«Екінші түрі» – Филип К. Дик әңгімесі, соғыс соңындағы роботтардың санаға толуы, қақтығыс пен ядролық соғыстың салдары жайлы. «Screamers» фильміне негіз болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Екінші сұрып" – американдық жазушы Филип К. Диктің 1953 жылғы мамыр айында Space Science Fiction журналында алғаш жарияланған ғылыми фантастикалық повесі. Совет Одағы мен Біріккен Ұлттар Ұйымы арасындағы соғыс әлемнің көп бөлігін шөлге айналдырған әлемде, оқиға қалған аздаған сарбаздардың бастапқыда советтік агенттерді жою үшін жасалған, өздігінен көбейетін роботтардың санаға ие болғанын және енді екі тарапқа да қарсы қастандық жоспарлап отырғанын ашуы туралы. Бұл Диктің ядролық соғыстың салдарына арналған көптеген туындыларының бірі, әсіресе планетаның көп бөлігі немесе толығымен қирағаннан кейін. Оқиға 1995 жылы "Screamers" фильміне бейімделді. 1954 жылы жазылған "Джонның әлемі" әңгімесі оқиғаның жалғасы болып табылады.
"Second Variety" is a science fiction novelette by American writer Philip K. Dick, first published in Space Science Fiction magazine, in May 1953. Set in a world where war between the Soviet Union and United Nations has reduced most of the world to a barren wasteland, the story concerns the discovery, by the few remaining soldiers left, that self replicating robots originally built to assassinate Soviet agents have gained sentience and are now plotting against both sides. It is one of many stories by Dick examining the implications of nuclear war, particularly after it has destroyed much or all of the planet. The story was adapted into the movie Screamers in 1995. The short story "Jon's World", written in 1954, serves as a sequel.
Сюжет
"Екінші түр" Кеңес Одағы (кейде Ресей деп аталады) мен Біріккен Ұлттар Ұйымы арасындағы ауқымды ядролық соғыстан кейін пайда болады. Советтердің алғашқы жеңістері Солтүстік Америка үкіметі мен өндірісін Айға қашуға мәжбүр етті, көптеген әскерлерін қалдырып кетті. Советтердің жеңіске жақындауына байланысты, БҰҰ технологтары "қанаштар" деп аталған роботтарды жасады. Негізгі үлгілер – "пышақтар мен металлдан жасалған айналмалы шар", олар күдіксіз құрбандарына "айналып, жүргініп, сұр күлден кенеттен секіріп, [кез келген жылы денеге] шабуылдайды". БҰҰ күштері қанаштардан қорғану үшін арнайы радиация шығаратын білезік табақтарын пайдаланады. Алты жыл ішінде күрделі және тәуелсіз қанаштар Совет әскерін жоқ етіп, жер астындағы автоматтандырылған зауыттарда жөндеу және қайта жасау жұмыстарын жүргізеді, олар адам бақылаусыз жұмыс істейді. БҰҰ күштері кеңестік тараптан шұғыл мәселе бойынша келіссөздер жүргізу үшін жоғау деңгейдегі офицерді жіберуді сұрайды. БҰҰ жеңісі күткеннен де қымбатқа түсті. Майор Джозеф Хендрикс кеңестік тараппен келіссөздер жүргізу үшін жіберіледі. Кездесу жолында ол Дэвид есімді кішкентай ұлмен кездеседі, ол Хендрикске бірге жүруді сұрайды. Кеңестік бекініске жақындағанда, сарбаздар ұлды дереу өлтіріп, оның андроид екенін көрсетеді. Қанаштарды жасау бағдарламасы адамдардан ажыратуға болмайтын, кісі өлтіруге бағытталған күрделі роботтарды жасауға жетті. Майор Хендрикске Клаус, Руди және Тассо есімді жас әйелден кездескен үш кеңестік сарбаз, жаңа роботтардың шабуылынан бүкіл Кеңес әскері мен басшылық құрылымы құлап кеткенін, командалық орталықта олардың ғана қалғанын айтады. Құтқарылған ішкі металл идентификациялық тақталардан екі түр анықталды: I V, жараланған сарбаз және III V, Дэвид. II V – "екінші түр" әлі белгісіз. Әртүрлі үлгілер әртүрлі зауыттарда бір-бірінен тәуелсіз өндіріледі. Кеңестік тарап БҰҰ қорғаныс табақтарының жаңа роботтарға қарсы тиімсіз екенін хабарлайды. Хендрикс штаб-пәтер бункеріне ескерту жіберуге тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Түнде Клаус Рудиді II V деп айыптап, өлтіреді, бірақ ішкі органдары адам екені анықталады. Ертесіне Хендрикс және қалған екі кеңестік сарбаз БҰҰ желілеріне қайтады. Бункерге жеткенде, оның басып алынғанын көреді: Дэвид пен жараланған сарбаз роботтарының тобы шабуылдайды, бірақ Тассо роботтарды жоюға арналған өте қуатты қол гранатасымен жояды. Хендрикс пен Тассо қашып, Клаусты ескі үлгідегі қанаштарға қалдырады. Алайда, Клаус қанаштардан да, жарылыстан да аман қалады, бірақ Тассо оны атып өлтіреді, "тістіктер мен дөңгелектер" ұшып кетеді. Тассо Хендрикске Клаустың II V роботы болғанын айтады. Қол жарақаты мен ішкі жарақаттардан зардап шеккен Хендрикс Ай базасына қашуды үміттенеді. Олар Тассомен бірге жасырын құтқару зымыранын іздейді, ол бір орындық ғарыш кемесі болып шығады. Хендрикс кетуге тырысады, бірақ Тассо оны көмекке шақырып, кетуге көндіреді. Ол жарақаттанғандықтан, келісуден басқа амалы жоқ. Хендрикс Тассоға Ай базасын табу үшін қажетті кодты береді. Жалғыз және Тассоның тапаншасымен қаруланған Хендрикс Клаустың қалдықтарына оралып, роботтың II V емес, IV V екенін анықтайды. Содан кейін роботтар тобы Хендрикске шабуыл жасайды, соның ішінде Дэвидтер, жараланған сарбаздар және бірнеше Тассо үлгілері – нағыз II V. Хендрикс Ай базасына робот жібергендігінің нәтижесінде оны құртқанын мойындайды және роботтардың шабуылына төтеп бере алмайтынын түсінеді. Барлық Тассо үлгілеріндегі бомбаларды байқаған Хендрикс соңғы ойы – роботтар бір-бірін өлтіруге арналған қару жасап жатыр.
"Second Variety" occurs in the aftermath of an extensive nuclear war between the Soviet Union (sometimes referred to as Russia) and the United Nations. Early Soviet victories forced the North American government and production to flee to a Moon base, leaving the majority of their troops behind. To counter the almost complete Soviet victory, U. N. technicians develop robots, nicknamed "claws" —the basic models are "a churning sphere of blades and metal" that ambush their unsuspecting victims "spinning, creeping, shaking themselves up suddenly from the gray ash and darting toward [any warm body]." U. N. forces are protected from the claws by a special radiation emitting wrist tab. Within six years, the sophisticated and independent claws have destroyed the Soviet forces, repairing and redesigning themselves in underground automated factories run without any human oversight. The U. N. forces receive a message from the Soviets asking for a policy level officer to go to them for a gravely urgent conference. The U. N. victory was costlier than they had expected. Major Joseph Hendricks is sent to negotiate with the Soviets. En route to the rendezvous, he meets a small boy named David who asks to accompany Hendricks. When they near the Soviet bunker, soldiers immediately kill the boy, revealing him to be an android. The claws' development program has evolved to develop sophisticated robots, indistinguishable from humans, designed to infiltrate and kill. The three Soviets met by Major Hendricks—soldiers Klaus, Rudi, and a young woman named Tasso—reveal that the entire Soviet army and command structure collapsed under the onslaught of the new robots they are all that are left in the command center. From salvaged internal metal identification plates, two varieties are identified: I V, a wounded soldier, and III V, David. II V—the "second variety"—remains unknown. The different models are produced independently of each other in different factories. The Soviets also reveal that the U. N. protective tabs are ineffective against the new robots. Hendricks attempts to transmit a warning to his headquarters bunker, but is unable to do so. During the night, Klaus claims Rudi is the II V and kills him, only for human organs to be revealed. The next morning, Hendricks and the two remaining Soviets return to the U. N. lines. When they reach the bunker, they discover it overrun: a crowd of David and Wounded Soldier robots attack, but Tasso destroys them with a very powerful hand grenade, stating that it was designed to destroy the robots. Hendricks and Tasso flee, leaving Klaus to the old style claws. However, Klaus survives both the claws and the bomb blast only to be shot by Tasso, sending "gears and wheels" flying. Tasso tells Hendricks that Klaus must have been the II V robot. Hendricks, now suffering from a wounded arm and internal injuries, hopes to escape to the Moon Base. He and Tasso search for a hidden escape rocket, which is found to be a single seat spacecraft. Hendricks attempts to leave, but Tasso convinces him to let her leave and send back help. In his injured state, he has no choice but to agree. Hendricks provides Tasso with the signal code needed to find the Moon Base. Alone and armed with Tasso's pistol, Hendricks returns to Klaus' remains and discovers from the parts that the robot was not a II V, but a IV V. A group of robots then attack Hendricks, including Davids, Wounded Soldiers, and several Tasso models—the true II V. Hendricks recognizes that he has doomed the Moon Base by sending a robot to them, and that he cannot withstand the onslaught of robots attacking him. Noticing the bombs carried by all the Tasso models, Hendricks' final thought is that the robots are already producing weapons designed for killing each other.
Қабылдау
Strange Horizons бұл әңгімені "Диктің ең қызықты туындыларының бірі" деп атады және ол "Диктің әйгілі романдарының тақырыптарын көре алған алғашқы әңгімелерінің бірі ретінде жиі айтылады" деді. 2004 жылы бұл әңгіме 1954 жылғы ең жақсы повесть үшін Ретро Хьюго сыйлығының финалисі атанды.
Strange Horizons called the story one of "Dick's most compelling works", and stated that it is "often singled out as one of the early stories that most anticipates Dick's preoccupations in his more famous novels". In 2004, the story was a finalist for the 1954 Retro Hugo Award for Best Novelette.
Бейімделулер
1995 жылы "Екінші сұрыпты" повесіне негізделген "Screamers" атты канадтық фильм түсірілді, онда Питер Веллер ойнады. Кеңес Одағы құлағаннан кейін жасалған бұл фильмде, жаугершік планетадағы жұмыс жағдайлары үшін наразы шахтерлер мен жалдамалы әскерлер арасындағы прокси соғыс жаңа сюжет желісі ретінде қолданылады. Джейсон П. Вест "Future Imperfect: Philip K. Dick at the Movies" кітабында бұл фильмнің көптеген басқа бейімдемелерге қарағанда көбірек адал екенін, бірақ сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланып, кассада сәтсіздікке ұшырағанын жазды. Шелдон Уилсон 2009 жылы "Screamers: The Hunting" атты жалғасын түсірді. 2020 жылы "Екінші түр" повесі негізінде аудио драмалық шағын серия "Curious Matter Anthology" подкастының бөлігі ретінде жарық көрді.
A Canadian film based on "Second Variety", titled Screamers, was made in 1995, featuring Peter Weller. Produced after the fall of the Soviet Union, the film employs a new backstory involving a proxy war between disgruntled miners and mercenaries over working conditions on a hostile planet. Jason P. Vest, in Future Imperfect: Philip K. Dick at the Movies, writes that the film is more faithful than most other adaptations, but it received a mixed critical reception and failed at the box office. Sheldon Wilson directed a sequel titled Screamers: The Hunting in 2009. An audio drama mini series based on "Second Variety" was made in 2020 as part of the Curious Matter Anthology podcast.