Кіріспе

Түркия облысы

Тарих

Тарихы бойы ерекше тартымды болған Трабзон батыс саяхатшыларының жүздеген саяхат кітаптарында баяндалған, ал кейбіреулері оны "Шығыстағы ертегі қаласы" деп атаған. Трабзон қаласын грек отаршылары Синопеден (қазіргі Синоп, Түркия) Трапезус ретінде құрған. Б.з.д. 9 ғасырдан бастап қала Гомер, Геродот, Гесиод сияқты тарихшылардың еңбектерінде де кездеседі. Трабзон туралы ең алғашқы жазба дерек – Ксенофонттың "Анабасис" шығармасы. Маңызды Рим және Византия орталығы болған Трабзон 1204 жылдан 1461 жылға дейін Трапезонт империясының астанасы болды. Кейіннен Мехмед Фатих Трабзонды Осман империясының құрамына қосты. 1461 жылы аймақ басып алынғаннан кейін, Фатих медресесі (1462), Хатуния медресесі (1515), Искендер паша медресесі (1529) және Хамза паша медресесі (1543) сол кезеңнің маңызды медреселері (білім беру орталықтары; олардың кейбіреулері күллие кешендерінің құрамында) ретінде салынды. Алғашында санджак болған Трабзон кейін эялет мәртебесіне ие болып, 1868 жылы вилаятқа айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың Кавказ науқаны кезінде осы өңірде Осман және Ресей әскерлері арасында ірі шайқастар болды. 1916 жылдың сәуір айында Ұлы князь Николай және Николай Юденич басқаратын орыс әскері Трабзон қаласын басып алды. 1918 жылдың басында Ресей Брест-Литовск шарттысы арқылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан шыққаннан кейін, облыс қайтадан түрік бақылауына көшті.

Түркияда

1935 жылдың қыркүйегінде үшінші Бас инспекция (Umumi Müfettişlik, UM) құрылды. Оның құрылуы 1927 жылдың маусым айында халықты түркілендіру мақсатында қабылданған 1164 заңға негізделген. Трабзон провинциясы осы аймаққа қосылды. Үшінші UM Ерзұрым, Артвин, Ризе, Трабзон, Карс, Гүмүшхане, Эрзинкан және Агры провинцияларын қамтыды. Оны Эрзұрым қаласында орналасқан Бас инспектор басқарды. Бас инспекция 1952 жылы Демократиялық партия үкіметі кезінде таратылды.

Археология

2021 жылдың сәуірінде археологтар Ортахисар ауданында рим және византия дәуірлеріне жататын археологиялық ескерткіштерді тапқандарын мәлімдеді. Рим императоры Адриан заманындағы тоқылған бағаналар мен бекіністердің оңтүстік бөлігі, сондай-ақ 1460 жылға дейінгі византиялық траншея қабырғалары қазылып алынды. Қазба жұмыстары барысында римдік плиткалар мен керамикалық бұйымдардың қалдықтары да табылды. Трабзон қалалық әкімдігінің мәліметінше, қазба аумағын ашық аспан астындағы мұражайға айналдыру жоспарлануда.