Кіріспе
Вольфганг Амадей Моцарттың музыкалық мессасы. До минорындағы Үлкен месса (Große Messe in c Moll), K. 427/417a – Вольфганг Амадей Моцарттың мессаға жасаған музыкалық қойылымының кең таралған атауы, ол оның ең ұлы туындыларының бірі саналады. Ол оны 1782 және 1783 жылдары Венада, Салцбургтен Венаға көшіп келгеннен және үйленгеннен кейін жазды. Ірі көлемді жұмыс, missa solemnis, екі сопрано солисі, тенор мен бас, екі хор және үлкен оркестр үшін жазылған. Ол аяқталмай қалды, Кредоның маңызды бөліктері мен толыққандай Agnus Dei бөлімдері жоқ.
Great Mass in C minor (Große Messe in c Moll), K. 427/417a, is the common name of the musical setting of the mass by Wolfgang Amadeus Mozart, which is considered one of his greatest works. He composed it in Vienna in 1782 and 1783, after his marriage, when he moved to Vienna from Salzburg. The large scale work, a missa solemnis, is scored for two soprano soloists, a tenor and a bass, double chorus and large orchestra. It remained unfinished, missing large portions of the Credo and the complete Agnus Dei.
Құрамы және алғашқы орындалуы
Бұл шығарма 1782–83 жылдары жазылған. 1783 жылғы 4 қаңтарда әкесі Леопольдқа жазған хатында Моцарт, ол бұрынғы әкесінің қарсылығынан кейін, болашақ әйелі Констанцаны Зальцбургке әкеліп, отбасымен таныстырғанда месса жазуға уәде бергенін айтқан. Констанца премьерада "Et incarnatus est" бөлімін орындады. Алғашқы қойылым 1783 жылғы 26 қазанда (Пентекосттан кейінгі жиырмасыншы жексенбіде) Зальцбургте болды. 23 қазанда жақын жердегі Капельхаус залында репетиция өтті. Кейін Моцарт "Кирие" мен "Глория" музыкасын, мәтінді қоспағанда, көбінесе өзгеріссіз, "Давид өкінуші" K. 469 кантатасында қайта пайдаланды. Кантата үшін Моцарт екі жаңа ария және жұмысты аяқтаушы фугаға каденция қосты.
Құрылымы
Оркестр 1 флейтадан (тек "Et incarnatus est" бөлімінде қолданылады), 2 гобойдан, 2 фагондан, 2 валторнадан, 2 трубадан, 4 тромбондан, литаврадан, органнан және скрипкалар тобынан тұрады.
Ықпал
Бұл шығарма сол кездегі Зальцбург дәстүрлерімен байланысты мәнсаптылық пен салтанаттылықты көрсетеді, бірақ сонымен қатар жеке дауысты хор бөлісімі арқылы Джозеф Хайднның симфониялық массаларын көре алады. Масса Бах пен Генделдің ықпалын көрсетеді, олардың музыкасын Моцарт осы кезде зерттеп жатқан болатын (Готфрид ван Свитенге қараңыз). 2016 жылдың 20 тамызында Хельмут Эдердің қайта құрастырылған нұсқасы Корольдік Альберт залында «The Proms» сериясы аясында BBC Шотландия симфониялық оркестрі мен BBC симфониялық хорының орындауында алғаш рет таныстырылды, дирижерлік – Илан Волков, солистер – Луиза Альдер, Кэролайн Сэмпсон, Бенджамин Хюлетт және Мэттью Роуз.
Дискография
Ференц Фрицсей, Берлин радиосының симфониялық оркестрі, Санкт-Гедвиг соборының хоры, Мария Стадер, Герта Төппер, Эрнст Хаефлигер, Иван Сарди. Лейбл: Deutsche Grammophon, 1959
Сэр Колин Дэвис, Лондон симфониялық оркестрі, Лондон симфониялық хоры, Хелен Донат, Хизер Харпер, Райланд Дэвис, Стаффорд Дин. Лейбл: Philips Classics, 1971 жылғы ақпан
Рэймонд Леппард, New Philharmonia Orchestra, John Alldis Choir, Илеана Котрубаш, Кири Те Канава, Вернер Кренн, Ханс Сотин. Лейбл: EMI, 1974
Герберт фон Караян, Берлин филармониясы, Вена әншілер бірлестігі, Барбара Хендрикс, Джанет Перри, Питер Шрайер, Бенджамин Люксон. Лейбл: Deutsche Grammophon, 1981
Джон Элиот Гардинер, ағылшын барокколық солистер, Монтеверди хоры, Сильвия Макнейр, Диана Монтегю, Энтони Рольф Джонсон, Корнелиус Хауптман. Лейбл: Archiv, 1986 жылғы қараша
Роберт Шоу, Атланта симфониялық оркестрі мен хоры, Эдит Уинс, Делорес Зиглер, Джон Алер, Уильям Стоун. Лейбл: Telarc, 1988
Питер Нойман, Collegium Cartusianum оркестрі, Кельн камералық хоры, Барбара Шлик, Моника Фриммер, Кристоф Прегардиен, Клаус Мертенс. Лейбл: EMI Electrola, 1989 жылғы 19-22 қараша
Клаудио Аббадо, Берлин филармониясы, Берлин радио хоры, Барбара Бонни, Арлин Оугер, Ханс Петер Блохвиц, Роберт Холл. Лейбл: Sony, 1991
Клаудио Аббадо, Вена филармониясы, Джерри Хэдли, Карита Маттила, Хорхе Пита. Лейбл: Deutsche Grammophon, 2016
Леонард Бернштейн, Бавария радиосының симфониялық оркестрі мен хоры, Арлин Аугер, Фредерика фон Стад, Франк Лопардо, Корнелиус Хауптман. Лейбл: Deutsche Grammophon 431 791–2, 1991
Ричард Маундер нұсқасы: Кристофер Хогвуд, Academy of Ancient Music, Westminster College Quiristers, Winchester Cathedral Choir, Арлин Аугер, Линн Доусон, Джон Марк Эйнсли, Дэвид Томас. Лейбл: L'Oiseau Lyre, 1990
Джеймс Левин, Вена филармониясы, хор, Кэтлин Батл, Мартин Хасельбок, басқалар. Лейбл: Deutsche Grammophon, 1998
Масааки Сузуки, Bach Collegium Japan аспаптық және вокалдық ансамбльдері, Кристиан Иммлер, Макото Сакурада, Кэролин Сэмпсон, және т.б. Лейбл: BIS Records, 2016
Sir Colin Davis, London Symphony Orchestra, London Symphony Chorus, Helen Donath, Heather Harper, Ryland Davies, Stafford Dean. Label: Philips Classics, February 1971
Raymond Leppard, New Philharmonia Orchestra, John Alldis Choir, Ileana Cotrubaș, Kiri Te Kanawa, Werner Krenn, Hans Sotin. Label: EMI, 1974
Herbert von Karajan, Berliner Philharmoniker, Wiener Singverein, Barbara Hendricks, Janet Perry, Peter Schreier, Benjamin Luxon. Label: Deutsche Grammophon, 1981
John Eliot Gardiner, English Baroque Soloists, Monteverdi Choir, Sylvia McNair, Diana Montague, Anthony Rolfe Johnson, Cornelius Hauptmann. Label: Archiv, November 1986
Robert Shaw, Atlanta Symphony Orchestra & Chorus, Edith Wiens, Delores Ziegler, John Aler, William Stone. Label: Telarc, 1988
lt=Peter Neumann, Collegium Cartusianum Orchestra, Cologne Chamber Choir, Barbara Schlick, Monika Frimmer, Christoph Prégardien, Klaus Mertens. Label: EMI Electrola, November 19–22, 1989
Claudio Abbado, Berlin Philharmonic, Berlin Radio Choir, Barbara Bonney, Arleen Auger, Hans Peter Blochwitz, Robert Holl. Label: Sony, 1991
Claudio Abbado, Vienna Philharmonic, Jerry Hadley, Karita Mattila, Jorge Pita. Label: Deutsche Grammophon, 2016
Leonard Bernstein, Bavarian Radio Symphony Orchestra and Choir, Arleen Augér, Frederica von Stade, Frank Lopardo, Cornelius Hauptmann. Label: Deutsche Grammophon 431 791–2, 1991
Version of Richard Maunder: Christopher Hogwood, Academy of Ancient Music, Westminster College Quiristers, Winchester Cathedral Choir, Arleen Augér, Lynne Dawson, John Mark Ainsley, David Thomas. Label: L'Oiseau Lyre, 1990
James Levine, Wiener Philharmoniker, chorus, Kathleen Battle, Martin Haselböck, others. Label: Deutsche Grammophon, 1998
Masaaki Suzuki, Bach Collegium Japan instrumental and vocal ensembles, Christian Immler, Makoto Sakurada, Carolyn Sampson, de. Label: BIS Records, 2016
Видео түсіру
Леонард Бернштейн, Бавария радиосының симфониялық оркестрі мен хоры, Арлин Аугер, Фредерика фон Стаде, Франк Лопардо, Корнелиус Хауптман. Лейбл: Deutsche Grammophon, 2006 жыл.