Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс «Көбелек» бомбасы
Butterfly Bomb
Екінші дүниежүзілік соғысында неміс әуе күштері қолданған «Көбелек бомбасы» (SD 2) туралы ақпарат. Бұл – адамдарға зиян келтіретін шашырағыш бомба, ерекше дизайнымен көзге түседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс қаруы
German weapon
Бабочка бомбасы (немесе Sprengbombe Dickwandig 2 кг немесе SD 2) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффе қолданған Германияның жеке тұлғаға қарсы субмунициясы (немесе бомба). Ол осылай аталған себебі, бомба жарылғанда ашылатын жұқа цилиндрлі металл сыртқы қабығы, үлкен көбелектің сыртқы түріне ұқсас болды. Дизайны өте ерекше және тану оңай болды. SD 2 бомбалары жеке-жеке тасталмай, 6 мен 108 суббоеприпазды сыйдыратын контейнерлерге, мысалы AB 23 SD 2 және AB 250 3 суббоеприпазды таратушыларға салынатын. SD 2 суббоеприпаздары контейнер ұшақтан босатылып, жарылғаннан кейін таратылды. SD-2 әрқашан топта (жеке-жеке емес) тасталғандықтан, жарылмаған SD-2 табылуы жақын маңда басқалары да тасталғанын сенімді түрде көрсетті. Бұл бомба түрі соғыста қолданылған алғашқы кластерлік бомбалардың бірі болды және өте тиімді қару екенін дәлелдеді. SD 2 бомбаларын тасымалдап, ауаға жіберуге арналған бомба контейнерлерін Люфтваффе әуе және жердегі экипажы "Шайтан жұмыртқалары" деп атады.
The Butterfly Bomb (or Sprengbombe Dickwandig 2 kg or SD 2) was a German anti personnel submunition (or bomblet) used by the Luftwaffe during the Second World War. It was so named because the thin cylindrical metal outer shell which hinged open when the bomblet deployed gave it the superficial appearance of a large butterfly. The design was very distinctive and easy to recognise. SD 2 bomblets were not dropped individually, but were packed into containers holding between 6 and 108 submunitions e. g. the AB 23 SD 2 and AB 250 3 submunition dispensers. The SD 2 submunitions were released after the container was released from the aircraft and had burst open. Because SD 2s were always dropped in groups (never individually) the discovery of one unexploded SD 2 was a reliable indication that others had been dropped nearby. This bomb type was one of the first cluster bombs ever used in combat and it proved to be a highly effective weapon. The bomb containers that carried the SD 2 bomblets and released them in the air were nicknamed the "Devil's Eggs" by Luftwaffe air and ground crew.
Қолдану
Көбелек бомбалары алғаш рет 1940 жылы Ипсвичке қарсы қолданылды, сондай-ақ 1943 жылғы маусымда Кингстон-апон-Халл, Гримсби және Клитхорп қалаларына, соған қоса Ұлыбританиядағы басқа да нысаналарға тасталды. Гримсбидегі жарылмаған оқ-дәрілерді тазалауды Патшалық инженерлер құрамындағы подполковник Эрик Уэйклинг басқарды. Кейіннен олар Таяу Шығыстағы одақтас әскерлерге қарсы қолданылды. Британ үкіметі немістердің оны одан әрі қолдануына ықпал етпеу үшін, көбелек бомбаларынан туындаған зардап пен бұзылу туралы ақпаратты жасырды. 1940 жылғы 28 қазанда британ армиясының техникалық қызметкерлері – сержант Канн мен 2-лейтенант Тейлор Ипсвичте дұрыс қаруланбаған бірнеше көбелек бомбаларын тапты. Олар қаруландыру таяқшаларын кері бұрап (яғни, қарусыздандырылған күйде) жаңа қару жүйесінің қауіпсіз үлгілерін қалпына келтіріп, британдықтарға оны кері инженерия жасауға және механизмін түсінуге мүмкіндік берді. SD 2 1941 жылғы 22 маусымда басталған Барбаросса операциясының бастапқы кезеңдерінде қолданылды. 20-30 ұшақ экипажы SD-2 және SD-10 (10 кг-лық суббоеприпастар) советтік әуежайларға тастау үшін таңдалды, әрбір әуежайға үш ұшақтан тағайындалды. Бұл алғашқы шабуылдардың мақсаты – бұзылу мен шатасу тудыру, сондай-ақ негізгі шабуыл басталғанға дейін советтік ұшақтардың таралуына кедеріс келтіру болды. Хабарламаға сәйкес, Kampfgeschwader 51 SD 2 апаттарынан 15 ұшағын жоғалтты, бұл сол күні Люфтваффе-нің жалпы шығындарының жартысына жуығын құрады. SD 2-нің ай сайынғы тұтынуы 1941 жылдың жазында 289 000 данадан 1943 жылдың шілдесінде 436 000 данаға және 1943 жылдың тамызында 520 000 данаға дейін өсті. Бұл көлем Люфтваффе жоғары басшылығының талаптарына жеткіліксіз болды. AB 250 2 бомба таратқышы 144 SD 2 жеке құрамға қарсы суббоеприпастарды немесе 30 SD 4 броньға қарсы суббоеприпастарды тасымалдай алатын. Ал AB 250 3 108 SD 2-ні тасымалдауға қабілетті. AB 250-лер көбінесе Focke Wulf Fw 190 F/G сериясымен тасымалданды, бірақ оларды Me 262 сияқты көптеген ұшақтармен де көтеруге болады. Гитлердің араласуынан кейін реактивтік ұшақтар Jabo (JagdBomber, истребитель-бомбардировщик) ретінде пайдалануға мәжбүр болды, бұл рөлге олар тиімсіз болды. Айта кетерлігі, Me 262 ұшақтары қазан айының басында Айндховенге қарсы шабуылдарға AB 250 бомба таратқыштарымен жүктелген күйі жіберілді. Ұлыбританиядағы соңғы тіркелген көбелек бомбасынан болған өлім 1956 жылғы 27 қарашада болды, соғыс аяқталғаннан кейін 11 жылдан астам уақыт өткен соң: RAF ұшу лейтенанты Герберт Деррингтон SD 2-ні "Апминстер бомбасы зиратында" (RAF Hornchurch-тен шығысқа қарай орналасқан құмды алқаптар, онда жарылғыш заттарды жою бойынша тәжірибелік және ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілді) тексеріп жатқанда жарылыс болды. Ол сол күні Олдчерч ауруханасында сынықтар мен жарылыс салдарынан қайтыс болды. 1981 жылы Мальта аралында 41 жастағы мальтийлік Пол Гаучи көбелек бомбасын металл құбырға дәнекерлеп, оны зиянсыз банка деп ойлап, соққы ретінде пайдаланғаннан кейін қайтыс болды. Мұндай бомбаның соңғы табылғаны 2009 жылғы 28 қазанда, қатты бомбаланған әуежайға жақын шалғайдағы аңғарда 11 жасар бала тапты. Бұл бомба Мальта қарулы күштерінің өкілдерімен қауіпсіз жерде жарылды. M83 суббоеприпаздарында қолданылған 3 типті оқшаулау құрылғысы бастапқы неміс үлгілерінің сәл өзгертілген нұсқалары болды: M128A1 – ауада жарылатын немесе соққыға сезімтал оқшаулау құрылғысы. Ауада жарылыс қаруландырылғаннан кейін 2,5 секундтан кейін болды. Соққыға сезімтал жарылыс бірден орын алды. Оқшаулау құрылғысының орнатылуы сыртқы жағында анық көрсетілген және жердегі қызметкерлермен таңдалады. M130A1 – сағаттық оқшаулау құрылғысы, уақыттық кешігу 10, 20, 30, 40, 50 немесе 60 минутты құрайды. Белгісі жоқ, бірақ қаруландыру шпинделіне арналған шаршы пішінді бекіткішпен танылады. M131A1 – бұзылуға қарсы оқшаулау құрылғысы. Құрылғы бұзылғанда жарылыс орын алады. Белгісі жоқ, бірақ қаруландыру шпинделіне арналған бесбұрышты пішінді бекіткішпен танылады. M83 фрагментациялық бомба АҚШ-тың M28 және M29 кластерлік бомбаларында қолданылды.
Butterfly bombs were first used against Ipswich in 1940, but were also dropped on Kingston upon Hull, Grimsby and Cleethorpes in June 1943, amongst various other targets in the United Kingdom. Lieutenant Colonel Eric Wakeling led the clearance of the unexploded ordnance in Grimsby within the Royal Engineers. They were subsequently used against Allied forces in the Middle East. The British Government deliberately suppressed news of the damage and disruption caused by butterfly bombs in order to avoid encouraging continued use by the Germans. On October 28, 1940, some butterfly bombs that had failed to arm themselves properly were discovered in Ipswich by British Army ordnance technicians Sergeant Cann and 2nd Lieutenant Taylor. By screwing the arming rods back into the fuzes (i. e. the unarmed position) they were able to recover safe examples of the new weapon system to allow the British to reverse engineer and understand the mechanism. The SD 2 saw use in the opening stages of Operation Barbarossa, the German invasion of the Soviet Union which began on 22 June 1941. Twenty to thirty aircrews had been picked to drop SD 2s and SD10s (10 kg submunitions) on key Soviet airfields, a flight of three aircraft being assigned to each field. The purpose of these early attacks was to cause disruption and confusion as well as to preclude dispersion of Soviet planes until the main attack was launched. It was reported that Kampfgeschwader 51 lost 15 aircraft due to accidents with the SD 2s nearly half of the total Luftwaffe losses that day. Luftwaffe monthly consumption of the SD 2 increased from 289,000 examples in the summer of 1941 to 436,000 in July 1943 and 520,000 in August 1943. This increase was nowhere near high enough to match the Luftwaffe senior leadership's demands. The AB 250 2 bomblet dispenser could carry 144 SD 2 anti personnel submunitions, or 30 of the anti armor SD 4 submunitions. While the AB 250 3 could carry 108 SD 2s. AB 250s were most frequently carried by the Focke Wulf Fw 190 F/G series, but in practice, they could be lifted by a wide variety of aircraft, including the Me 262. Because of Hitler's interference, these jet powered fighters were pressed into service as a Jabo (JagdBomber, fighter bomber), a role for which they were poorly suited. Notably, Me 262s were sent on nuisance raids against Eindhoven in early October, loaded with AB 250 bomblet dispensers. The last recorded UK death from a German butterfly bomb in England occurred on November 27, 1956, over 11 years after the end of the war: Flight Lieutenant Herbert Derrington of the RAF was examining an SD 2 at the "Upminster bomb cemetery" (some remote sandpits situated East of RAF Hornchurch, where explosive ordnance disposal experimental and research work took place) when it detonated. He died of shrapnel and blast injuries at Oldchurch Hospital the same day. On the island of Malta in 1981 Paul Gauci, a 41 year old Maltese man, died after welding a butterfly bomb to a metal pipe and using it as a mallet, thinking it was a harmless can. The latest find of such a bomb was on 28 October 2009, by an 11 year old boy in a secluded valley close to a heavily bombarded airfield. This bomb was safely detonated on site by the Armed Forces of Malta. The 3 fuze types used on the M83 submunition were slightly modified versions of the original German designs:
M128A1 airburst or impact fuze. Airburst detonation occurred 2.5 seconds after arming. Detonation on impact was instantaneous. The fuze setting is clearly marked on the exterior and was selectable by ground crew
M130A1 clockwork time fuze with time delays ranging from 10, 20, 30, 40, 50 or 60 minutes. Has no markings, but is recognisable by the square shaped fitting for the arming spindle
M131A1 anti disturbance fuze. Detonation triggered when the device was disturbed. Has no markings, but is recognisable by the pentagonal shaped fitting for the arming spindle
The M83 fragmentation bomblet was used in the US M28 and M29 cluster bombs.