Кіріспе
Құрама Штаттар Конституциясында және басқа да құжаттарда қолданылатын құқықтық термин.
the legal term
Жоғары қылмыстар мен қызметтен злоупотреблену туралы айыптаулар лауазымды тұлғалардың қанағаттандырмас қылықтарына қатысты. Лауазымды тұлғалардың жасаған қылмыстары, қарапайым қылмыстарды да қамтиды, бірақ оларға қатысты дәлелдеу және жазалау стандарттары лауазымды емес адамдардан өзгеше болуы мүмкін, себебі лауазымды тұлғалардан олардың қызметтік міндеттеріне байланысты жоғары талаптар күтіледі.
Ұлыбритания
1386 жылы корольдің канцлері Майкл де ла Поль, 1-ші Саффолк графына импичмент тағайындалуы осы айыптаманы қолданған алғашқы жағдай болды. Осы тақырып бойынша бірінші айыптамада де ла Поль патшалықты жақсарту жөніндегі комитет кеңесін орындауға Парламентке берген уәдесін бұзды делінген. Тағы бір айыптамада ол Гент үшін құны төленбегендіктен қала француздардың бақылауына көшкені айтылды. 1450 жылы Майклдың ұрпағы, Саффолк герцогы Уильям де ла Польге қарсы импичмент осы атаумен айыптаулар жасалған келесі жағдай болды. Ол өзінің ықпалын әділетке кедергі келтіру үшін, сондай-ақ, жемқорлық пен мемлекеттік қаражатты ысырап ету үшін пайдаланғаны айыпталды. Оған қоса, мемлекетке қарсы көтеріліс жасады деген айыптама да тағылды. Импичмент 1459 жылдан кейін қолданыстан шығып, бірақ Парламент оны 17 ғасырдың басында король министрлерін соттау үшін қайта қолданды. 1621 жылы Парламент корольдің бас прокуроры сэр Генри Йелвертонды ауыр қылмыстар мен құқық бұзушылықтар үшін импичментке тартты. Айыптамаларға сот процесін бастағаннан кейін қудалауды жүзеге асырмауы және өкілеттігін толыққанды алғанға дейін пайдалануы кірді. Реставрациядан кейін айыптаманың ауқымы лажсыздық пен қызмет бабында билік немесе сенімді теріс пайдалануды қамтыды. Мысалы, 1701 жылы Эдвард Рассел, Орфордтың 1-ші графына қарсы импичментте оның лауазымдарына байланысты сенімді сақтамауының көптеген фактілері келтірілді. Бұл жағдайда ол жеке пайда табу үшін құпия кеңестегі лауазымын теріс пайдаланды; Теңіз флотының қазынашысы ретінде ол қаражатты жымқырып алды; ал флот адмиралы ретінде ол пират Уильям Киддке рұқсат берді.
Америка Құрама Штаттары
"Жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" – АҚШ Конституциясының Екінші бабының 4-тарауындағы тіркес: "Президент, вице-президент және АҚШ-тың барлық азаматтық лауазым иелері, мемлекетке опасыздық жасаған, пара алған немесе басқа да жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар жасаған жағдайда, импичмент және айыптау арқылы лауазымынан алынады". "Жоғары" деген сөз, 17 және 18 ғасырлардағы "жоғары қылмыстар" заңдық және жалпы қолданыстарында, ант қабылдау арқылы қоғамдық міндеттерге ие болған және осы міндеттерді қатардағы азаматтармен бөліспейтін адамдардың жасаған немесе оларға қарсы жасалған әрекеттерін білдіреді. Жоғары қылмысты тек ерекше билікке ие, саяси лауазымдағы адам ғана жасауы мүмкін, ол әділеттіліктің жолын кесу үшін әрекет етеді. "Жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" деген тіркес АҚШ Конституциясы жазылған кезде жиі қолданылған, және кінәлі екенін анықтау үшін қатаң талаптар қойылмаған. Бұл тіркес тарихи тұрғыдан қылмыстардың кең ауқымын қамтыды. 1974 жылғы Сот комитетінің "Импичменттің тарихи шығу тегі" атты баяндамасында былай делінген: "Жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" дәстүрлі түрде "соғыс ашу" және "заңмен қорғалған сот процесі" сияқты конституциялық тіркестер сияқты "кәсіби терминология" саналады. Жоғарғы Сот мұндай тіркестерді қазіргі қолданысқа сәйкес емес, оларды қабылдаған авторлардың ниетіне қарай түсіндіру керек деп шешті. 1807 жылы Бас судья Джон Маршалл "соғыс ашу" тіркесі туралы былай деп жазды: 1386 жылдан бері Англия Парламенті патшаның лауазымды тұлғаларын импичментке тарту үшін "жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" терминін қолданды. "Жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" деп айыпталған лауазымды тұлғалар мемлекеттік қаражатты жымқыру, лайықсыз бағыныштыларды тағайындау, қылмыстық істерді тергеп-тоқтату, өзін лайықты үміткерлерден жоғары қою, үлкен қазылар алқасына қауіп төндіру, Парламенттің бұйрығына бағынбау, Парламентке сайлауға қатысуын болдырмау үшін адамды тұтқындау, "патшаға Парламент шақыру туралы петицияларды тоқтатуға" көмектесу және т.б. сияқты түрлі қылмыстар жасады. Бенджамин Франклин бұл билікті импичмент және қызметтен алу қажеттігін мәлімдеген кезде, атқарушы билік "өзін жақтырмас ететін" жағдайларда, Конституция оның "мінез-құлқы лайық болғанда жазалауды және әділетсіз айыпталғанда ақтауды" қамтамасыз етуі керек деді. Джеймс Мэдисон "импичменттің" қоғамды "басқарушының қабілетсіздігіне, немқұрайлылығына немесе опасыздығына" қарсы қорғау үшін өте маңызды екенін айтты. Бір атқарушы билікпен, Мэдисон, қауіпсіздікті қамтамасыз ететін ұжымдық сипаты бар заң шығарушы органнан айырмашылығы, "қабілетсіздік немесе сыбайлас жемқорлық ықтимал оқиғалардың шеңберінде болады және олардың екеуі де Республика үшін өлімге әкелуі мүмкін" деп дәлелдеді. Өкілдер палатасында импичмент процесін бастау және Сенатта айыптау процесі күрделі, ол "жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" стандарты бойынша оңай анықталатын ұсақ себептермен лауазымнан алу әрекеттеріне қарсы тепе-теңдік құру үшін жасалды. Джордж Мейсон "жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" терминін өз лауазымын теріс пайдаланған мемлекеттік лауазым иелерін қызметтен алу критерийі ретінде ұсынды. Олардың бастапқы ниеттерін бұрын ұсынылған сөздер мен тіркестер арқылы анықтауға болады, мысалы "жоғары құқық бұзушылық", "қызметтік басқарудың нашарлығы" немесе "басқа қылмыс". Эдмунд Рэндольф импичментті "жаман мінез-құлық танытқандарға" ғана қолдану керек деді. Чарльз Котесворт Пинкни оның "дұрыс мінез-құлық танытпаған немесе қоғамдық сенімге опасыздық жасағандарға" арналғанын айтты. "Жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" туралы барлық сілтемелерден көрініп тұрғандай, оның анықтамасы немесе негіздемесі нақты қылмыстармен байланысты емес. Бұл Өкілдер палатасы мен Сенатқа түсіндіруде үлкен еркіндік береді. Конституциялық құқық, өзінің мәні бойынша, нақты болумен байланысты емес. Соттар прецеденттер арқылы, ал заң шығарушы орган заң шығару арқылы конституциялық ережелерді нақтылайды. Бұл жағдайда заң шығарушы орган (Өкілдер палатасы мен Сенат) сот ретінде әрекет етеді және прецедент жасай алады. Федералистік трактаттың 65-ші санында Александр Гамильтон "қоғамдық лауазым иелерінің қате әрекеттерінен немесе, басқаша айтқанда, қоғамдық сенімдің бұзылуынан туындайтын құқық бұзушылықтар. Олар ерекше орынды түрде саяси деп аталуы мүмкін, өйткені олар негізінен қоғамның өзіне тікелей зиян келтіруге қатысты" деді. АҚШ Сенатының алғашқы импичмент арқылы айыптаған құқық бұзушылығы 1804 жылы Джон Пикерингтің, Нью-Гэмпшир округінің АҚШ округтік сотының судьясының, созылмалы мастықтан болды. Федералдық судьялар салықтан жалтарғандық, пара алуға құлықтанғандық және үлкен қазылар алқасына жалған мәлімдемелер жасағандық үшін импичмент арқылы қызметтен алынды. Президент Эндрю Джонсон 1868 жылдың 24 ақпанында АҚШ Өкілдер палатасында "жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" туралы екі он бір баптан тұратын айыптама бойынша импичментке тартылды, бұл АҚШ Конституциясының Екінші бабына сәйкес келеді. (Сенат айыптау үшін бір дауыс жетіспеді.) Джонсонға қарсы Өкілдер палатасының басты айыптамасы – өткен жылы Конгресс қабылдаған Қызметтік лауазымды ұстау туралы заңның бұзылуы болды. Атап айтқанда, ол Соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонды қызметтен алып, оның орнына Джон Скофилдты тағайындады, бірақ Стэнтонды президент Авраам Линкольн емес, Джонсон тағайындағандықтан, Джонсон бұл заңды бұзды ма, әлде жоқ па екені белгісіз болды. 1999 жылы Билл Клинтонның импичменті кезінде Ақ үй кеңесшісі Чарльз Рафф "жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтар" терминінің "тар" түсіндірмесін, авторлардың қасақана осы деңгейде белгілеген стандартын, тек ең қатыгез қылмыстарды, әсіресе үкімет жүйесін құлатқандарды ғана анықтау үшін қажет ететінін айтты. 1999 жылы Марк Р. Слюсар жазғандай, мұндай тар түсіндіру заңгерлер мен сенаторлар арасында ең көп таралған. Алехандро Майоркас 2024 жылы импичментке тартылды, бірақ Сенат айыптамалар жоғары қылмыстар мен қызметтік құқық бұзушылықтарды көрсетпейтініне және осылайша жарамды импичментті құрамайтынына шешім қабылдағаннан кейін сотты тоқтатты.
Since 1386, the English Parliament had used the term "high crimes and misdemeanors" to describe one of the grounds to impeach officials of the crown. Officials accused of "high crimes and misdemeanors" were accused of offenses as varied as misappropriating government funds, appointing unfit subordinates, not prosecuting cases, promoting themselves ahead of more deserving candidates, threatening a grand jury, disobeying an order from Parliament, arresting a man to keep him from running for Parliament, helping "suppress petitions to the King to call a Parliament," etc. Benjamin Franklin asserted that the power of impeachment and removal was necessary for those times when the Executive "rendered himself obnoxious," and the Constitution should provide for the "regular punishment of the Executive when his conduct should deserve it, and for his honorable acquittal when he should be unjustly accused." James Madison said that "impeachment was indispensable" to defend the community against "the incapacity, negligence or perfidy of the chief Magistrate." With a single executive, Madison argued, unlike a legislature whose collective nature provided security, "loss of capacity or corruption was more within the compass of probable events, and either of them might be fatal to the Republic." The process of impeaching someone in the House of Representatives and convicting in the Senate is complex, made to be the balance against efforts to remove people from office for minor reasons that could easily be determined by the standard of "high crimes and misdemeanors". It was George Mason who offered up the term "high crimes and misdemeanors" as one of the criteria to remove public officials who abuse their office. Their original intentions can be gleaned by the phrases and words that were proposed before, such as "high misdemeanor," "maladministration," or "other crime." Edmund Randolph said impeachment should be reserved for those who "misbehave." Charles Cotesworth Pinckney said, It should be reserved "for those who behave amiss, or betray their public trust." As can be seen from all these references to "high crimes and misdemeanors," the definition or its rationale does not relate to specific offenses. This gives much freedom of interpretation to the House of Representatives and the Senate. Constitutional law, by nature, is not concerned with being specific. The courts, through precedence and the legislature, through lawmaking, make constitutional provisions clear. In this case, the legislature (the House of Representatives and the Senate) acts as a court and can create a precedent. In Federalist No. 65, Alexander Hamilton said, "those offences which proceed from the misconduct of public men, or, in other words, from the abuse or violation of some public trust. They are of a nature which may with peculiar propriety be denominated political, as they relate chiefly to injuries done immediately to the society itself." The first impeachment conviction by the United States Senate was in 1804 of John Pickering, a judge of the United States District Court for the District of New Hampshire, for chronic intoxication. Federal judges have been impeached and removed from office for tax evasion, conspiracy to solicit a bribe, and making false statements to a grand jury. President Andrew Johnson was impeached on February 24, 1868, in the United U. S. House of Representatives on eleven articles of impeachment detailing his "high crimes and misdemeanors", in accordance with Article Two of the United States Constitution. (The Senate fell one vote short of conviction.) The House's primary charge against Johnson was with violation of the Tenure of Office Act, passed by Congress the previous year. Specifically, he had removed Edwin M. Stanton, the Secretary of War from office and replaced him with John Schofield, but it was unclear if Johnson had violated the act as Stanton was nominated by President Abraham Lincoln and not by Johnson. During the impeachment of Bill Clinton in 1999, White House Counsel Charles Ruff described a "narrow" interpretation of "high crimes and misdemeanors" as requiring "a standard that the framers intentionally set at this extraordinarily high level to ensure that only the most serious offenses and in particular those that subverted our system of government would justify overturning a popular election". Writing in 1999, Mark R. Slusar commented that the narrow interpretation seemed most common among legal scholars and senators. Alejandro Mayorkas was impeached in 2024 but the Senate ended the trial without determining guilt after deciding that the articles of impeachment did not allege high crimes and misdemeanors and so did not constitute a valid impeachment.