Жас шақтағы безең және оның емделу жолдары

Кіріспе

Терідегі түйіншелермен сипатталатын тері жағдайы,
жасөспірім шақта көп кездесетін тері ауруы.

Акнеге бейімділіктің 80% жағдайда генетикалық себептері болады. Диета мен темекі шегудің бұл жағдайдағы рөлі белгісіз, ал тазалық пен күн сәулесінің әсері де байқалмайды. Екі жыныста да андрогендер деп аталатын гормондар тері майының өндірісін арттыру арқылы осы механизмнің бір бөлігі болып көрінеді. Тағы бір жиі кездесетін фактор – теріде кездесетін Cutibacterium acnes бактериясының шамадан тыс өсуі. Зақымданған теріге тікелей қолданылатын азелаин қышқылы, бензоил пероксиді және салицил қышқылы сияқты емдер жиі қолданылады. Бірнеше түрлі контрацепциялық таблеткалар әйелдерде акненің алдын алуға көмектеседі. Медициналық қауымдастықтың кейбір өкілдері акнеге ерте және белсенді емдеуді ұсынады, бұл жеке тұлғаларға жалпы ұзақ мерзімді әсерін азайтуға мүмкіндік береді. Акне көбінесе жасөспірім шақта пайда болады және Батыс әлеміндегі жасөспірімдердің 80-90% -ын қамтиды. Кейбір ауылдық аймақтардағы тұрғындар индустриалды елдерге қарағанда акне ауруының азырақ кездесетінін хабарлайды. Балалар мен ересектерде де жасөспірім кезеңінен бұрын және кейін бұл ауру пайда болуы мүмкін. Ересектерде акне сирек кездеседі, бірақ шалдыққандардың жартысына жуығында 20-30 жасқа дейін, ал кішкентай тобы 40 жасқа дейін қиындықтарды бастан кешіреді. Емдеу жоспарын анықтау үшін акне жеңіл, орташа немесе ауыр деп жіктелуі мүмкін. Акнеге шалдыққандарда нағыз кисталар сирек кездеседі, сондықтан қазіргі таңда ауыр түйінді акне термині қолданылады. HS акне вульгармен кейбір ортақ белгілері бар, мысалы, терінің түктерін тері жасушаларының қалдықтарымен бітелуге бейімділік, бірақ бұл жағдайда акнеге тән белгілер жоқ, сондықтан ол жеке тері ауруы деп саналады. Дұрыс жазылмаған жазылу және терінің қабынуынан жаралар пайда болады. Жазылу көбінесе ауыр акне кезінде пайда болады, бірақ акне вульгаристің кез келген түрінде де болуы мүмкін. Атрофиялық акне жараларында жазылу процесінде коллаген жоғалады және олар акне жараларының ең көп таралған түрі болып табылады (барлық акне жараларының шамамен 75% құрайды). Гипертрофиялық жаралар жараның бастапқы шегінде қалады, ал келоидты жаралар осы шекарадан тыс жерде жара тінін қалыптастырады. Акне жараларын емдеудегі ең тиімді энергияға негізделген құрылғылар туралы 24 белгілі халықаралық пластикалық хирург пен дерматологтың консенсусы жарияланған мақала жарық көрді.

Susceptibility to acne is primarily genetic in 80% of cases. The roles of diet and cigarette smoking in the condition are unclear, and neither cleanliness nor exposure to sunlight appear to play a part. In both sexes, hormones called androgens appear to be part of the underlying mechanism, by causing increased production of sebum. Another common factor is the excessive growth of the bacterium Cutibacterium acnes, which is present on the skin. Treatments applied directly to the affected skin, such as azelaic acid, benzoyl peroxide, and salicylic acid, are commonly used. Several types of birth control pills help prevent acne in women. Early and aggressive treatment of acne is advocated by some in the medical community to decrease the overall long term impact on individuals. Acne commonly occurs in adolescence and affects an estimated 80–90% of teenagers in the Western world. Some rural societies report lower rates of acne than industrialized ones. Children and adults may also be affected before and after puberty. Although acne becomes less common in adulthood, it persists in nearly half of affected people into their twenties and thirties, and a smaller group continues to have difficulties in their forties. can be classified as mild, moderate, or severe to determine an appropriate treatment regimen. True cysts are rare in those with acne, and the term severe nodular acne is now the preferred terminology. Although HS shares certain overlapping features with acne vulgaris, such as a tendency to clog skin follicles with skin cell debris, the condition otherwise lacks the hallmark features of acne and is therefore considered a distinct skin disorder. Abnormal healing and dermal inflammation create the scar. Scarring is most likely to take place with severe acne but may occur with any form of acne vulgaris. Atrophic acne scars have lost collagen from the healing response and are the most common type of acne scar (accounting for approximately 75% of all acne scars). Hypertrophic scars remain within the original margins of the wound, whereas keloid scars can form scar tissue outside of these borders. was published exposing the consensus of twenty four renowned international plastic surgeons and dermatologists about the most effective energy based devices for the treatment of acne scars.

Пигментация

Қабынулы түйінді акне саққынының сақылғаннан кейін, тері сол жерде қараюы жиі кездеседі, бұл қабынудан кейінгі гиперпигментация (ҚКГ) деп аталады. Қабыну пигмент өндіретін арнайы тері жасушаларын (меланоциттер деп аталады) көбірек меланин пигментін өндіруге ынталандырады, нәтижесінде терінің түсі қою болады. Күн сәулесінің ультракүлгін сәулелеріне тіпті аз ғана ұшырау да гиперпигментацияны күшейте алады. SPF 15 немесе одан жоғары факторлы күннен қорғау кремін күнделікті қолдану мұндай тәуекелді азайтуға көмектеседі.

Себептер

Генетикалық факторлардан басқа, акне даму қауіп факторлары толық анықталған жоқ. Гормондар, инфекциялар, диета және стресс оған себеп болуы мүмкін. Темекі шегудің акне пайда болуы мен ауырлығына тигізетін әсерін зерттеген зерттеулер нақты нәтиже бермеді. Күн сәулесі мен тазалық акнемен байланысты емес. Акне, Аперт синдромы сияқты сирек кездесетін генетикалық аурулардың бір белгісі болуы мүмкін. Ауыр акне XYY синдромымен байланысты болуы мүмкін.

Гормондар

Гормоналдық белсенділік, мысалы, менструалдық циклдар мен жасөспірімдік кезеңде байқалатындай, акне пайда болуына ықпал етуі мүмкін. Жасөспірімдік шақта андрогендер деп аталатын жыныс гормондарының артуы терідегі фолликулалық бездердің үлғаюына және майлы сөлдің көбірек өндірілуіне себеп болады. Акне пайда болуы үшін андрогендер де, IGF 1 де қажетті болып көрінеді, себебі толық андрогендік сезімталдық синдромы (CAIS) немесе Ларон синдромы (өсу гормонына сезімталдық жоқтығы, нәтижесінде IGF 1 деңгейі өте төмен) бар адамдарда акне дамымайды. Поликистоздық жұмыртқалық синдромы, туа біткен бүйрек үсті безі гиперплазиясы және андрогендерді бөліп шығаратын ісіктер сияқты андроген деңгейінің жоғарылауына әкелетін медициналық жағдайлар, зардап шегушілерде акнеге себеп болуы мүмкін. Керісінше, андрогендік гормондары жетіспейтін немесе андрогендердің әсеріне сезімтал емес адамдарда акне сирек кездеседі. Акне тестостерон алмастыру терапиясының немесе анаболикалық стероидтерді қолданудың жанама әсері болуы мүмкін. Денсаулықты нығайту және бодибилдингке арналған тағамдық қоспалар мен препараттардың құрамында көбінесе заңсыз қосылған анаболикалық стероидтер болады.

Инфекциялар

Аэробтық емес бактериялар түрі Cutibacterium acnes (бұрынғы Propionibacterium acnes) акне дамуына себеп болады, бірақ оның нақты қызметі толыққанды түсініксіз. Құрылыстың жойылуы акнеге көмектесе ме, жоқ па – әлі белгісіз. Көптеген рандомизацияланған бақыланатын сынақтар мен рандомизацияланбаған зерттеулер төмен гликемиялық жүктемелі диета акнені азайтуға тиімді екенін көрсетті. Сүтте сарысу протеині және сиыр IGF 1 сияқты гормондар мен дигидротестостерон алдын-ала жасалған заттары бар.

Стресс

Стресс акнеге себеп болатынын немесе оны нашарлататынын көрсететін жоғары сапалы зерттеулердің саны аз. Даулы болғанына қарамастан, кейбір зерттеулер стресс деңгейінің жоғары болуы, әсіресе алдынғы етек кірі циклінде байқалатын гормональды өзгерістер сияқты жағдайларда, акне ауруының күшеюімен байланысты екенін көрсетеді.

Болжам

Акне көбінесе 20 жасқа дейін жақсарады, бірақ ересек жаста да жалғасуы мүмкін. Тұрақты физикалық іздер қалдыруы мүмкін. Медициналық қауымдастықтың кейбіреулері акнеге ерте және белсенді емдеуді ұсынады, бұл осы жағымсыз салдарлардың ықтималдығын азайтуға көмектеседі. Бұл айқын іздерге, зардап шеккен адамның тері түсінің өзгеруіне және сыртқы түріне байланысты ұдайы алаңдаушылыққа әкелуі мүмкін. Бұл ауру Батыс елдеріндегі жасөспірімдердің шамамен 90% - ын қамтиды, бірақ жасөспірімдікке дейін де пайда болуы мүмкін және ересек жаста да жалғасуы мүмкін. Өмір бойы кездесу жиілігі 85% құрайды. Папуа-Жаңа Гвинея және Парагвайдың дәстүрлі емес халықтарында акне кездеспеуі мүмкін. Акне АҚШ-та 40-50 миллион адамға (16%) және Австралияда шамамен 3-5 миллион адамға (23%) әсер етеді. Ауыр акне африкалықтарға қарағанда кавказдық және американдық индейлер арасында жиірек кездеседі. VI ғасырдың грек дәрігері Амидалық Этий "ionthos" (ίονθωξ) немесе "acnae" терминін қолданған, бұл "өмірдің гүлдену кезеңінде" (жасөспірімдік шақ) пайда болатын бет терісіндегі зақымдарға сілтеме жасайды. XVI ғасырда француз дәрігері және ботаник Франсуа Буасье де Саваж де Лакруа акне туралы алғашқы сипаттамалардың бірін берді. Ол жасөспірім шақта адамның бет-әлпетін өзгертетін, кішкентай, қызыл және қатты түйінділерді сипаттау үшін "psydracia achne" терминін қолданды, олар қышымалы да, ауыртпалы да емес. Акнеге толық арналған алғашқы кәсіби медициналық монографияны Люциус Дункан Булкли жазды және 1885 жылы Нью-Йоркте жариялады. Ғалымдар бастапқыда акне терідегі шаш фолликуласының ауруын білдіреді деп болжады және терішектің маймен бітелуінен туындайды деп есептеді. 1880 жылдары олар акне ауруы бар адамдардың тері үлгілерінде бактерияларды микроскоп арқылы байқады. Зерттеушілер бактериялар комедон, май өндірісі және, әрі қарай, акнеге себеп болатынына сенді. 1950 жылдары ауызға қабылданатын тетрациклин антибиотиктерінің (мысалы, миноциклин) енгізілуі акнеге қарсы емдеуді өзгертті. Бұл дерматологтар арасында акнеге себеп болатын бактериялардың өсуі маңызды рөл атқарады деген ойды нығайтты. Ауызға қабылданатын изотретиноин (Акутан және Роаккутан аттарымен сатылады) 1980 жылы пайда болды. АҚШ-та қолданысқа енгізілгеннен кейін ғалымдар изотретиноин жүктілік кезінде қабылдаса, туа біткен кемістіктерге әкелуі мүмкін екенін анықтады. АҚШ-та 1982 жылдан 2003 жылға дейін изотретиноин қабылдап жүрген 2000-нан астам әйел жүкті болды, олардың көпшілігі жүктілігін түсікпен немесе спонтанды түсікпен аяқтады. Жүктілік кезінде анасы изотретиноин қолданғандықтан шамамен 160 сәби туа біткен кемістіктермен дүниеге келді. Қызарып, құрғақ мұзбен емдеу, криослюш деп аталады, алғаш рет 1907 жылы сипатталды, бірақ қазіргі уақытта жиі қолданылмайды. 1960 жылға дейін рентген сәулелерін қолдану да кең таралған емдеу әдісі болды.

Acne usually improves around the age of 20 but may persist into adulthood. Permanent physical scarring may occur. Early and aggressive treatment of acne is advocated by some in the medical community to reduce the chances of these poor outcomes. This can lead to significant scarring, changes in the affected person's skin pigmentation, and a cyclic worsening of the affected person's anxiety about their appearance. It affects nearly 90% of people in Western societies during their teenage years, but can occur before adolescence and may persist into adulthood. and has a lifetime prevalence of 85%. acne may not occur in the non Westernized peoples of Papua New Guinea and Paraguay. Acne affects 40–50 million people in the United States (16%) and approximately 3–5 million in Australia (23%). Severe acne tends to be more common in people of Caucasian or Amerindian descent than in people of African descent. The sixth century Greek physician Aëtius of Amida reportedly coined the term "ionthos" (ίονθωξ,) or "acnae", which seems to be a reference to facial skin lesions that occur during "the 'acme' of life" (puberty). In the 16th century, the French physician and botanist François Boissier de Sauvages de Lacroix provided one of the earlier descriptions of acne. He used the term "psydracia achne" to describe small, red, and hard tubercles that altered a person's facial appearance during adolescence and were neither itchy nor painful. The first professional medical monograph dedicated entirely to acne was written by Lucius Duncan Bulkley and published in New York in 1885. Scientists initially hypothesized that acne represented a disease of the skin's hair follicle, and occurred due to blockage of the pore by sebum. During the 1880s, they observed bacteria by microscopy in skin samples from people with acne. Investigators believed the bacteria caused comedones, sebum production, and ultimately acne. The introduction of oral tetracycline antibiotics (such as minocycline) modified acne treatment in the 1950s. These reinforced the idea amongst dermatologists that bacterial growth on the skin plays an important role in causing acne. The development of oral isotretinoin (sold as Accutane and Roaccutane) followed in 1980. After its introduction in the United States, scientists identified isotretinoin as a medication highly likely to cause birth defects if taken during pregnancy. In the United States, more than 2,000 women became pregnant while taking isotretinoin between 1982 and 2003, with most pregnancies ending in abortion or miscarriage. Approximately 160 babies were born with birth defects due to maternal use of isotretinoin during pregnancy. Treatment of acne with topical crushed dry ice, known as cryoslush, was first described in 1907 but is no longer performed commonly. Before 1960, the use of X rays was also a common treatment.

Қоғам және мәдениет

Акне ауруының құны мен әлеуметтік салдары зор. АҚШ-та акне вульгарі 5 миллионнан астам дәрігерге баруға себеп болады және жыл сайын тікелей шығындар миллиардтан асып түседі. Акне вульгарі және оның салдарынан туындайтын іздер ересек жасқа дейін жалғасатын маңызды әлеуметтік және оқу қиындықтарымен байланысты. Ұлы депрессия кезінде дерматологтар акнемен ауыратын жастардың жұмыс табуда қиындыққа тап болатынын анықтады. Ауызға қабылданатын және теріге жағылатын пробиотиктер акнеге ем ретінде зерттелуде. Пробиотиктер терінің қабынуын азайту және терінің керамидтерінің мөлшерін арттыру арқылы терінің ылғалдылығын жақсарту қабілетіне байланысты акнеге шалдыққандарға емдік әсер ете алады. Кейбір мамандар терідегі пайдалы бактериялардың қалыпты қоғамдастығын жоятын, осы бактериялардың теріні зиянды микроорганизмдерден қорғауын күштен әлсірететін вакцина жасау туралы алаңдаушылық білдірді.

Басқа жануарлар

Мысықтарда, иттерде және жылқыларда безеу пайда болуы мүмкін.