Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1981 жылғы фильм
1981 film
«Жалғыз қаңғыбас туралы аңыз» – Уильям А. Фрейкер режиссерлік еткен, Клинтон Спилсбери, Майкл Хорс және Кристофер Ллойд түскен 1981 жылғы американдық батыс приключениялық фильмі. Ол Джордж В. Трендл мен Фрэн Страйкер жасаған «Жалғыз қаңғыбас» батыс кейіпкерінің тарихына негізделген. Продюсерлер бұрынғы «Жалғыз қаңғыбас» актері Клейтон Мурға қоғамда кейіпкердің маскасын киюге рұқсат бермеу арқылы жанкүйерлерді ашуландырды, ал басты рөлдегі Спилсберидің дауысын басқа актер Джеймс Кич дубляж еткені белгілі болғанда, жағдай одан да нашарлап кетті. Фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтсіз аяқталды, содан бері Спилсбери ешқандай фильмде түскен жоқ.
The Legend of the Lone Ranger is a 1981 American Western adventure film directed by William A. Fraker and starring Klinton Spilsbury, Michael Horse and Christopher Lloyd. It is based on the story of The Lone Ranger, a Western character created by George W. Trendle and Fran Striker. Producers outraged fans by refusing to allow previous Lone Ranger actor Clayton Moore to wear the character's mask during public appearances, and created further bad publicity when it became known that the voice of leading man Spilsbury was dubbed by another actor, James Keach. The film was a critical and commercial failure, and Spilsbury has not appeared in any films since.
Сюжет
1854 жылы Техаста заңнан тыс Бутч Кавендиш және оның бандасы Тонто есімді жас команчті қуалайды. Ол атпен қалың тоғайға кіріп, атынан құлап, тіктеуден сырғанап түседі. Бұл жерде бұрыннан болған Джон Рид Тонтоны жасырады, ал заңнан тыс адамдар назарын кішкентай ауылға аударады. Олар Джонды қоспағанда, барлығын өлтіреді. Тонто Джонды өзінің резервациясына алып барып, оған садақпен дәл атуды, күресуді және олардың өмір салтын үйретеді. Екеуі қандас туыс болып, Джон кейін резервацияны тастап Детройтке кетеді, заңгер болып өседі және заңгерлік практикасын ашу үшін қалаға келеді. Поездті Кавендиштің бандасы тонап алады, мылтықшысі өлтіріліп, жүргізушісі жараланады. Джон поезды тоқтатады, ал заңнан тыс адамдар жылжымайтын мүліктің құжаттары бар пошта сөмкесін алып қашады. Қалаға келген Джон, сол поезде болған Эми есімді әдемі қыздың ағасымен (жергілікті газеттің иесі) танысады. Джон оларға інісі Дэнге бару үшін Техас рейнджерлерінің бекетіне бара жатқанын айтады. Сапары барысында, банданың бір бөлігі фестиваль кезінде қалаға кіріп, Эмидің ағасын өлтіргеннен кейін Кавендиштің қайда екені хабарланады. Рейнджерлердің бірі Коллинз, Кавендиштің іздерін табу үшін алдын ала шығады, бірақ рейнджерлер оның Кавендиштің бандасының мүшесі екенін білмейді. Кавендиш және оның бандасы рейнджерлерге (ішінде Ридке) шабуыл жасап, Тонто құтқарып алған Ридтен басқа барлығын өлтіреді. Джон жараларынан айыққаннан кейін, Тонто оған күміс оқтармен атуды үйретеді, ол күміс деп атаған ақ атты қолға түсіріп, бағындырады. Ол өмірін Кавендиш символдайтын қылмысқа қарсы күреске арнайды. Осы мақсатта Джон маскалы батыр, Жалғыз қаңғыбасқа айналады. Кавендиш президент Улисс С. Грантты кепілге алып, Техасты өздігінен басқаруға және оны Одақтан тәуелсіз мемлекет ретінде бөліп алуға тырысатынын, президентті келіссөз құралы ретінде пайдаланатынын жариялайды. Джон мен Тонто Кавендиштің үйіне тығылып кіріп, Грантты құтқарады және күзетшілерден жасырынып, үйді динамитпен жарыққызады. Кавендиш АҚШ әскерінен қашуға тырысады, бірақ Джон оны қуалайды және соңында тұтқындайды. Президент Джон мен Тонтоға алғыс айтады, ал екеуі президент Грант: «Ол маскалы адам кім?» деп сұрағанда, атқа міне жүріп кетеді.
In 1854 in Texas, the outlaw Butch Cavendish and his gang of outlaws are chasing a young Comanche boy named Tonto. He rides into a thicket and falls off his horse and down an embankment. John Reid, a boy who was already there, hides Tonto, and the outlaws turn their attention to a small village. They kill everyone there, except John. Tonto takes John to his reservation and teaches him to shoot a bow and arrow with precision, how to fight, and overall the way they live. The two eventually become blood brothers, and John later leaves the reservation for Detroit, grows up to become a lawyer, and takes a stagecoach to a town to set up his law practice. The coach is robbed by Cavendish’s gang, with the shotgun rider getting killed and the driver wounded. John stops the coach and the outlaws take a mailbag containing property deeds. At the town, John meets the uncle (the owner of the local newspaper) of a beautiful young woman named Amy who was on the same stagecoach as John. John tells them he is going to the Texas Rangers station to visit his brother Dan. During his visit, word reaches them about the whereabouts of Cavendish after some of the gang ride into town during a festival and kill Amy’s uncle. Collins, one of the Rangers, rides ahead to scout for signs of Cavendish, unbeknownst to the Rangers that he is part of Cavendish’s gang. Cavendish and his gang ambush the Rangers (Reid among them), killing all except Reid, who is rescued by Tonto. When John recovers from his wounds, Tonto teaches him to shoot with silver bullets, and he captures and tames a white horse, which he names Silver. He dedicates his life to fighting the crime that Cavendish represents. To this end, John becomes the great masked western hero, The Lone Ranger. Cavendish takes President Ulysses S. Grant hostage, revealing that he is attempting to take over Texas and secede it from the Union as his own independent country, using the President as a bargaining chip. John and Tonto sneak into the Cavendish compound and rescue Grant, and blow up the compound with dynamite they found while avoiding the guards. Cavendish attempts to flee the United States Cavalry, but John pursues and ultimately apprehends Cavendish, who is arrested. The President thanks John and Tonto, and the pair ride away as President Grant asks, “Who is that masked man?”
Даму
1954 жылы кейіпкердің құқықтарын мұнай миллиардері Джек Вратер және оның әйелі Бонита Гранвилл сатып алған. Олар заманауи көрерменге ұнайтын «Жоңайлы салтбасар» фильмін жасауға көптеген әрекеттер жасады, соның ішінде Тонтоны «Жоңайлы салтбасардың» теңдес серігі және ұстазы етіп көрсетуді жоспарлады. 1970-ші жылдардың соңында олар Ричард Доннердің «Супермен» (1978) фильміне ұқсас, эпикалық стильде оқиғаны қайта жаңғыртуға толықтай дайын екеніне сенді, сонымен қатар одан кейін жалғасын түсіру мүмкіндігі де бар еді. 1977 жылдың қазан айында Лью Грейд бұл фильмді 97 миллион долларлық фильмдер жинағының бір бөлігі ретінде түсіретінін хабарлады, соның ішінде «Махаббат пен оқтар», «Афинаға қашу» және «Титаникті көтеру» фильмдері де бар еді. Грейд көптеген фильмдерді өзі қаржыландырса, «Жоңайлы салтбасар» фильмі Вратермен бірлесіп түсірілді. Грейдтің сөзіне сәйкес, «Жоңайлы салтбасар» рөліне белгілі емес актер таңдалады, осы мақсатта кең ауқымды іріктеу жұмыстары жүргізіледі. 1978 жылдың қазан айында Грейд фильмтің дистрибьюторы жаңа құрылған Associated Film Distribution компаниясы болатынын мәлімдеді, ол ITC Entertainment, EMI Films және Marble Arch Productions консорциумының бірлескен кәсіпорны еді. «Бұл – батырлық пен даңқтың ковбойлық фильмдер стиліндегі керемет классикалық вестерн», – деді продюсер Уолтер Кобленц. «Бұл «Жалындаған аттар» емес. Ол маскасын кигенде сіз оған сенесіз». Мартин Старгер фильмді түсіру себебін былай түсіндірді: «Қазір бұрынғыдан да бейкенттерге мұқтаждық зор. Біз оны шынайы көрсетуге тырысамыз. Бұл пародиЯ немесе сатира емес». Кобленц былай деді: «Мен үнді элементін жаңарту қажет деп шештім. «Жоңайлы салтбасар» мен Тонтоны теңдес қарастыруды жөн көрдім. Мен олардың қарым-қатынасының құрметті болуын қаладым. Үндістердің аңыз-әңгімелерін пайдаланғым келді». 1979 жылдың қыркүйегінде Кобленц режиссердің Уильям Фрейкер болатынын жариялады. Фрейкер көбінесе оператор болған, бірақ ол Кобленцке ұнаған «Монте Уолш» фильмін де режиссерлеген еді. Режиссер Уильям Фрейкер: «Егер біз оны шынайы ете алсақ, «Жоңайлы салтбасар» сәтті болады» деді және ол «Арабияның Лоренсінен» әсер алғанын айтты. Фильмнің төрт сценарийшісінің екеуі – Иван Гофф және Бен Робертс – бұрын «Чарлидің періштелері» телесериалын жасаған, сондай-ақ олар «Мэнникс» атты танымал сериалда да бірге жұмыс істеген. Жазушы Ларри Макмертридің айтуынша, романист Джордж Макдональд Фрейзер фильмге өте жақсы сценарий жазған, бірақ ол аяқталған фильмнің титрлерінде көрсетілмеген.
The rights to the character had been bought in 1954 by Jack Wrather, an oil billionaire, and his wife Bonita Granville. They had made many attempts to create a Lone Ranger movie that would appeal to a modern audience, including making Tonto an equal partner and mentor to the Lone Ranger. By the late 1970s they believed that the story was ripe for retelling in an epic vein similar to Richard Donner's Superman (1978), with the potential for sequels. In October 1977 Lew Grade announced he would make the film as part of a slate of movies worth $97 million, including Love and Bullets, Escape to Athena, and Raise the Titanic. Most of the films Grade would finance himself but Lone Ranger was a co production with Wrather. Grade said the Lone Ranger would likely be played by an unknown, after a wide talent search. In October 1978 Grade said the film would be distributed by the new company Associated Film Distribution, a joint consortium between ITC Entertainment, EMI Films, and Marble Arch Productions. "This is a grand old western in the heroic and glorious style of the cowboy picture," said Walter Coblentz, producer. "This is not Blazing Saddles. When he puts on his mask you're going to believe it." Martin Starger said they were doing the film because "Heroes are needed today more than ever We're playing it straight. This isn't a spoof or a satire." Coblentz added, " I decided the Indian element needed upgrading. I decided to treat the Lone Ranger and Tonto more as equals. I wanted their relationship to be dignified. I wanted to take advantage of Indian lore." In September 1979 Coblentz announced the director would be William Fraker. Fraker was normally a cinematographer but he had directed Monte Walsh which Coblentz admired. William Fraker the director said "The Lone Ranger will work if we can make him real" and said he was influenced by Lawrence of Arabia. Two of the movie's four screenwriters, Ivan Goff and Ben Roberts, had previously created the hit TV series Charlie's Angels; they had also worked together on another hit series, Mannix. According to Larry McMurtry, novelist George MacDonald Fraser had written an excellent script for the film, but he was not credited in the finished film.
Кастинг
Басты рөлге Стивен Коллинз, Николас Гест және Брюс Бокслайтнер қарастырылды. Ақырында бұл рөл Нью-Йоркте сурет (әсіресе мүсін жасау) оқыған фотограф Клинтон Спилсбериге бұйырды. Оның әкесі Аризона университетінде футбол жаттықтырушысы болған, ол Мексиканың Чиуауа штатындағы ранчода өскен. Спилсбери үш фильмге түсу келісіміне қол қойды. Тонто рөлін кәсібі бойынша күміс шебері Майкл Хорс ойнады, оның актерлік тәжірибесі Ракель Уэлчтің телефильміндегі шағын рөлмен шектелді. "Мен үшін бұл оқиға да, көңіл көтеру де бар", - деді ол. "Актер бола аламын ба, кім біледі? Жақын арада білемін. Егер сәтсіз болсам, балық аулауға кетемін". Фильмнің баллада түріндегі баяндамасы, "Маскадағы адам", кантри музыкасының орындаушысы Мерл Хаггардпен орындалды, ал музыкасын Джон Барри жазды, ал "Footloose" және "Sing" фильмдерінен танымал Дин Пичфорд сөздерін жазды. Фильм жасаушылар Спилсберидің актерлік шеберлігіне көңіл бөлмеді. "Ол айтқандарына сіз ешқашан сенбедіңіз, себебі ол сөздерді жаттап алған, бірақ оларды бойына сіңірмеген", - дейді Джим Ван Вайк, ол фильмде DGA режиссердің ассистенті болып оқыған. "Ол сценарийді оқығандай болды, бірақ интонациялары дұрыс емес еді".
Actors considered for the lead included Stephen Collins, Nicholas Guest, and Bruce Boxleitner. The part eventually went to Klinton Spilsbury, a photographer who had studied art (particularly sculpting) in New York. Spilsbury, whose father was a football coach at the University of Arizona, had grown up on a ranch in Chihuahua, Mexico. Spilsbury signed to a three picture deal. Tonto was played by Michael Horse, a silversmith by trade, whose only other acting experience had been a bit part in a Raquel Welch TV movie. "For me this is an adventure and fun," he said. "Who knows if I can act. I'll soon find out. And if I'm a flop I'll just go off fishing." The movie's ballad narration, The Man in the Mask, was performed by country music artist Merle Haggard, and composed by John Barry with lyrics written by Dean Pitchford of Footloose and Sing fame. The filmmakers were unhappy with Spilsbury's acting. "You just never believed what he was saying because he memorized the lines but he had never internalized them,” says Jim Van Wyck, who was a DGA assistant director trainee on the film. “It was like he was reading the script, but the intonations were wrong.”
"Оның айтылуы сәл ерекше болды, бірақ шын айтқанда, ол соншалықты нашар емес деп ойладым", - дейді Кич. "Неге оны қайтадан түсірмеді, менің түсінігімше. Бірақ сол кезде бұл өте жақсы төленетін жұмыс еді, сондықтан мен оны қабылдадым".
"His inflections were a little strange, but I actually didn’t think he was that bad, to be honest with you,” says Keach. “I don’t know why they didn’t have him redo it. But it was a very well paying job at the time, so I accepted it.”
Бұл фильм 1980 жылы "The Long Riders", "Heaven's Gate" және "The Mountain Men" фильмдерімен бірге Батыс жанрының қысқа ғана қайта жаңғыруының бір бөлігі болды.
The film was part of a brief revival of the Western in 1980, which also included The Long Riders, Heaven's Gate and The Mountain Men.
Клейтон Мурдың сот ісі
Жоспардың бір бөлігі – 1950-ші жылдардың көп бөлігінде ұзақ уақыт бойы үлкен табысқа жеткен телесериалда ойнаған 65 жастағы Клейтон Мурдың орнына жаңа актермен толықметражды фильм түсіру еді. Вратхердің оқиғаны қайта баяндауға қатысты көзқарасы болды, және ол кейіпкердің бейнесі Мурдың көп жылдар бойы ауруханаларда балаларды көңілдіруі және округтік және мемлекеттік жәрмеңкелерде костюммен пайда болуы арқылы құнсыздануы мүмкін деп ойлады. Сондай-ақ, ол көрермендердің қартайған Мурдың «Жалғыз Рейнджер» рөлін қайта ойнайды деп ойлауын қаламады. 1975 жылы Вратхер Мурдан кейіпкерді сомдауды тоқтатуды сұрады, бірақ ол бас тартты. 1979 жылы продюсерлер Мурдың танымал қара маскасын киіп, жұрт алдында пайда болуына тыйым салатын сот шешіміне қол жеткізді. Оған «Ниқапты Адам» деген атпен ғана автограф беруге рұқсат берілді. Мур костюмін сәл өзгертті және масканы ұқсас көрінетін күн көзілдірігімен ауыстырды, сондай-ақ Вратхерге қарсы сот процесін бастады. Ақыры, сот ісі тоқтатылды. Вратхер 1984 жылы, өмірінің соңына жақындап қалғанда, Мурға кейіпкерді қайтадан ашық ойнауға рұқсат берді. «Менің ойымша, бұл өте жаман және қажетсіз болды», – деді Кристофер Ллойд. «Мурдың іс-әрекеті фильмге ешқандай кедергі келтірмеді. Мен оны қорқынышты деп ойладым»), «Алтын тоған» және «Ұлы Маппет» сияқты басқа да «Грейд» фильмдерімен бірге. Бұл фильмнің шығуын кейінге жылдырды. Спилсбери фильмді жарнамалаудан бас тартты. Джек Вратхер Рональд және Нэнси Рейганмен жақын дос болды, және Рейгандар Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығында өтетін премьераға қатысуы тиіс еді. Бірақ 1981 жылдың наурыз айында Рональд Рейганға жасалған қастандыққа байланысты олар қатыса алмады, бірақ Рейган премьерада ойнатылатын құттықтау таспасын жіберді.
Part of the plan was to shoot a feature film with a new actor to replace the 65 year old Clayton Moore, who had starred in the long running and hugely successful television series for much of the 1950s. Wrather had a vision for the retelling of the story, and he felt that the profile of the character would be devalued by Moore's continuing to appear in costume, as he had done for many years entertaining children in hospitals and appearing at county and state fairs. Also, he did not want audiences to believe that the aging Moore would reprise his role as the Lone Ranger. In 1975, Wrather asked Moore to stop portraying the character, but he refused. In 1979, the producers obtained a court injunction barring Moore from appearing in public with his trademark black mask. He was also permitted to sign autographs only as "The Masked Man." Moore responded by changing his costume slightly and replacing the mask with similar looking wraparound sunglasses, and by cross litigating against Wrather. The suit was eventually dismissed. Wrather finally allowed Moore to continue openly playing the character again in 1984 shortly before Wrather's death. “I thought that was really kind of nasty and unnecessary,” said Christopher Lloyd. “Nothing Moore was doing was really interfering with the film. I thought that was kind of terrible.”), along with other Grade movies like On Golden Pond and The Great Muppet Caper. This resulted in the release of the film being pushed back. Spilsbury refused to do any publicity for the film. Jack Wrather was good friends with Ronald and Nancy Reagan and the Reagans were to attend the premiere at the John F. Kennedy Center for the Performing Arts in Washington, D. C. Owing the attempted assassination of Ronald Reagan in March 1981, they did not but Reagan sent a tape record of congratulations to be played at the premiere.
Тауарлар
Гари Маккарти жазған және Ballantine Books баспасынан шыққан фильмнің романдық нұсқасы 1981 жылы жарық көрді. Фильм 1981-1984 жылдары аралығында жарық көрген газет комиксіне бейімделді, оны Кэри Бейтс жазды және Расс Хит суреттеді. 1982 жылы Gabriel ойыншықтар компаниясы Буффало Билл Коди, Буч Кавендиш, Джордж Кастер, Жалғызбасты рейнджер және Тонто сияқты экшн-фигуралар желісін жасады. Габриэль сонымен қатар Silver (Жалғызбасты рейнджердің аты), Scout (Тонтоның аты) және Smoke (Бучтың аты) аттарын да шығарды.
A novelization of the movie, written by Gary McCarthy and published by Ballantine Books, was released in 1981. The film was adapted into a newspaper comic published between 1981 and 1984 that was written by Cary Bates and illustrated by Russ Heath. A line of action figures was created by the toy company Gabriel in 1982, including Buffalo Bill Cody, Butch Cavendish, George Custer, The Lone Ranger, and Tonto. Also released by Gabriel were the horses Silver (The Lone Ranger's Horse), Scout (Tonto's Horse), and Smoke (Butch's Horse).