Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдвард Томас Адамс (12 маусым 1933 – 19 қыркүйек 2004) – американдық фотограф және фотожурналист, атақты тұлғалар мен саясаткерлердің портреттерімен және 13 соғыстың жарыққа шығаруымен белгілі. Ол Вьетконг әскери тұтқыны Нгуен Ван Лемнің қысқаша соттан тыс жазалап өлтірілуінің суретімен ең жақсы танымал, осы суреті үшін 1969 жылы Пулитцер сыйлығының «Жедел жаңалықтар фотосуреті» номинациясын жеңіп алды. Адамс Нью-Джерси штатының Богота қаласында тұрды.
American photographer (1933–2004)
Edward Thomas Adams (June 12, 1933 – September 19, 2004) was an American photographer and photojournalist noted for portraits of celebrities and politicians and for coverage of 13 wars. He is best known for his photograph of the summary execution of Nguyễn Văn Lém, a Viet Cong prisoner of war, for which he won the Pulitzer Prize for Spot News Photography in 1969. Adams was a resident of Bogota, New Jersey.
Ерте өмір
Эдвард Томас Адамс 1933 жылдың 12 маусымында Пенсильвания штатының Нью-Кенсингтон қаласында дүниеге келген.
Edward Thomas Adams was born on June 12, 1933, in New Kensington, Pennsylvania.
Ерте кездері
Адамс 1951 жылы Корея соғысы кезінде Корей теңіз жауынгерлері корпусына әскери фотограф ретінде қосылды. Тет шабуылының бастапқы кезеңдерінде. Адамс 1969 жылы «Жылдың жаңалық суреті» номинациясы бойынша Пулитцер сыйлығын және World Press Photo сыйлығын жеңіп алды. Жазушы және сыншы Дэвид Перлмуттер «AP фотографы Эдди Адамстың Сайгон көшесінде түсірген 35 мм-лік суретінен көп зиян келмегенін» айтады. Адамстың суретінің қандай әсер ететінін болжаған «Нью-Йорк Таймс» газетінің редакторлары тепе-теңдікке қол жеткізуге тырысты. Өзінің естеліктерінде Джон Г. Моррис бас редактордың көмекшісі Теодор М. Бернштейннің «Американың одақтасы көрсеткен қатыгездікті перспективаға қоюға шешім қабылдады, Адамстың суретін үлкен етіп басуға келісті, бірақ Вьетконгтың өлтірген баласының суретімен толықтырды, ол AP арқылы шамамен бір уақытта келді» деді. Адамстың суреті, алайда, ұзаққа созылатын жамандыққа ие болды. 2018 жылы Макс Хейстингс Лемді полковник Нгуен Туанды, оның әйелін, алты баласын және 80 жастағы анасын өлтірген деп айыптады. Ол сондай-ақ американдық тарихшы Эд Моиздің «Лемнің Туан отбасын өлтіргені туралы барлық оқиға соғыстан кейін ойлап тапқандық екеніне сенімді» және «Шындық ешқашан белгілі болмайды» деп жазды. «Басқалардың күйініші туралы» (2003) Сьюзан Сонтаг журналистердің суреттері үшін көшеде өлім жазасын орындауды Лоанның сахналауы деп санағанына алаңдады. Ол «егер [журналистер] куә болмаған болса, ол онда жазалауды орындамас еді» деп жазды және тұтқынды камераға қаратып, өзін профильде көрсетті. Алайда, «Нью-Йорк Таймс» газетінің Дональд Уинслоу Адамстың суретті «рефлекстік сурет» деп сипаттағанын және «фильм дамытылғанша, ол не суретке түсіргеніне сенімді емес» деп келтірді. Сонымен қатар, Уинслоу Адамстың «Саигон жазалауы» оның ең маңызды суреті емес екенін және ол өзінің некрологының «Эдди Адамс, «Саигон жазалауы» Вьетнам суретімен танымал фотограф» деп басталуын қаламайтынын түсінуімді қалағанын айтты. Лоан және оның суреті туралы Адамс 1998 жылы Time журналында былай деп жазды:
Adams joined the United States Marine Corps in 1951, during the Korean War as a combat photographer. during the opening stages of the Tet Offensive. Adams won the 1969 Pulitzer Prize for Spot News Photography and a World Press Photo award for the photograph. Writer and critic David D. Perlmutter points out that "no film footage did as much damage as AP photographer Eddie Adams's 35mm shot taken on a Saigon street When people talk or write about [the Tet Offensive] at least a sentence is devoted (often with an illustration) to the Eddie Adams picture". Anticipating the impact of Adams's photograph, an attempt at balance was sought by editors at The New York Times. In his memoirs, John G. Morris recalls that assistant managing editor Theodore M. Bernstein "determined that the brutality manifested by America's ally be put into perspective, agreed to run the Adams picture large, but offset with a picture of a child slain by Vietcong, which conveniently came through from AP at about the same time." Adams' picture, however, retained a more lasting infamy. Max Hastings, writing in 2018, accused Lém of murdering Colonel Nguyen Tuân, his wife, six children, and 80 year old mother; he also wrote that American historian Ed Moise "is convinced that the entire story of Lém murdering the Tuân family is a post war invention" and that "The truth will never be known." In Regarding the Pain of Others (2003), Susan Sontag was disturbed by what she saw as Loan's staging of the execution in the street for journalists' photographs. She wrote that "he would not have carried out the summary execution there had they [journalists] not been available to witness it" and positioned himself in profile view with the prisoner facing the cameras. However, Donald Winslow of The New York Times quoted Adams as having described the image as a "reflex picture" and "wasn't certain of what he'd photographed until the film was developed". Furthermore, Winslow noted that Adams "wanted me to understand that 'Saigon Execution' was not his most important picture and that he did not want his obituary to begin, 'Eddie Adams, the photographer best known for his iconic Vietnam photograph "Saigon Execution. On Loan and his photograph, Adams wrote in Time in 1998:
Ол фотосуретте екі адам қайтыс болды: оқтан өлген адам және генерал Нгуен Нгок Лоан. Генерал Вьетконгты өлтірді, мен генералды камераммен өлтірдім. Фотосуреттер – әлемдегі ең күшті қару. Адамдар оларға сенеді, бірақ фотосуреттер манипуляциясыз да өтірік айтады. Олар тек жартылай шындық. Фотода «Егер сіз сол күні сол жерде генерал болсаңыз не істер едіңіз?» деген сұрақ жоқ еді. «Бір, екі немесе үш американдықты өлтіргеннен кейін сол «жаман жігітті» ұстасаңыз не істер едіңіз?» Бұл сурет оның өмірін қиратты. Ол мені ешқашан кінәламады. Ол маған егер мен суретке түсірмесем, басқа біреу түсірер еді деді, бірақ мен оны және оның отбасын ұзақ уақыт бойы өкініп жүрмін. Ол қайтыс болғанын естігенде гүлдер жібердім және «Кешіріңіз. Менің көзімде жас бар» деп жаздым. Лоан АҚШ-қа көшіп барды, ал 1978 жылы оның тұрақты тұрғылықты мәртебесін (жасыл карта) жоюға сәтсіз әрекет жасалды. Телевизиядағы «Оливер Норт Адамспен соғыс оқиғалары» бағдарламасында Лоанды «қаһарман!» деп атады. Ол бірде былай деді: «Мен 48 вьетнамдық босқынның суретін түсіргенім үшін танылғым келеді. Олар 30 футтық қайықпен Тайландқа жетіп, Тайланд теңіз жаяу әскерінің сүйреуімен ашық теңізге қайтарылды». Фотосуреттер мен оларға қоса берілген есептер сол кездегі президент Джимми Картерді 200 мыңға жуық вьетнамдық қайықшыларға баспана беруге көндірді. Ол 1977 жылы Overseas Press Club-тен «Күлімсіремейтін қайық» фото эссесі бойынша фотосуреттер сериясы үшін Роберт Капа алтын медаліне ие болды (AP баспасы жариялады). Адамс: «Бұл жақсы нәтиже берді, ешкім зардап шекпеді», - деп атап өтті. 2009 жылдың 22 қазанында Суон галереясы Адамстың Loan және Lém фотосуретінің басылымын сауда-саттыққа шығарды. 1980 жылдары басылған бұл кітап Адамстың ұлына сыйлық ретінде берілген. Ол 43 200 долларға сатылды. Лемнің Туанның отбасын өлтіргеніне байланысты жалғыз аман қалған Хуан Нгуен болды; ол тоғыз жаста болған кезде, отбасын өлтірген шабуыл кезінде екі рет атылып, анасының қанынан айырылып, екі сағат бойы қасында болды. 2019 жылы ол АҚШ әскери күшіндегі ең жоғары дәрежелі вьетнамдық америкалық офицер болды.
Two people died in that photograph: the recipient of the bullet and General Nguyen Ngoc Loan. The general killed the Viet Cong; I killed the general with my camera. Still photographs are the most powerful weapons in the world. People believe them; but photographs do lie, even without manipulation. They are only half truths. What the photograph didn't say was, "What would you do if you were the general at that time and place on that hot day, and you caught the so called bad guy after he blew away one, two or three American people?". This picture really messed up his life. He never blamed me. He told me if I hadn't taken the picture, someone else would have, but I've felt bad for him and his family for a long time. I sent flowers when I heard that he had died and wrote, "I'm sorry. There are tears in my eyes." Loan moved to the United States, and in 1978, there was an unsuccessful attempt to rescind his permanent residence status (green card). On the television show War Stories with Oliver North Adams referred to Loan as "a goddamned hero!" He once said, "I would have rather been known more for the series of photographs I shot of 48 Vietnamese refugees who managed to sail to Thailand in a 30 foot boat, only to be towed back to the open seas by Thai marines." The photographs, and accompanying reports, helped persuade then President Jimmy Carter to grant asylum to the nearly 200,000 Vietnamese boat people. He won the Robert Capa Gold Medal from the Overseas Press Club in 1977 for this series of photographs in his photo essay, "Boat of No Smiles" (published by AP). Adams remarked, "It did some good and nobody got hurt." On October 22, 2009, Swann Galleries auctioned a print of Adams' photo of Loan and Lém. Printed in the 1980s, it had been a gift to Adams's son. It sold for $43,200. The sole survivor of Lém's alleged killing of Tuan's family was Huan Nguyen; aged nine at the time, he was shot twice during the attack that killed his family and stayed with his mother for two hours as she bled to death. In 2019, he became the highest ranking Vietnamese American officer in the U. S. military when he was promoted to the rank of rear admiral in the United States Navy.
Кейін
Адамс 1988 жылы фотожурналистика бойынша шеберхана ашты, ол Эдди Адамс шеберханасы (кейде Барнсторм деп те аталады) деп белгілі болды. 2017 жылы шеберхананың 30 жылдығы тойланды.
Adams started a photojournalism workshop, The Eddie Adams Workshop (also known as the Barnstorm) in 1988. It reached its thirtieth year in 2017.
Марапаттар
Пулитцермен қатар Адамс 500-ден астам сыйлықты алды, соның ішінде 1968, 1977 және 1978 жылдары «Жаңалықтар фотосуреті» үшін Джордж Полк сыйлығы, 14 рет «World Press Photo» сыйлығы, сондай-ақ Ұлттық баспасөз фотографтары қауымдастығы, «Сигма Дельта Чи», «Шетелдегі баспасөз клубы» және тағы да көптеген ұйымдардан сандаған сыйлықтар алды.
Along with the Pulitzer, Adams received over 500 awards, including the George Polk Award for News Photography in 1968, 1977 and 1978, World Press Photo awards on 14 occasions, and numerous awards from the National Press Photographers Association, Sigma Delta Chi, Overseas Press Club, and many other organizations.
Жеке өмір
Адамс алғаш Энн Федорчакқа үйленген, олардың бір ұлы мен екі қызы болды. Жұбайлар ажырасқаннан кейін ол 1989 жылы Алисса Адкинске үйленді; олардың да бір ұлы болды. 2004 жылдың 19 қыркүйегінде Адамс 71 жасында Нью-Йорк қаласында амиотрофиялық бүйірлік склероз (АЛС) салдарынан қайтыс болды. 2009 жылы оның жесірі оның фотоархивін Остин қаласындағы Техас университетіне тапсырды.
Adams was first married to Ann Fedorchak, with whom he had one son and two daughters. After the couple divorced, he married Alyssa Adkins in 1989; they had one son. On September 19, 2004, Adams died in New York City at age 71 from complications of amyotrophic lateral sclerosis (ALS). In 2009, his widow donated his photographic archive to the University of Texas at Austin.
Жарияланымдар
Эдди Адамс: Вьетнам. Нью-Йорк: Umbrage, 2008 жыл. Авторы және редакторы: Алисса Адамс. Эдди Адамс: "Кадрдан үлкен". Остин, Техас: Техас университетінің баспасы, 2017. Эдди Адамс еңбегі. Дон Карлтонның кіріспе сөзі, Алисса Адамстың алдын ала сөзі және Энн Уилкс Таккердің эссесімен.
Eddie Adams: Vietnam. New York City: Umbrage, 2008. Written and edited by Alyssa Adams. Eddie Adams: Bigger than the Frame. Austin, TX: University of Texas Press, 2017. By Eddie Adams. With a foreword by Don Carleton, a preface by Alyssa Adams, and an essay by Anne Wilkes Tucker.
Адамс туралы фильм
An Unlikely Weapon (2009) – Сьюзан Морган Купер мен Тарик Бернетт түсірген, Кифер Сазерлендтің дауысымен айтылған деректі фильм.
An Unlikely Weapon (2009) – documentary feature directed by Susan Morgan Cooper and tarik Burnett and narrated by Kiefer Sutherland.