Кіріспе
Үй техникасының түрі
Тамақ өңдегіш – тамақ дайындау кезіндегі көп қайталама жұмыстарды жеңілдетуге арналған ас үй техникасы. Бүгінде бұл термин көбінесе электр мотормен жұмыс істейтін құралды білдіреді, дегенмен "тамақ өңдегіш" деп аталатын қолмен жұмыс істейтін құралдар да бар. Тамақ өңдегіштер көп жағдайда блендерлерге ұқсас. Тамақ өңдегішті пайдалану кезінде көбінесе сұйықтық қажет болмайды, тіпті оның майдалап кесілген өнімдері де нақты текстурасын сақтайды. Ал блендерге азықты дұрыс араластыру үшін белгілі бір мөлшерде сұйықтық қажет, сондай-ақ оның нәтижесі де сұйық болады. Тамақ өңдегіштер араластыру, кесу, кубиктерге бөлу және тілімдеу үшін қолданылады, бұл тамақты жылдам дайындауға мүмкіндік береді.
Тарих
Алғашқы электрлік тамақ өңдегіштердің бірі – 1946 жылы неміс компаниясы Electrostar ұсынған Starmix болды. Негізгі бөлігі қарапайым блендерге ұқсағанмен, көптеген қосымша жабдықтар болды, оның ішінде нан тілуге арналған жиынтықтар, сүт ортаю құралдары және мұзқаймақ ыдыстары да бар еді. Электр моторларының бағасы жоғары болған кезде, олар piccolo құрылғысын да жасады, онда тамақ өңдегіштің негізгі бөлігі шаң сорғыштың жұмысын қамтамасыз ететін болды. 1960 жылдары Альбрехт фон Гертц Starmix MX3 тамақ өңдегішін жобалады. 1968 жылы процессорлардың сәттілігінен кейін бүкіл компания Starmix деп қайта аталды, бірақ кейін олар шаң сорғыштар мен электр қол кептіргіштеріне көшті, ал соңғы миксер шамамен 2000 жылы шығарылды. Францияда тамақ өңдеуге арналған машина идеясы тамақ қызметін ұсынатын компанияның сатушысы Пьер Верденнің клиенттерінің ас үйде кесу, қию және араластыруға жұмсайтын уақытының көптігін байқағаннан кейін пайда болды. Ол қарапайым, бірақ тиімді шешім – негізгі бөлігінде айналатын пышағы бар ыдыс жасады. 1960 жылы бұл Robot Coupe компаниясына айналды, ол тамақ индустриясы үшін коммерциялық «тамақ өңдегіштерді» өндіру үшін құрылды. 1960 жылдардың соңында қуатты коммерциялық индукциялық мотормен жұмыс істейтін коммерциялық тамақ өңдегіш жасалды. Robot Coupe-дің Magimix тамақ өңдегіші Франциядан Ұлыбританияға 1974 жылы, 1800 модельінен бастап келді. Содан кейін Ұлыбританиялық Kenwood Limited компаниясы 1979 жылы өзінің алғашқы Kenwood Food Processor, 'processor de luxe' құрылғысын шығарды. Карл Сонтеймер осы Magimix 1800 тамақ өңдегішін 1973 жылы Cuisinart таңбасымен Солтүстік Америкаға, Американың алғашқы тұрмыстық тамақ өңдегіші ретінде әкелді. Сонтеймер 1977 жылы жапондық өндірушімен жаңа модельдерді шығару туралы келісім жасады, содан кейін 1980 жылы Robot Coupe-мен келісімшарты аяқталғаннан кейін жаңа жапондық тамақ өңдегішін бірден нарыққа шығару үшін.
Марк Харрисонның Cuisinart қайта құруы
Мүгедектік зерттеулер жалғасып жатқан жоба болды, себебі алғашқы тамақ өңдегіш машинаның барлық адамдарға қолдануы қиын болды. 1978 жылы Марк Харрисон Род-Айленд дизайн мектебінде профессор болып жұмыс істеді. Ол өнеркәсіптік дизайн саласында мамандық алған. 1978 жылы американдық Cuisinart компаниясы Харрисонмен байланысып, тамақ өңдегішті жаңарту үшін оны жұмысқа алды. Харрисон өнімді жаңартуға баса назар аударды, машинаны ұсақ моторикасы және көру қабілеті шектеулі адамдарға да қолдануға ыңғайлы етуді мақсат етті, бұл өз кезегінде кез келген пайдаланушыға оны басқаруды жеңілдетті. Бұл жаңартуларға өнімнің негізінде көру қабілеті нашар адамдар үшін үлкен әріптермен жазылған мәтін, сондай-ақ үлкен тұтқалар мен түймелер кірді. Ең қиын міндеттердің қатарында қатаң қамырды илеу, шикі морковьты турау және қатты сырды үю болды, бұл үшін күштірек мотор қажет болуы мүмкін. Тұралғышқа арналған стандартты құрал – пышақ, немесе кейде жай ғана пышақ деп аталады. Оларға көбінесе кесу және тілімдеуге арналған пышақтар да қоса беріледі.
Құрылымы мен жұмыс істеуі
Бөлменің негізінде тік білікті айналдыратын мотор орналасқан. Әдетте, мөлдір пластиктен жасалған ыдыс, білікке орнатылады. Кесу пышақтары білікке бекітілуі мүмкін, олар ыдыстың түбінде жұмыс істеу үшін орналасқан. Олардың орнына кесу немесе тілімдеу дискілерін де бекітуге болады, олар ыдыстың жоғарғы бөлігінде айналады. Содан кейін ыдысқа "қоректендіру түтігі" бар қақпақ бекітіледі. Бұл түтік, ингредиенттерді кесу немесе тілімдеу кезінде қосуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ол майдалау немесе тілімдеу дискілеріне өнімдерді жіберуге арналған арна ретінде де қызмет етеді. Пайдаланушының саусақтарын қорғау үшін, қоректендіру түтігінен сырғанап өтетін "итергіш" қарастырылған. Көптеген қазіргі заманғы тамақ өңдегіштерде қауіпсіздік құрылғылары бар, олар ыдыс негізге немесе қақпақ ыдысқа дұрыс бекітілмеген жағдайда мотордың жұмыс істеуін тоқтатады.
Вариациялар
Тамақ турағыш - негізінен кішкентай өлшемдегі тамақ өңдегіш. Ол сусын дайындауға қарағанда тамақ турауға көбірек қолайлы.