Кіріспе
Пуэрто-Риколық саясаткер Герман Бадильо (/b//ɑː/'/d//iː//j//oʊ/ bahDEEyoh, baˈðiʝo; 21 тамыз 1929 – 3 желтоқсан 2014) – американдық заңгер және саясаткер, Бронкс округінің президенті қызметін атқарған және АҚШ Конгресінің өкілі болған. Сондай-ақ, ол Нью-Йорк қаласының мэрі лауазымына кандидат болды. Ол осы лауазымдарға сайланған алғашқы пуэрто-риколық және континенттік АҚШ-тың ірі қалаларының бірінде мэрліке кандидат болған алғашқы пуэрто-риколық саясаткер болды.
Herman Badillo (/b//ɑː/'/d//iː//j//oʊ/ bahDEEyoh, baˈðiʝo; August 21, 1929 – December 3, 2014) was an American lawyer and politician who served as borough president of The Bronx and United States Representative, and ran for Mayor of New York City. He was the first Puerto Rican elected to these posts, and the first Puerto Rican mayoral candidate in a major city in the continental United States.
Ерте жылдары және жеке өмірі
Бадильо Пуэрто-Риконың Кагуас қаласында дүниеге келген. 11 жасында туберкулезден анасы мен әкесі қайтыс болды және ол Нью-Йорк қаласындағы тәтесімен бірге тұруға жіберілді. Хаарен орта мектебінің мемлекеттік білім беру жүйесін бітіргеннен кейін Бадильо Нью-Йорк қалалық колледжінде оқып, 1951 жылы бизнес-әкімшілік саласында бакалавр дәрежесін алды. 1954 жылы ол Бруклин құқық мектебін бірінші болып бітіріп, LL.B. (заңгер) дәрежесін алды. Келесі жылы Нью-Йорк штатының адвокатурасына қабылданды. 1956 жылы ол сондай-ақ сертіфкатталған есепші болып табылады.
Алғашқы саяси мансап
1958 жылы Кариб демократиялық клубына қосылғаннан кейін Бадильо қала және штат деңгейінде түрлі лауазымдарда болды, оның ішінде 1966 жылы Бронкс округінің әкімі қызметін атқарды. Оған дейін ол Нью-Йорк қаласының тұрғын үйді сақтау және дамыту комиссары болып жұмыс істеген. 1968 жылы себебі белгісіз өрт ғимараттың ішкі бөлігін өртеді. Жөндеуге мүмкіндігі болғанымен, 1969 жылы бұзылып жатыр.
АҚШ-тың Өкілдер палатасы
1970 жылы Бадильо Нью-Йорк штатының Оңтүстік Бронкс округінен АҚШ Өкілдер палатасына сайланды, бұл оның осы лауазымда қызмет еткен алғашқы пуэрторикалық болғанын білдірді. Ол үш мәрте қатарынан қайта сайланды. Сонымен қатар, ол Білім және еңбек комитетінің мүшесі болды. 1976 жылы Оңтүстік Бронкс округінің кеңесшісі Рамон Велез Бадильоға қарсы 21-ші округтен Конгресске Демократиялық партияның кандидаттығына талас жасады. Бадильо 75 пайыз дауыспен оңай жеңіске ие болды. Сол жылдың желтоқсан айында ол Конгресске сайланған бес латиноамерикандық мүшеден бірі болып, Конгресске Испан тілдес халықтарының қауымдастығын құрды. Оның ең қиын сынағы 1973 жылы Нью-Йорк қаласының бас контролері Эб Бимге өткен сайлауда жеңіліске ұшыраған кезде болды. Бұл алғашқы сайлау болды, онда дауыс берудің екінші турындағы кезеңі өтті. 1981 және 1985 жылдары ол сайлау бюллетенінде тіркелмеді, өйткені үгіт науқанын бастауға жасаған алғашқы әрекеттері жеткілікті қолдау таппады. 2001 жылы Бадильо республикалықтардан қала әкіміне үміткер болды, бірақ миллиардер кәсіпкер және саясатта жаңа адам болған Майкл Блумбергке қарапайым жеңіліске ұшырады, ол кейіннен бас сайлауда жеңіске жетті. 1986 жылы Бадильо Нью-Йорк штатының бас контролері лауазымына демократтардың кандидаттығын иеленді, бірақ республикашыл Эдвард Реганнан жеңілді. Осы жылдары Бадильо президенттік саясатқа да белсенді қатысып, 1984 жылы Алан Кранстонды, ал 1988 жылы Майкл Дукакисті Демократиялық партияның президенттік кандидаттығына қолдады. 1993 жылы Эрик Адамс, Ұлы Күзетшілер Кеңесінің президенті болып тұрғанда, Бадильоны оның әйелінің (32 жыл бойы үйленген және Альцгеймер ауруымен ауырған Ирма) ақ нәсілді еврей әйелі болғаны үшін латиноамерикандық мұрасын сатқандықпен айыптады, орнына латиноамерикандық әйел болғанын қалады. Бадильо былай деп жауап берді: "Расалық белгіге негізделген дауыс беру – расизмнің анықтамасы және оның өркениетті көпұлтты қоғамда орны жоқ".
Республикалық партияның ауысуы және 2001 жылғы мэрлік науқаны
1990 жылдардың соңында Бадильо Республикалық партияға ресми түрде қосылды. 2001 жылы мэрлікке үміткерлігін жариялағанда білім беру жөніндегі арнайы кеңесші және CUNY төрағасы лауазымынан қанағаттанды. Қала әкімі Джулианиді күшті қолдағанына қарамастан, Бадильоның мэрлікке үміткерлігі Джулианиден немесе Республикалық партиядан елеулі қолдау алмады, және ол республикалық сайлауда миллиардер Майкл Блумбергке ойдағыдай жеңіліп қалды, ол Бадильо сияқты бұрын партия ауыстырған еді. Бадильо 2014 жылдың 3 желтоқсанында 85 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Жарияланымдар
Құқықсыздық туралы заң: Аттика және американдық түрме жүйесі (Нью-Йорк: Оутербридж және Лазард, Инк., 1972). Мильтон Хейнспен бірге. Plain Talk: Әкімшілік саясаты (Гринвейл, Нью-Йорк: Денсаулық сақтау және мемлекеттік басқару бөлімі, C. W. Post Center, Лонг-Айленд университеті, 1981). Бір ұлт, бір стандарт: латындықтардың басқа иммигранттар сияқты қалай табысқа жетуі мүмкін екендігі туралы экс-либералдың ойлары (Нью-Йорк: Sentinel, 2006). (Penguin, 28 желтоқсан 2006, қатты мұқаба, 256 бет).
Бұл кітап жарыққа шықпас бұрын-ақ латиноамерикандық қоғамда үлкен дау тудырды, себебі Нью-Йорк Пост газеті (19 желтоқсан 2006, 8 бет) оның шығарылатындығын қызу мақаламен жариялады. Кітапта Бадильо латиноамерикандықтар арасындағы жұмыс этикасының нашарлығын сынап, олардың білімге басқа иммигранттардай құрмет көрсетпейтінін айтады. Тарихи тұрғыдан алғанда, кедей болған бірақ сәттілікке жеткен азиялық американдықтар сияқты. Мансабының басында екі тілді білім беруді қолдағаннан өзгеше, кітабында ассимиляцияға кедергі келтіретін екі тілді білім беру сияқты факторларды сынап, латиноамерикандықтарды үкіметтік шешімдерден бас тартып, алдыңғы американдық иммигранттардың өркендеуіне және сәттілікке жетуіне себеп болған мәдени құндылықтарды қабылдауға шақырады. Оның пікірінше, латиноамерикандықтар жақын арада АҚШ халқының 25 пайызын құрайды және олардың жетіспеуі олар үшін де, ел үшін де трагедия болар еді.
This book generated major controversy within the Latino community before it was even published because of an inflammatory article in the New York Post (December 19, 2006, p. 8) announcing its release. In the book Badillo criticizes what he perceives as a lax work ethic among Hispanics, who he contends do not value education as much as other immigrants just as historically impoverished but more successful, such as Asian Americans. In contrast to the support he gave to bilingual education during his early career, his book attacks what he describes as obstacles to assimilation, such as bilingual education, and urges Hispanics to eschew government solutions and adopt instead the cultural values that have made previous generations of American immigrants prosperous and successful. His view is that Hispanics will soon make up 25% of the population of the United States and that their failure to excel would be tragic for them and the nation.
Өлім және мұра
Оның Нью-Йорк Пресвитериан/Уилл Корнелл ауруханасындағы өлімі жүрек жеткіліксіздігінің асқынуларынан туды, - деді оның ұлы Дэвид. Нью-Йорк штатының Буффало қаласында Herman Badillo Bilingual Academy деп аталатын мектеп бар.