Кіріспе

Айдағы Сабина кратері – бұл Ай бетінде метеориттің соққысынан пайда болған кратер, солтүстік-батысында Риттер кратерімен шамамен бірдей жұпты құрайды. Екі кратердің жиектері арасындағы қашықтық небәрі бірнеше километрді құрайды. Батысында қазан тәрізді Шмидт кратері орналасқан, ал одан солтүстікке қарай Маннерс және Араго кратерлері жатыр. Оның диаметрі 30 км. Бұл кратер ирланд физигі және астрономы Эдвард Сабиннің құрметіне аталған.

Сипаттама

Бұл кратердің сыртқы жиегі шамамен дөңгелек және салыстырмалы түрде ерекшеліксіз. Ішкі төселінде екі кішкентай кратершік және орталықтағы көтеріліс бар. Төселінің батыс шетінде ішкі қабырғаға концентрлі қырқа орналасқан. Шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 85 км қашықтықта "Statio Tranquillitatis" (Тыныштық базасы) жатыр, ол Аполлон-11 миссиясының және Айға алғашқы қадам басқан адамдардың қонған жері. "Рейнджер-8" "Mare Tranquillitatis" теңізіне соқтығысу алдында "Сабина" кратерінің үстінен ұшып өткен. Бастапқыда Сабина және Риттер кратерлері емес, кальдералар деп есептелген. Ай геологы Дон Э. Вильгельмс "Тасты Айға" атты еңбегінде былай деп қорытынды жасады: "Олар морфологиясы мен мөлшері жағынан бірдей егіздер (29-30 км). Оларда радиалды жиектер мен екіншілік кратерлер жоқ, тіпті жас болса да. Олар белсенді теңіз жиегінде орналасқан. Олар тіпті Hypatia рильдері деп аталатын грабендер бойымен тізілген. Ең маңыздысы, оларда Гилберттің тұсында соққының диагностикалық белгісі ретінде танылған терең төселі жоқ". Дегенмен, Аполлон миссиялары аяқталғаннан кейін, "бассейндердегі барлық кратерлер күшейтілген изостатикалық көтерілуге ұшырайды" деген қорытындыға келді, себебі "бассейндердегі жұқа қыртыс және жоғары температура кратерлердің негізінің тұтқырлығын төмендетеді, бұл оларға айналасындағы жерлермен изостазияға басқа кратерлерге қарағанда жылдам жетуге мүмкіндік береді".

Спутник кратерлері

Әдет бойынша, бұл ерекшеліктер ай карталарында кратер ортасының Сабинаға ең жақын жағына әрпін қою арқылы белгіленеді. Сабина ендігі, бойы, диаметріА1.3° солтүстік 19.5° шығыс 4 кмС1.0° солтүстік 23.0° шығыс 3 км. Келесі кратерлер Аполлон-11 ғарышкерлерінің құрметіне IAU-мен қайта аталды. Сабина Б — Олдринге қараңыз. Сабина Д — Коллинзге қараңыз. Сабина Е — Армстронгқа қараңыз. Сабинаның оңтүстік-шығыс жиегіндегі кратерді Аполлон-11 ғарышкерлері «Dark Crater» деп атаған.