Оуэн Фелтам: «Resolves» эсселері мен ағылшын эссе жанрының дамуы
Owen Feltham
Оуэн Фелтам (1602-1668) – ағылшын жазушысы, «Resolves» еңбегінің авторы. Эсселері діни, саяси тақырыптарды қамтиды, кең таралған. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оуэн Фелтем (1602 - 23 ақпан 1668) – ағылшын жазушысы, шамамен 1620 жылы жазылған, 146 қысқа эсседен тұратын «Resolves, Divine, Moral, and Political» атты кітабының авторы. Ол өз заманында кең танымал болды. Фелтем бір кезде Томмонд графының үйінде дін қызметкері немесе хатшы болып қызмет етті және 1652 жылы «Төмен елдердің қысқаша сипаттамасы» деген еңбегін жариялады. Оның ең көп сілтеме жасалған эссесі – «Осы заманның құлқырауы дана адамдарға қалай әсер етуі керек», оны Джон Гросс «Оксфорд эсселер кітабына» қосты.
Owen Feltham (1602 – 23 February 1668) was an English writer, author of a book entitled Resolves, Divine, Moral, and Political (c. 1620), containing 146 short essays. It had great popularity in its day. Feltham was for a time in the household of the Earl of Thomond as chaplain or secretary, and published Brief Character of the Low Countries (1652). His most cited essay is "How the Distempers of These Times Should Affect Wise Men", which John Gross included in The Oxford Book of Essays.
Құдайдың моральдық және саяси шешімдері
Фелтем 1623 жылы "Резолюциялар" кітабының алғашқы басылымы жарық көрген кезде 21 жаста болды. Бұл эсселер жинағы ағылшын эссесін жанр ретінде дамытуда шешуші рөл атқарды. Алғашқы басылымға 100 "резолюция" кірді, олар "тақырыпта белгіленген үш саланың – рухани, этикалық және саяси – әр түрлі аспектілеріне арналған қысқа, афоризмдік түсініктемелер", және олар "орта тап ағылшын өмірінің жеке және қоғамдық салаларына бірдей мән береді". Кейінгі түзетулер Фелтемнің осы үш ерекше өлшемді – рухани, этикалық және саяси – "орта тап ағылшын өмірінің" біртұтас жасынына біріктіруге тырысқанын көрсетеді. Түзетулер "көбірек толерантты гуманизмді" көрсетеді, бұл оның "әйелдер мәселесіне" қатысты көрінісінде ең жақсы байқалады, онда Фелтем "ақылға қонымды сұрақтар қояды және стереотиптерден тысқары қарауға дайын". 1628 жылғы басылымда, онда "Әйел туралы" резолюция бар, Фелтем сұрайды: "Ең жек көрінетін зұлымдықтардың көзі не, еркектік намыстан басқа? Әйел батыл болса, біз оны ұнатпаймыз және 'ол еркекке ұқсайды' дейміз: бірақ өзімізде айыптаған нәрсені мақтаймыз. Бұл әділетсіздік емес пе?" 1661 жылғы басылымда "Неке және жалғыз өмір туралы" 85-ші резолюцияда Фелтем былай деп жазады: "Дана әйел екі жынысты да түсінеді: ол денесі үшін әйел, ал ішкі жан дүниесі үшін – еркек, себебі оның жаны күйеуіне ұқсас. Бір әйелде әйел де, дос та табу – шын бата."
Feltham was 21 years old when the first edition of Resolves was published in 1623. This collection of essays played a crucial role in the development of the English essay as a genre. The original edition includes 100 “resolves”, “short, aphoristic commentaries on aspects of the three realms delineated by the title: divine, ethical, and political," which "concern in equal measure the private and public realms of middle class English life”. Later revisions reflect how Feltham attempted to amalgamate these three distinct dimensions of “middle class English life”, divine, ethical and political, into a cohesive whole. The revisions reflect “a more tolerant humanism”, perhaps best demonstrated in his handling of the "Woman Question", about which Feltham "asks commonsense questions and is willing to look beyond stereotypes”. In the 1628 edition, which includes the resolve “Of Woman”, Feltham asks: “Whence proceed the most abhorred villainies, but from a masculine unblushing impudence? When a woman grows bold and daring, we dislike her, and say, ‘she is too like a man’: yet in our selves, we magnify what we condemn. Is not this injustice?” In the 1661 edition the 85th resolve, "Of Marriage and Single Life", Feltham writes: "A wise wife comprehends both sexes: she is a woman for her body, and she is a man within: for her soul is like her Husbands. It is a Crown of blessings, when in one woman a man findeth both a wife and a friend."