын жариялады, бұл Генри Мейхьюдың "Лондон еңбегі және Лондон кедейлері" еңбегіне ұсыныс болған болуы мүмкін. Лондон түрмелерін сипаттайтын тағы бір сериясы оның 1849 жылы жарық көрген "Джон Ховард және Еуропа түрме әлемі" атты еңбегіне әкелді. Көптеген баспагерлер бас тартса да, ол үш рет қайта басылды. Диксонның Уильям Пенннің өмірі 1851 жылы жарық көрді; қосымша тарауда "Пеннге қарсы Маколей айыптаулары" – сегіз айыптау толыққанды жауапталды. Томас Бэбингтон Маколей бұл сынға ешқандай назар бермеді. 1852 жылы Диксон отбасылық және мемлекеттік құжаттарға негізделген Роберт Блейк, адмирал және теңіз генералының өмірін жариялады. 1854 жылы ол Фрэнсис Бэкон туралы зерттеулер жүргізе бастады. Лорд Стэнли мен сэр Эдвард Булвер-Литтон арқылы ол бұрынғы мемлекеттік хатшылардың құпия сақтап келген "Мемлекеттік құжаттарды" тексеруге рұхсат алды. Ол Джон Кэмпбеллдің "Бэкон өмірі" еңбегін сынаған төрт мақаласын 1860 жылғы қаңтарда "Афинеум" журналында жариялады. Бұл мақалалар кеңейтіліп, 1861 жылы "Жарсылмаған құжаттар" негізінде "Лорд Бэконның жеке тарихы" деген атпен қайта басылды. Ол 1861 жылы жеке памфлет ретінде "Лорд Бэконның мойындауына қатысты фактілер туралы мәлімдеме" және 1862 жылы "Лорд Бэкон өмірінің тарихы" деп аталатын толық кітап жариялады. Диксонның Бэкон туралы кітаптары ғалымдар тарапынан бағаланбады. Диксонның "Афинеум" журналындағы кейбір мақалалары Манчестер герцогының редакциясымен шыққан "Окленд естеліктері" және "Сот және қоғам" кітаптарының жарық көруіне себеп болды. Соңғысына ол Екатерина патшайымның естеліктерін жазды. 1869 жылы Диксон "Ең Көкпар патшаның мұнарасының" алғашқы екі томын шығарды, оны екі жылдан кейін үшінші және төртінші томдарымен аяқтады. Испанияда болған кезде Диксон өзінің "Екі патшайым тарихы" кітабының көп бөлігін жазды, яғни Арагондық Екатерина және Анна Болейн туралы. Бұл төрт томдық кітапқа ұзартылды, оның бірінші жартысы 1873 жылы жарық көрді, онда Екатерина Арагонның өмірі, ал екінші жартысы 1874 жылы Анна Болейннің өмірі баяндалды. 1878 жылы оның төрт томдық "Royal Windsor" еңбегінің алғашқы екі томы жарық көрді.
Дін
Диксонның "Рухани әйелдер" (1868) атты еңбегі, ішінара мормонизмді қамтыды, әдепсіздікке қатысты айыптамаларға ұшырады. Ол "Еркін Ресейге" шолу жасай отырып, осы айыптаманы жариялаған "Полл Молл Газетіне" қарсы қылмыстық іс қозғады. 1872 жылдың 29 қарашасында оған бір теңгеден де аз сомада өтемақы төленді.
Саяхат
1865 жылы Диксон Палестинаға арналған көркем суреттер жинағын қамтитын "Қасиетті жер" кітабын жариялады. 1867 жылы ол "Жаңа Америка" еңбегін шығарды, ол Англияда сегіз, Америкада үш, ал Францияда, Ресейде, Голландияда, Италияда және Германияда бірнеше рет қайта басылды. 1872 жылы "Швейцариялықтар" кітабы жарық көрді. 1875 жылғы наурыз айында ол Солтүстік Америка туралы "Ақ үстемдік" деген мақала жазды. Басқа саяхат кітаптарының ішінде "Еркін Ресей" (1870) және "Британдық Кипр" (1879) кіретін еді.
Романдар
1877 жылы Диксон өзінің алғашқы романын 3 томдық түрінде жариялады: «Диана, Леди Лайл». 1878 жылы тағы бір үш томдық көркем туынды жарық көрді: «Руби Грей».
Отбасылық өмір
Диксонның қызы, Элла Нора Хепворт Диксон, ең белгілісі Маргарет Уинман атымен танымал, жазушы және журналист болған.