Кіріспе

Құс түрі
| аты = Ақ арқалы тоқылдақ
| сурет = Dendrocopos leucotos 2.jpg
| сурет сипаттамасы = Еркек тоқылдақтың суреті
| сурет негізгі мәтіні = Еркек
| сурет2 = White backed woodpecker (Dendrocopos leucotos) female Białowiez.jpg
| сурет2 негізгі мәтіні = Месi
| сурет2 сипаттамасы = Тоқылдақ жұбының суреті
| статусы = LC
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус дереккөзі =
| туысы = Dendrocopos
| түрі = leucotos
| авторы = (Bechstein, 1802)
| таралу картасы = White backed Woodpecker Dendrocopos leucotos distribution map.png
| таралу картасы негізгі мәтіні = Ақ арқалы тоқылдақтың таралу аймағы
| таралу картасы2 = White backed Woodpecker Dendrocopos leucotos distribution in Europe map.png
| таралу картасы2 негізгі мәтіні = Еуропа мен Батыс Азиядағы ақ арқалы тоқылдақтың таралу аймағы. Түрлік атау leucotos грек тіліндегі leukos – «ақ» және nōtos – «арқалы» деген сөздердің қосындысынан тұрады. Типтік орны – Польшада орналасқан тарихи аймақ Силезия. Қазіргі кезде бұл түр 1816 жылы неміс натуралисі Карл Людвиг Кох енгізген Dendrocopos туысына жатқызылған. Он екі түршесі бар.

Сипаттама

Бұл батыс Палеарктикадағы дақты тоқылдақтардың ең ірісі, ұзындығы 24–26 см, қанаттарының ені 38–40 см. Оның қауырсыны үлкен дақты тоқылдаққа ұқсас, бірақ қанаттарында дақтардың орнына ақ жолақтары бар, ал арқасының төменгі бөлігі ақ. Еркегінің басы қызыл, ал аналығының басы қара түсті. Еркектердің соққысы өте күшті, олардың дауыстары жұмсақ "киук" және созылған "квик" болып келеді.

Тарату

Номинативтік түрі D. l. leucotos Орталық және Солтүстік Еуропада кездеседі, ал D. l. lilfordi түрі Балқан аймағы мен Түркияда таралған. Тағы он түр шығысқа қарай Корея мен Жапонияға дейін кездеседі. Бұл сирек кездесетін құс, өсіп тұрған және жатқан құрғақ ағаштардың көп мөлшері бар, ересек жапырақты орманды қажет етеді. Солтүстік елдерде оның саны азайды. Швецияда оның популяциясының төмендеуі швед үкіметін ұлттық Биологиялық әртүрлілікке қатысты іс-қимыл жоспарында осы түрді қорғау шараларын енгізуге мәжбүр етті.

Экология

Ұрықтану маусымында ол шіріген ағаш діңіне шамамен 7 см ені бар, 30 см тереңдіктегі ұя қазады. 3-5 ақ жұмыртқа салады және 10-11 күндей күніндей басып шығарады. Ол негізінен ағаш бұрғылайтын қоңыздар мен олардың дернәсілдерімен, сондай-ақ басқа да жәндіктермен, жаңғақтармен, тұқымдармен және жидектермен қоректенеді.

Өмір сүру ұзақтығы

Табиғатта ақ арқалы тоқылдақ (Dendrocopos leucotos) үш-төрт жылға дейін өмір сүреді, ал тұтқында шамамен он бір жыл өмір сүруі мүмкін.